IV SA/Wa 3475/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi A. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2685/12 o odrzuceniu skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [..] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora [...] postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3475/15 odrzucił skargę A. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2685/12 o odrzuceniu skargi skarżącego na decyzję Szefa Służby Cywilnej z [...] grudnia 2003 r. w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora [...]. W dniu 20 czerwca 2016 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, zaś w dniu 29 sierpnia 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca podał, że jest osobą samotną, od 4 sierpnia 2016 r. posiada status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku (od 4 sierpnia do 1 listopada 2016 r. - 997,40 brutto, od 2 listopada 2016 r. do 3 sierpnia 2018 r.– 783,20 zł. brutto miesięcznie). Referendarz sądowy zarządzeniem z 8 września 2016 r. wezwał skarżącego do nadesłania: wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie. Skarżący nie odpowiedział na powyższe pismo. Zdaniem referendarza sądowego, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego (Sądu) zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakikolwiek kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy (Sąd), korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. W tej sytuacji skarżący powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jego oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Analiza wyciągów z rachunków bankowych pozwoliłaby tymczasem na ustalenie rzeczywistej wielkości środków finansowych pozostających do dyspozycji skarżącego, a także na określenie relacji tej wielkości do wysokości kosztów koniecznego utrzymania. Referendarz sądowy jeszcze raz podkreśla, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy nie prowadzi żadnego postępowania dowodowego, lecz wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Odmowa przyznania prawa pomocy niniejszym postanowieniem nie oznacza więc, że ustalono, że wykazane przez wnioskodawcę stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia niepełnych i niejasnych informacji, wykonaniem nałożonego na stronę zobowiązania do uzupełnienia oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, które spowodowało, że nie da się ustalić, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.