IV SA/Wa 352/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-20
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskimi dochodami z emerytury, brakiem oszczędności, bieżącymi zobowiązaniami finansowymi i groźbą eksmisji, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób w trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych odmawiającą udostępnienia danych adresowych z PESEL. Skarżąca podała, że jej miesięczne dochody z emerytury wynoszą 1 013 zł, nie posiada oszczędności, a jej sytuacja materialna jest skomplikowana, grozi jej eksmisja, a koszty utrzymania lokalu są wysokie. Skarżąca utrzymuje syna, który jest bezrobotny.Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych postanawia: zwolnić A. K. od kosztów sądowych
A. K. pismem z dnia 14 marca 2012 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie odmowy udostępnienia ze zbioru PESEL danych adresowych siedemnastu osób.
Z formularza wniosku PPF oraz załączonego do niego pisma wynika, że skarżąca mieszka razem z synem A. K., córką A. K., wnuczką W. K., wnuczkiem D. P. oraz konkubentem córki D. P., jednakże we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jedynie z synem A. K., który jest bezrobotny (bez prawa do zasiłku) i pozostaje na jej utrzymaniu. Skarżąca uzyskuje emeryturę w wysokości 1 013 zł miesięcznie.
Skarżąca podała, że nie reguluje bieżących zobowiązań finansowych, z uwagi na skomplikowaną sytuację materialną w jakiej się znajduje. Wyjaśniła, że grozi jej eksmisja z zajmowanego lokalu. Skarżąca podała, że koszty wynajmu mieszkania są uzależnione od pory roku (w okresie letnim wynoszą 471,89 zł., natomiast zimowym - wzrastają do kwoty 728,38 zł. miesięcznie). Opłata za energię elektryczną kształtuje się na poziomie 107 zł (miesięcznie), za gaz – 120 zł (również miesięcznie).
A. K. oświadczyła, że nie posiada jakichkolwiek przedmiotów wartościowych ani oszczędności.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącej jest skomplikowana i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło