IV SA/Wa 347/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-07
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego), czy też w zakresie częściowym (tylko ustanowienie radcy prawnego), biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i wysokość kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie udowodniła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, co potwierdza fakt ponoszenia kosztów w innych sprawach. Jednakże, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, uznając, że łączny dochód rodziny nie jest wystarczający do pokrycia kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
D. W. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawcy wskazali jako źródło utrzymania świadczenia emerytalne, posiadają niewielki dochód i mieszkają w nieogrzewanym lokalu bez dostępu do bieżącej wody. Strona skarżąca złożyła skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju odmawiające stwierdzenia nieważności innego postanowienia.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla D. W. i M. W. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. 2. Odmówiono zwolnienia D. W. i M. W. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. ustanowić w niniejszej sprawie dla D. W. i M. W. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., 2. odmówić zwolnienia D. W. i M. W. od kosztów sądowych.
D. W. i M. W. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie, prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 22 marca 2012 r., a także dodatkowego oświadczenia z dnia 24 kwietnia 2012 r. wynika, ze skarżący prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Źródłami ich utrzymania jest świadczenie emerytalne: skarżącej w wysokości 1.140,00 zł. miesięcznie i skarżącego w wysokości 1.383,00 zł. miesięcznie. Wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej o powierzchni 2.500 m2 położonej w N.. Nie mają innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych. Mieszkają w lokalu do którego nie posiadają tytułu prawnego. Lokal nie jest ogrzewany i pozbawiony jest dostępu do bieżącej wody (rubryka 11 PPF). Wedle oświadczenia skarżących, jedno ze świadczeń emerytalnych (ok. 1000 zł.) "przeznaczają na sprawy w WSA", którymi są stronami (pismo z dnia 24 kwietnia 2012 r.), natomiast środki pozostające do ich dyspozycji nie wystarczają nawet na zabezpieczenie minimum socjalnego.
Wniosek D. W. i M. W. dotyczy obu instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia radcy prawnego. Oznacza to, że wnioskodawcy powinni udowodnić, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tego stanu rzeczy zobowiązuje ich art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.). Według treści tego przepisu, przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sadem.
Generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu, zaś przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
W ocenie Sądu wykazana przez skarżących sytuacja materialna nie pozwala na przyjęcie, że spełniają oni przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., nie można bowiem stwierdzić, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący sami przyznają, że ponoszą koszty licznych postępowań sądowych (wpis od skargi uiścili np. w sprawie IV SA/Wa 1269/11). Trudno więc przyjąć, że w niniejszej sprawie nie są zdolni do wygospodarowania środków na uiszczenie kosztów sądowych. Zauważyć trzeba, że zarówno wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie jak i wysokość ewentualnych innych opłat sądowych jak np. opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpisu od skargi kasacyjnej lub zażalenia, wynosi 100 zł. Nie bez znaczenia jest także to, że uiszczania tych opłat jest rozłożone w czasie.
W tej sytuacji należy rozważyć, czy D. i M. W. są w stanie ponieść pełne koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a więc czy spełniają warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W ocenie Sądu łączny dochód dwuosobowej rodziny w wysokości ok. 2500 zł. nie jest wystarczający, do tego aby skarżący, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, mogli ponieść koszty zastępstwa radcowskiego. Dlatego spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Radcę prawnego dla strony na mocy niniejszego postanowienia wybierze Okręgowa Izba Radców Prawnych w W.. Niniejsze postanowienie jest równoznaczne z udzieleniem radcy prawnemu pełnomocnictwa (art. 244 § 2 p.p.s.a.).
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło