IV SA/Wa 350/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-24
Skład orzekający: sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Monika Barszcz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji udzielającej zgody na wydobywanie odpadów wydobywczych może zostać utrzymana w mocy, gdy organ administracji stwierdzi, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ jej realizacja została rozpoczęta, ale nie zakończona, a obowiązki rekultywacyjne nie zostały wykonane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji udzielającej zgody na wydobywanie odpadów wydobywczych została wydana prawidłowo. Stwierdzono, że realizacja decyzji została rozpoczęta, czego dowodem są protokoły kontroli, karty przekazania odpadów oraz zeznania świadków, a także fakt, że obowiązki rekultywacyjne nie zostały wykonane. W związku z tym decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, a jej wygaśnięcie nie było uzasadnione.Stan faktyczny
Spółka J. i Wspólnicy sp. j. w likwidacji wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Marszałka z 2013 r. udzielającej jej zgody na wydobywanie odpadów wydobywczych, argumentując, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, gdyż spółka nie prowadziła działalności objętej decyzją. Marszałek umorzył postępowanie, uznając, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ rekultywacja nie została zakończona, a wydobycie miało miejsce. Minister Klimatu i Środowiska utrzymał w mocy decyzję Marszałka. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o odpadach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie: sędzia WSA Monika Barszcz asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. i Wspólnicy sp. j. w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z [...] grudnia 2020 r., [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister" lub "organ II instancji") z [...] grudnia 2020 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek" lub "organ I instancji") z [...] września 2020 r., [...], którą ww. organ I instancji umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek spółki J. i Wspólnicy spółka jawna w likwidacji z siedzibą w C. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") reprezentowanej przez wspólników F. J. i M. D., w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r., [...], udzielającej spółce zgody na wydobywanie odpadów wydobywczych pozyskiwanych z zamkniętego obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych pozostałego po wzbogacaniu rud wydobywczych przez ZG "[...]" S.A. w T.
Z akt sprawy wynika, że Marszałek decyzją z [...] listopada 2013 r., [...] udzielił spółce zgody na wydobywanie odpadów wydobywczych pozyskiwanych z zamkniętego obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych pozostałego po wzbogacaniu rud wydobywczych przez ZG "[...]" S.A. w T.
W decyzji zostały określone stosowne prawa i obowiązki. Pozyskiwanie odpadów odbywać się miało warstwami od góry do dołu, wyłącznie z wydzielonej części przedmiotowego obiektu, zlokalizowanej w rejonie północno-zachodniego naroża, w bezpośrednim sąsiedztwie ul. [...], w łącznej ilości do 380 000 Mg. Sposób wydobywania odpadów poza tym, że opisano w decyzji, dodatkowo uszczegółowiony został w "Ekspertyzie dotyczącej wydobywania odpadów z zamkniętego obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych" będącej załącznikiem do wniosku. Ponadto, zgodnie z ww. decyzją po zakończeniu wydobywania odpadów z obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych miał być wykonany przegląd docelowych skarp obiektu uformowanych w trakcie robót związanych z wydobywaniem odpadów, pod kątem właściwego ich wyprofilowania oraz skuteczności rekultywacji prowadzonej za postępem robót wydobywczych. Następnie miało dojść do wyrównania powierzchni powstałej po wybraniu ostatniej warstwy odpadów oraz przeprowadzona miała być jej rekultywacja. Decyzja nakładała obowiązek odbudowy warstwy glebowej, poprzez wysiew odpowiedniej mieszanki traw, a następnie nasadzenia drzew i krzewów. Jednocześnie zachowany miał być system drenażowy i system monitoringu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych. Ustalenia decyzji określały także obowiązki do realizacji po zakończeniu wydobywania odpadów, tj.: prowadzenie okresowych przeglądów nowouformowanych skarp obiektu, wykonanie drenażu skarpowego w miejscach wystąpienia wycieków wody, odbudowanie zniszczonych punktów geodezyjnych na zniwelowanych półkach oraz prowadzenie okresowych pomiarów w celu potwierdzenia zachowania stateczności nowowyprofilowanych skarp obiektu.
Wnioskiem z 16 października 2019 r. (data wpływu - 13 listopada 2019 r.) działający za spółkę wspólnicy, tj. F. J. i M. D., reprezentowani przez adwokata zwrócili się do Marszałka o stwierdzenie wygaśnięcia ww. decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r. udzielającej spółce zgody na wydobywanie odpadów wydobywczych. W uzasadnieniu wniosku spółka przedstawiła informacje, iż zachodzą przesłanki pozwalające na uznanie, że powyższa decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie strony wnioskującej (adresata decyzji administracyjnej), m.in. wskazała, że spółka od daty doręczenia decyzji nie wykonywała działalności objętej zakresem decyzji i takich działań nie planuje w przyszłości, zatem cel decyzji nie został zrealizowany. Dodatkowo skarżący wspólnicy spółki poinformowali, że jeden ze wspólników spółki – P. M., wbrew woli i zgody pozostałych wspólników podejmuje na terenie obiektu bezprawne działania w zakresie wydobywania odpadów. Do wniosku zostało dołączone m.in. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez wspólnika spółki – P. M. oraz pozew o wyłączenie wspólnika P. M. ze spółki.
Marszałek decyzją z [...] września 2020 r., [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek wspólników spółki F. J. i M. D., w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r. Zdaniem Marszałka, nie ma podstaw do wygaszenia ww. decyzji wyrażającej zgodę na wydobywanie odpadów, albowiem rekultywacja miejsca po wydobyciu odpadów nie została nie tylko zakończona, ale nawet nie została wszczęta. Decyzja - zgoda na wydobywanie odpadów z zamkniętego obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych nie stała się bezprzedmiotowa, i nie może automatycznie skutkować wygaszeniem decyzji nawet z tego powodu, że Spółka "skonsumowała" punkt I.3. wydanej decyzji w zakresie wyczerpania limitu masy odpadów przewidzianej do wydobycia z wydzielonej części obiektu, skoro jednoczenie nie wykonała obowiązku wynikającego z punktu II.10. tejże decyzji.
W ocenie organu I instancji zamknięty obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych nadal istnieje i ponad wszelką wątpliwość miejsce po wydobyciu odpadów z tego obiektu nie zostało zrekultywowane. W związku z powyższym w niniejszym stanie faktycznym nie można mówić o bezprzedmiotowości ww. decyzji albowiem nie została ona w całości wykonana. Jednocześnie wewnętrzne spory i nieporozumienia wspólników spółki nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym nie mogą wpływać na podejmowanie rozstrzygnięć w przedmiocie wygaszenia ww. decyzji.
Na skutek wniesionego odwołania zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r., [...] Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka z [...] września 2020 r. Organ II instancji wskazał, że z ustaleń poczynionych przez Marszałka wynika, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, a wręcz przeciwnie jest realizowana poprzez jednego ze wspólników spółki, który ma prawo do jej samodzielnego reprezentowania. W opinii Ministra w takiej sytuacji nie może być mowy o bezprzedmiotowości postępowania. Skoro doszło do skonsumowania decyzji poprzez wydobycie odpadów, to oczywistą konsekwencją podjęcia tych działań jest wypełnienie dalszych warunków decyzji - obligujących spółkę przede wszystkim do wykonania technicznego zabezpieczenia miejsca po wydobyciu odpadów oraz do przeprowadzenia właściwych działań rekultywacyjnych tego obszaru. W zaistniałej sytuacji, według organu II instancji, aby stwierdzić bezprzedmiotowość decyzji musi ona zostać wykonana w całości.
Badając zarzut z odwołania, dotyczący naruszenia art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia przedłożonych w sprawie dowodów Minister uznał, że postępowanie organu I instancji prowadzone było zgodnie z przepisami prawa. Minister uznał, że Marszałek w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i dokonał jego starannej oceny.
Dodatkowo, organ II instancji stwierdził, iż tłumaczenie skarżącej, iż spółka w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej na przedmiotowym terenie jest nie do przyjęcia. Minister zwrócił uwagę na dowód w sprawie w postaci kart przekazania odpadów o kodzie 01 03 81 wydobytych z obiektu, a które to zostały wystawione przez spółkę, jako posiadacza odpadów przekazującego te odpady. Zdaniem ww. organu nie ma tu znaczenia fakt, że technika wydobywania odpadów różniła się od określonej w decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r., albowiem opis poczynań upoważnionego do działań w imieniu spółki – P. M. świadczy jedynie o nieprzestrzeganiu zapisów uzyskanej decyzji oraz potwierdza konieczność przeprowadzenia działań naprawczych, których wykonania słusznie domaga się Marszałek. Organ I instancji w swoim postępowaniu słusznie nie wziął pod uwagę wewnętrznych sporów i nieporozumień wspólników spółki, w tym podejmowanych przez jednego ze wspólników działań wbrew woli i zgody pozostałych wspólników - nie miały one znaczenia w sprawie.
Pismem z 25 stycznia 2021 r. adwokat spółki, reprezentowanej przez wspólników F. J. i M. D., złożył w jej imieniu skargę na decyzję Ministra z [...] grudnia 2020 r., zarzucając jej naruszenie:
1. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia dowodów załączonych do wniosku w sprawie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. w sposób wszechstronny i wyczerpujący;
2. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe elementy postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji z uwagi na bezprzedmiotowość decyzji;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa, co powinno skutkować wydaniem przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tj. organ powinien uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi;
4. art. 144 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779; dalej: "u.o.o.") oraz art. 18 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2018; dalej: "u.o.o.w."), poprzez wadliwe zastosowanie tej podstawy prawnej albowiem dotyczy ona zasad uzyskania zgody na wydobywanie odpadów, w konsekwencji czego nie może stanowić podstawy prawnej dla uznania bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w tej sprawie.
W świetle powyższego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu spółka podniosła, że w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej. Wedle organu wystawienie dokumentów przewozowych przez reprezentanta spółki w imieniu spółki świadczyć miało o prowadzeniu działalności gospodarczej przez spółkę. Minister pominął jednak szereg dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem, z których wynikają zupełnie przeciwstawne wnioski. Po pierwsze, w przedmiocie dokumentów przewozowych obecnie prowadzone jest postępowanie przygotowawcze przez Prokuraturę Rejonową [...] w K. w sprawie przerobienia bądź podrobienia kwitów przez P. M. Po drugie, spółka wraz z wnioskiem przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych spółki od 2013 r. do 2019 r. Z przedstawionych wyciągów wynika, że spółka nie prowadziła sprzedaży, tym bardziej nie regulowała żadnych zobowiązań związanych z działalnością wydobycia czy wydobycia i przetwarzania kruszywa. Tak samo istotny w sprawie jest dowód w postaci operatu geodezyjnego, gdzie opisane zostały miejsca pozyskania piasku i są to miejsca nie objęte decyzją administracyjną z [...] listopada 2013 r. Operat przedstawia miejsca pozyskania piasku z zewnętrznej konstrukcji. Jak wskazała skarżąca, organ II instancji zupełnie pominął, że w przypadku pozyskania odpadów o kodzie wskazanym w decyzji z [...] listopada 2013 r. wymagany jest specjalistyczny proces wydobycia, a nie zaś pobieranie tego zewnętrznego odpadu z konstrukcji osadnika.
W konsekwencji powyższego organ błędnie przyjął, że decyzja została skonsumowana i obowiązkiem spółki jest przedstawienie efektów rekultywacji po zakończeniu wydobycia. Organ - co najważniejsze, zupełnie pominął charakter wydanej decyzji administracyjnej. Wykonanie decyzji z [...] listopada 2013 r. było uzależnione od pozyskania dalszych decyzji w zakresie przetwarzania odpadów.
Spółka wnosi o wygaszenie decyzji dlatego, iż spółka na przestrzeni lat nie wykorzystała uprawnień z niej wynikających. Spółka w ogóle nie przystąpiła do wydobycia w zakresie i na warunkach wynikających z decyzji. Zgodnie z punktem VIII decyzji odpady wydobywcze miały być pozyskiwane z obiektu w celu ich późniejszego wykorzystania poza obiektem we własnym zakresie lub przekazania do odzysku innym posiadaczom. Wykorzystanie pozyskanych odpadów odbywać się miało tylko i wyłącznie w oparciu o odrębne zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Spółka nie pozyskała ww. decyzji, a zatem aktualnie nie ma i nie było racjonalnego uzasadnienia dla rozpoczęcia wydobycia odpadu.
Skarżąca zauważyła przy tym, że Minister trafnie podniósł, że aby nastąpiło wykorzystanie kruszywa konieczne jest przetworzenie odpadów. Gdyby spółka wydobywała odpad to powinien on zalegać na terenie osadnika jako nieprzetworzony. Wizja lokalna przeprowadzona przez inspektora ochrony środowiska powyższego faktu nie potwierdziła i nie mogła potwierdzić ponieważ spółka nie składowała odpadu. Organ nie wykorzystał własnego uprawnienia i nie przeprowadził wizji lokalnej.
Skarżąca zarzuciła nadto organowi II instancji, iż wyciągnął również błędne wnioski z przedłożonego, jako dowód operatu geodezyjnego z 19 czerwca 2019 r. Organ uznał, że przedłożony dokument nie stanowi dowodu wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Przedmiotowy dokument dotyczy zupełnie odmiennych okoliczności, jakie podlegają wykazaniu w związku z postępowaniem. Zarówno z operatu geodezyjnego oraz operatu szacunkowego wynikają obszary, gdzie prowadzony był wywóz materiałów ze składowiska wyłącznie przez P. M., a nie spółkę. Pobrano kruszywo w czterech różnych miejscach od strony południowo-wschodniej, a nie jak w decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. w północno-zachodnim narożu obiektu (działka nr [...]). Dodatkowo przedmiotem decyzji z [...] listopada 2013 r. jest wydobywanie odpadu o kodzie 01 03 81 (odpady z flotacyjnego wzbogacania rud metali niezależnych inne niż wymienione w 01 03 80), podczas gdy jak wynika z przy gotowanego operatu geodezyjnego, a w szczególności wykonanych zdjęć, P. M. pozyskał piasek z powierzchni bryły. Jak wynika z przyjętego w decyzji rygoru techniki wydobywania odpadów o kodzie 01 03 81 przedmiotowe wydobywanie odpadów miało być prowadzone za pomocą sprzętu ciężkiego.
Mając powyższe na uwadze strona skarżąca ma prawo do żądania wygaśnięcia decyzji administracyjnej niewykonanej ponieważ rezygnuje z uprawnień. Skarżąca wykazała, że nie przystąpiła do wykonania decyzji, a ponadto w słusznym interesie strony pozostaje wygaśnięcie przedmiotowej decyzji z uwagi na naganne i bezprawne działanie wspólnika spółki P. M.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o art. 162 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli: 1. stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2. została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona tego warunku nie dopełniła (§ 1). Organ uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie (§ 2). W doktrynie przyjmuje się, że dla stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w oparciu o 162 § 1 k.p.a. warunkiem niezbędnym, jakkolwiek niewystarczającym jest stwierdzenie, że stała się ona bezprzedmiotowa, tj. gdy niemożliwe jest zrealizowanie celu jaki organ ma na względzie przy jej wydaniu. Wśród przesłanek stanu bezprzedmiotowości wymienia się m.in. zmianę stanu faktycznego stanowiącego przesłankę wydania decyzji (R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.K. Beck, W-wa 2005 s. 444).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca reprezentowana przez dwóch z trzech reprezentujących ją wspólników domagała się wygaśnięcia decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r. udzielającej zgody spółce na wydobycie odpadów wydobywczych z zamkniętego obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych pozostałego po wzbogaceniu rud wydobywczych przez ZG "[...] " S.A. w T. oznaczonych kodem 01 03 81 (odpady z flotacyjnego wzbogacania rud metali nieżelaznych inne niż wymienione w 01 03 80). Odpady miały być pozyskiwane z wydzielonej części zamkniętego obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych zlokalizowanej w rejonie północno-zachodniego naroża obiektu, głównie na działce nr [...] oraz w niewielkim zakresie na działkach nr [...] i nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie ul. [...], w całości na terenie gminy C. Łączna masa odpadów wydobywczych przewidzianych do wydobycia z wydzielonej części obiektu miała wynieść do 380 000 Mg. W decyzji tej określono również warunki techniczne, w jakich powinno odbywać się wydobycie. Marszałek we wskazanej decyzji zastrzegł również opis technicznego zabezpieczenia miejsca po wydobyciu odpadów oraz działań rekultywacyjnych.
Spółka jako powód wygaśnięcia ww. decyzji w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. podała, iż w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej. Nie prowadziła sprzedaży, tym bardziej nie regulowała żadnych zobowiązań związanych z działalnością wydobycia czy wydobycia i przetwarzania kruszywa. Skarżąca na przestrzeni lat nie wykorzystała uprawnień z niej wynikających, a co za tym idzie w ogóle nie przystąpiła do wydobycia w zakresie i na warunkach wynikających z decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącą w rozpoznawanej sprawie, jak słusznie uznały oba orzekające organy nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., skutkującą wygaśnięciem decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r., gdyż brak jest podstaw do uznania, iż spółka nie przystąpiła do realizacji ww. decyzji w ramach prowadzonej działalności.
W pierwszej kolejności świadczy o tym protokół z przeprowadzonej w dniach od 29 maja 2019 r. do 12 września 2019 r. kontroli nr [...]. Wskazaną kontrolę przeprowadzono na wniosek Urzędu Miasta w [...], a dotyczyła ona nieprawidłowości związanych z działalnością spółki prowadzącej wydobycie odpadów na terenie zamkniętego obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych ZG "[...] " S.A. w T. w odniesieniu do posiadanej decyzji wydanej przez Marszałka z [...] listopada 2013 r.
Należy podkreślić przy tym, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń (por. wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., II GSK 1944/17, CBOSA). Stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli stanowi dokument urzędowy i korzysta on, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy prawnej oraz domniemania wiarygodności ustaleń w nim zawartych.
Ze wspomnianego protokołu kontroli wynika przede wszystkim, że ilość wydobytego odpadu w miejscu dopuszczonego decyzją z [...] listopada 2013 r., wynosi 239 987 m3, co zdaniem Sądu już stanowi potwierdzenie że spółka przystąpiła do realizacji decyzji, która zakładała łączną masę odpadów wydobywczych przewidzianych do wydobycia z wydzielonej części obiektu na poziomie 380 000 Mg. Co kluczowe, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska informacje o poziomie wydobycia powziął z pomiaru objętości wydobytego materiału sporządzonego przez G. z K. na zlecenie wspólnika działającego za spółkę – M. D., który przedłożył rzeczony dokument do akt administracyjnych.
Powyższa konstatacja znajduje również odzwierciedlenie w załączniku 18 do protokołu kontroli nr [...], na który składają się karty przekazania odpadu (dalej również: "KPO") o kodzie 01 03 81, tj. KPO nr 01/03/15 z 2015 r. ilość odpadu - 100,00 Mg, KPO nr 01/11/16 z 2016 r. ilość odpadu - 10831,36 Mg, KPO nr 01/01/18 z 2018 r. ilość odpadu - 5000,00 Mg, KPO nr 01/03/18 z 2018 r. ilość odpadu - 10000,00 Mg, KPO nr 01/12/17 z 2017 r. ilość odpadu – 1302,31 Mg, KPO nr 01/07/18 z 2018 r. ilość odpadu - 10000,00 Mg, KPO nr 01/10/18 z 2018 r. ilość odpadu - 20000,00 Mg, KPO nr 01/11/18 z 2018 r. ilość odpadu - 12000,00 Mg oraz KPO nr 01/12/18 z 2018 r. ilość odpadu: 6600,00 Mg. Wszystkie wskazane wyżej dokumenty wystawione zostały przez spółkę (a nie przez Spółkę wspólnika skarżących – działającego pod firmą [...] z siedzibą w C.), zostały także opatrzone podpisem reprezentującego ją wspólnika, a także dotyczyły przekazania odpadu o kodzie 01 03 81, a więc tego, do którego wydobywania upoważniona została spółka na mocy decyzji z [...] listopada 2013 r. Na wiarygodność ww. dokumentów z całą pewnością nie wpływa podniesiona przez spółkę kwestia, iż wobec P. M. toczy się postępowanie przygotowawcze w Prokuraturze Rejonowej [...] w K. w sprawie przerobienia bądź podrobienia dokumentów, albowiem strona nie poinformowała o wyniku prowadzonego postępowania, zaś Sąd nie może na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego zakwestionować prawdziwości wskazanych wyżej dokumentów.
Należy też wskazać, że również podczas trwającej kontroli został przesłuchany w dniu 26 czerwca 2021 r. wspólnik spółki – M. D., który potwierdził, iż na terenie objętym decyzją jest prowadzona eksploatacja odpadów. Wskazał przy tym, że "eksploatacja jest prowadzona przez wydobycie odpadów za pomocą koparki, załadunek na samochodu ciężarowe i transport do zewnętrznych odbiorców w celu wykorzystania do podbudowy dróg". Nadto, wspomniany wspólnik na pytanie "Czy posiada Pan wiedzę o ilości wydobytego odpadu?" odpowiedział "Do tej pory wydobyto znaczną ilość, jednak nie mam dostępu do dokumentów potwierdzających ilość wydobytego odpadu w związku z tym zawarłem umowę z firmą geodezyjną G. z K. na wykonanie pomiarów objętości wydobytego materiału".
Z operatu technicznego [...] z 19 czerwca 2019 r. z inwentaryzacji fotogrametrycznej składowiska materiałów wydobywczych [...] wynika również, że "ze skarp w rejonie północno-zachodniego narożnika składowiska, jak i ze skarp na boku wschodnim jest pozyskiwany i wywożony materiał – rejony te są w związku z tym pozbawione roślinności." Powyższe wskazuje również, że w rejonie północno zachodnim składowiska dochodzi do wydobycia, a teren ten był objęty decyzją Marszałka z [...] listopada 2013 r. Potwierdza to także Załącznik nr 20 (do kontroli nr [...]) – protokół oględzin, w którym wskazano, że "od ostatnich oględzin powiększyła się powierzchnia wydobycia. Wydobycie było prowadzone od strony północno-zachodniej w stronę południową. Kontrola była przeprowadzona w obecności M. D. i syna drugiego wspólnika – P. M.. Powyższy protokół bez zastrzeżeń podpisał przedstawiciel podmiotu kontrolowanego – Spółki M. D. oraz osoba uczestnicząca w oględzinach P. M.
Poza tym w dniu 30 października 2019 r. przeprowadzono kontrolę przez Państwową Inspekcję Pracy w zakresie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przy wydobywaniu odpadów zamkniętego obszarowo obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, będącego w użytkowaniu spółki. W trakcie kontroli wskazano, że w tym dniu prowadzone były prace polegające na wydobyciu odpadów z obiektu w miejscu objętym decyzją Marszałka z [...] listopada 2013 r. Kontrolę przeprowadzono w obecności P. M. i M. D., protokół został podpisany bez zastrzeżeń. (Protokół kontroli z 7 listopada 2019 r., nr [...]).
Wszystkie wskazane okoliczności potwierdzają bezsprzecznie, iż Spółka skarżących faktycznie przystąpiła do realizacji postanowień decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r., jak i nie przedłożyła stosownych informacji i dokumentacji w zakresie zakończenia wydobywania odpadów, w tym potwierdzających wykonanie technicznego zabezpieczania miejsca po wydobyciu, a co za tym idzie nie zaistniały podstawy do stwierdzenia jej wygaśnięcia na gruncie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Niemniej, ww. decyzja Marszałka nakładała również na spółkę obowiązek sporządzenia opisu technicznego zabezpieczenia miejsca po wydobyciu odpadów oraz wykonania działań rekultywacyjnych. Tymczasem, ze wspomnianego protokołu kontroli wynika, że obiekt jest w dalszym ciągu eksploatowany i "nie stwierdzono prac polegających na przygotowaniu do działań rekultywacyjnych". Przyjąć zatem należy, że nie sposób stwierdzić wygaśnięcia decyzji, której realizowanie zostało rozpoczęte, lecz niezakończone. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, że organ stwierdzając wygaśnięcie nie w pełni wykonanej decyzji, naraziłby środowisko na dużą szkodę, albowiem nie byłoby podmiotu zobligowanego do zrekultywowania gruntu po wykonanym wykopie.
Bez znaczenia w realiach niniejszej sprawy jest fakt, że całą działalność spółki skupiającą się na wydobywaniu odpadów na podstawie decyzji z [...] listopada 2013 r. prowadzi wspólnik spółki P. M., z pominięciem pozostałych dwóch wspólników M. D. i F. J.. Takie działanie P. M. umożliwia przede wszystkim art. 29 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526), który stanowi, że każdy wspólnik spółki jawnej ma prawo reprezentować spółkę (§ 1) i prawa tego nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich (§ 3). Oznacza to, że ww. wspólnik może jednoosobowo prowadzić sprawy spółki i może jako działający w jej imieniu wydobywać odpady zgodnie z treścią decyzji z [...] listopada 2013 r. i to bez zgody pozostałych wspólników. Poza tym ze znajdujące się w aktach odpisu KRS wynika sposób reprezentacji podmiotu, który zakłada, że do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu Spółki upoważniony jest każdy ze Wspólników samodzielnie. Wszystkie zaistniałe z tego tytułu spory i nieporozumienia pomiędzy wspólnikami nie mogą podważać podjętych przez spółkę czynności. To, że wspólnicy M. D. i F. J. nie podjęli się wydobycia, nie oznacza, że spółka nie podjęła się wydobycia. Dodać należy zatem, że wskazane w skardze oświadczenie, że "prowadzony był wywóz materiałów ze składowiska wyłącznie przez P. M., a nie spółkę", jedynie potwierdza, że do wydobycia dochodziło, a to, że prowadzone było na zlecenie tylko jednego wspólnika, nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania. Podobnie bez wpływu na postępowanie w przedmiocie braku podstaw do wygaśnięcia decyzji ma okoliczność, że jeden ze wspólników działał i wydobywał niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem (w inny sposób czy za pomocą innego sprzętu). Nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy także fakt, że wykonanie decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r. było uzależnione od pozyskania dalszych decyzji w zakresie przetwarzania odpadów. Poza tym należy zwrócić uwagę, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że kontrole przeprowadzone były w Spółce skarżących wspólników. Ustalenia przedstawione i wnioski organów były bez zastrzeżeń podpisywane przez wspólników Spółki.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., gdyż organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony w całości. W kontekście podniesionej przez spółkę kwestii wydobycia z miejsc, których nie obejmuje decyzja Marszałka z [...] listopada 2013 r., co ma potwierdzać operat geodezyjny z 19 czerwca 2019 r. wskazać należy, iż nie ma to wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, albowiem ten sam operat potwierdza, iż skarżąca prowadziła wydobycie na terenie objętym decyzją. Potwierdza to również protokół kontroli nr [...], w którym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarzucił spółce, iż wydobycie prowadzone jest także poza miejscem ujętym w decyzji, tj. w części południowej obiektu, co stanowi naruszenie pkt II.6 decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r. Niemniej, ocena prawidłowości wykonania przez spółkę ww. decyzji Marszałka w ramach toczącego się postępowania, rażąco wykraczałaby poza ramy kontroli decyzji wydanej na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do operatu szacunkowego złożonego do akt sprawy, to został on sporządzony winnym celu. Z treści jego wynika, że celem wyceny było określenie wartości rynkowej nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste dla potrzeb podziału pomiędzy wspólników spółki. Spółka zleciła przeprowadzenie ww. wyceny.
W kontekście zarzutu braku przeprowadzenia oględzin, wskazać należy, że organ może w razie potrzeby przeprowadzić dowód z oględzin (art. 85 § 1 k.p.a.). Z przytoczonych wyżej dokumentów, a przede wszystkim z protokołu kontroli [...] i załączonych do niego dokumentów bezsprzecznie wynika, że spółka konsumowała i konsumuje decyzję Marszałka z [...] listopada 2013 r. Brak było zatem podstaw do wyznaczania terminu oględzin, skoro powyższy stan rzeczy organy zdołały ustalić na gruncie przedłożonej przez spółkę dokumentacji i pozostałego materiału zgromadzonego przez organ w aktach. Wskazać także należy, iż wyciąg bankowy z konta nie przesądza jednoznacznie o tym, że spółka nie realizowała decyzji Marszałka z [...] listopada 2013 r. Ubocznie wskazać można też, że Spółka uzyskała decyzję Marszałka na wydobycie w 2013 r. i dopiero po przeprowadzonych kontrolach i wszczętych postępowaniach przez inspekcje ochrony środowiska i pracy wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z uwagi na nieskonsumowanie decyzji.
Zdaniem Sądu, za chybiony należy również uznać zarzut błędnego zastosowania w zaskarżonej decyzji art. 144 ust. 1, 3, 5 i 6 u.o.o. oraz art. 18 u.o.o.w. Przepisy te nie mają bowiem wpływu na postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia decyzji.
Dodać także należy, że mając na uwadze zakres ustaleń i rozważań organów, należało rozważyć wydanie decyzji merytorycznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a nie umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednak w ocenie Sądu w niniejszej sytuacji umorzenie postępowania zamiast wydania decyzji o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji należy uznać za uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy i nie może skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło