IV SA/Wa 3499/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-24
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wcześniej sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy została ona już prawomocnie oceniona przez sąd administracyjny, który oddalił skargę na tę decyzję. W takiej sytuacji zachodzi przeszkoda procesowa (powaga rzeczy osądzonej), która uniemożliwia ponowne badanie tej samej kwestii w trybie nadzwyczajnym, gdyż prawomocny wyrok sądu administracyjnego uznaje decyzję za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o wymeldowaniu, podnosząc, że osoby żądające wymeldowania nie były właścicielami nieruchomości. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego, powołując się na powagę rzeczy osądzonej, ponieważ WSA w Łodzi oddalił wcześniej skargę skarżącej na decyzję o wymeldowaniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność odmowy wszczęcia postępowania i podtrzymując swoje argumenty dotyczące wadliwości pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2015 r. Minister Spraw Wewnętrznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267), dalej K.p.a., po rozpoznaniu wniosku Z. S. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych, dalej zwanego "MSW", w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2013 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w nieruchomości położonej przy ulicy [...] w [...] , utrzymał je w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2013 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ulicy [...] w [...] . Skarżąca wniosła skargę do WSA jednakże wyrokiem WSA w Łodzi z 18 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 254/14 jej skarga została oddalona.
Skarżąca wnioskiem z 1 lipca 2015 r. zażądała stwierdzenie nieważności decyzji o wymeldowaniu wskazując, że wymeldowanie nastąpiło bez zbadania aktu notarialnego w treści którego żądający wymeldowania małż. D. nie zostali wymienieni jako właściciele przedmiotowej nieruchomości. Wskazała, że z tytułu użytkowania tej nieruchomości płaci podatki. Dołączyła nakaz płatniczy z 29 stycznia 2015 r.
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, wskazując, że w sprawie opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oceniając zgodność z prawem decyzji o wymeldowaniu.
Skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem.
Rozpoznając sprawą ponownie i analizując ją w świetle art. 61 a § 1 K.p.a. MSW stwierdził, że skarżąca ma przymiot strony jednakże z uwagi na wcześniejsze rozstrzygnięcie tej sprawy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaistniała przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania nieważnościowego. Rozstrzygnięcie WSA w Łodzi stało się prawomocne 23 sierpnia 2014 r. W związku z tym zachodzi przeszkoda procesowa (przedmiotowa) do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Tożsamość sprawy zachodzi gdy występuje w obu sprawach ten sam krąg podmiotów (tu: PP D. i skarżąca), ten stan faktyczny (to samo postępowanie meldunkowe). Poza tym skarżąca powołuje tę samą argumentację jak w skardze do sądu (podważa legitymację procesową małż. D.). Wszystko to zamyka MSW drogę do uruchomienia procedury nieważnościowej, gdyż rozpoznanie żądania wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej wcześniej wyrokiem sądowym. (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wskazując ponownie, że PP D. nie są stroną a to skarżąca płaci podatki za nieruchomość z której została wymeldowana. Wydane decyzje, są jej zdaniem nieważne i powinny być wyeliminowane. Organ naruszył, zdaniem skarżącej, art. 7 i 77 K.p.a. ponieważ oparł orzeczenie na rozstrzygnięciu nie dotyczącym skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ma obowiązek stwierdzenia nieważności orzeczenia jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 61 a § 1 K.p.a. organ ma obowiązek odmowy wszczęcia postępowania gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania administracyjnego lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca była stroną postępowania o wymeldowanie więc przysługuje jej przymiot strony.
Zachodzi jednak druga z przesłanek – postępowanie nie może być wszczęte ponieważ w sprawie zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 18 czerwca 2014 r., oddalający skargę skarżącej na decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie wymeldowania, sygn. akt III SA/Łd 254/14. W tamtej sprawie Sąd miał obowiązek oceny czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Skoro oddalił skargę nie stwierdził aby zachodziły przesłanki z art. 156 K.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej wówczas decyzji.
Przyczyną stanowiącą podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego "z innych uzasadnionych przyczyn" jest żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok SN z 9 września 2015 r., sygn. akt III UK 16/15, LEX nr 1814918).
Wynika to z tego, że decyzja administracyjna na skutek wyroku oddalającego skargę staje się prawomocna i po wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę nie może być już zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została już ona mocą orzeczenia sadowego uznana za niewadliwą- zgodną z prawem. Stąd też prawomocność decyzji utrzymanej w mocy przez sąd administracyjny zamyka organom administracji, mającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania wewnątrzadministracyjnego, możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270), sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło