IV SA/Wa 353/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.),, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. ref. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2016r. nr [...], w sprawie: 1. umorzenia administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego wszczętego postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016r., dotyczącego granicy między nieruchomością położoną w miejscowości [...], oznaczoną numerem [...], stanowiącą własność E. i M. małż. M. na mocy KW [...], a działką oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka [...], stanowiącą własność T. M. na mocy [...], 2. przekazania z urzędu sprawy przedmiotowego rozgraniczenia do Sądu Rejonowego w [...]. Stan sprawy jest następujący: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016r. E. i M. M. wystąpili do Wójta Gminy [...] o rozgraniczenie nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], stanowiącą ich własność, z nieruchomością sąsiednią tj. działką nr [...], stanowiącą własność T. M. Po przeprowadzeniu czynności rozgraniczenia granic przez uprawnionego geodetę decyzją znak [...] z [...] października 2016r. Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia w/w nieruchomości i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w [...]. Od decyzji Wójta odwołanie złożył Pan T. M., który zakwestionował czynności dokonane na gruncie przez geodetę, wniósł o odrzucenie wykonanego przez geodetę protokółu granicznego. Zdaniem odwołującego, geodeta błędnie wskazał początek pomiarów i nie udostępnił stronie protokółu granicznego. Wskazał również, że winno być prowadzone jedno postępowanie w stosunku do wszystkich jego działek, tj. oznaczonych numerami [...],[...] i [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia zostało wszczęte na wniosek E. i M. M. - właścicieli działki nr ewid. [...], którzy wnieśli o dokonanie rozgraniczenia z działką położoną w miejscowości Jagodne, oznaczoną nr ewid. [...], stanowiącą własność T. M. Podstawę ustalenia przebiegu granicy stanowiły dokumenty w postaci: operatu technicznego nr [...] wykorzystanego do wznowienia znaku granicznego w punkcie [...] oraz miary wykazane na archiwalnych szkicach polowych, znajdujące się w operacie ewidencji gruntów z 1963 r., które przyjęto do odtworzenia granicy ewidencyjnej. W protokóle granicznym z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] geodeta upoważniony do przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości podał, że odnaleziono na gruncie punkty osnowy szczegółowej do wznowienia znaku granicznego nr [...]. Nie odnaleziono foto punktów, na których w 1963 r. zamierzona była granica ewidencyjna. Linie pomiarowe zostały odtworzone według miar odczytanych z archiwalnego szkicu polowego z 1963 r. Z uwagi na zniszczenie foto punktów za podstawę odtworzenia granicy geodeta przyjął istniejące miedze między działkami. Dokładność wyznaczonej granicy wynosi +/- 20 cm w stosunku do pomiaru wykonanego w 1963 r. W latach późniejszych innych pomiarów nie wykonano. Jedynie w 1998 r. wykonany był pomiar ustalenia punktów granicznych podczas regulacji pasa drogowego drogi powiatowej, oznaczonej jako działka nr ewid. [...]. Wówczas ustalono punkt graniczny [...]. Punkt ten został przyjęty przez strony jako bezsporny. Jako odtworzoną granicę geodeta wskazał punkty [...]. Na taką granicę nie zgodził się Pan T. M., wskazując jako granicę punkty [...]. Zdaniem geodety obecny stan władania nie pozwala jednoznacznie określić spokojnego stanu posiadania, ponieważ pas graniczy jest rozorany i nie widać odrębnych form władania na gruncie. Powierzchnia pasa spornego wynosi 92 m2. Organ uznał, że w związku z faktem, że znajdujące się w posiadaniu geodety dokumenty nie pozwoliły w sposób jednoznaczny na ustalenie granicy, zainteresowane strony nie złożyły zgodnych oświadczeń, jak też nie zawarły ugody, nadal istnieje spór graniczny. Tym samym została spełniona przesłanka wynikająca z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne zobowiązująca organ pierwszej instancji do umorzenia postępowania administracyjnego i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Organ wskazał również, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek E. i M. M. w odniesieniu do stanowiącej ich własność działki nr ewid. [...] oraz stanowiącej własność odwołującego działki nr ewid. [...]. Stąd też prowadzenie wspólnego postępowania także dla pozostałych działek będących własnością T. M., tj. działek nr ewid. [...] i [...], z którym wnioskodawcy nie graniczą, jest niedopuszczalne. Na powyższą decyzję skargę wniósł Pan T. M., podtrzymując zarzuty z odwołania w zakresie oceny czynności dokonanych przez geodetę, oraz wskazując, że winno być prowadzone jedno postępowanie w stosunku do wszystkich jego działek, tj. oznaczonych numerami [...],[...] i [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017.1136) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest nie jest zasadna. Tryb rozgraniczenia nieruchomości normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity: Dz.U z 2016r. poz. 1629). Zgodnie z art. 29 ust. 1 tego aktu, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenia dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (art. 29 ust. 3 p.g.k. oraz art. 30 ust. 1 p.g.k.). Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy przy ustalaniu granicy bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Dopiero jeżeli brak jest wskazanych wyżej danych, bądź też jeżeli wprawdzie są ale są niewystarczające lub sprzeczne, przebieg granicy ustala się na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wójt /burmistrz, prezydent miasta/ wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone w trybie administracyjnym może zakończyć się decyzją: 1) o umorzeniu postępowania (na podstawie art. 105 §1 k.p.a. w związku z art. 31 ust. 4 p.g.k.) w sytuacji, gdy strony postępowania dojdą do porozumienia i zawrą przed geodetą ugodę, co do przebiegu granicy, która ma wówczas charakter ugody cywilnoprawnej i moc ugody sądowej 2) o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3) 3) o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2), jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody co do przebiegu linii granicznych lub nie ma podstaw do wydania decyzji, której mowa w art. 33 ust. 1. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 34 ust. 1 p.g.k., upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. W razie sporu pomiędzy stronami, wyrażającego się m.in. w niezawarciu ugody i braku zgodnego oświadczenia w sprawie przebiegu linii granicznych, kiedy inne dowody nie zezwalają na jednoznaczne ich ustalenie, organ administracji publicznej uprawniony jest i zobowiązany do umorzenia prowadzonego postępowania. Nie leży bowiem w jego gestii lecz kognicji sądu powszechnego, dokonywanie rozgraniczenia nieruchomości w sytuacjach, gdy strony nie zawarły ugody, ich twierdzenia co do przebiegu granicy są sprzeczne, a ich weryfikacja, pomimo prawidłowych czynności geodety, nie jest możliwa. W postępowaniu sądowym można posłużyć się także innymi dowodami, aniżeli zebrane w postępowaniu administracyjnym, przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego, np. zeznaniami świadków, opinią biegłego, przesłuchaniem stron (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 r., IV CKN 796/00, Lex nr 337031). Sąd powszechny mając więcej możliwości dowodowych w sprawach o rozgraniczenie w sytuacji sporu stron o przebieg granicy między nieruchomościami, może gruntownie skontrolować dotychczasowe czynności geodezyjne oraz poczynić nowe ustalenia zmierzające do ustalenia spornej granicy. Z protokołu granicznego z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] wynika, że odnaleziono na gruncie punkt osnowy szczegółowej do wznowienia znaku granicznego nr [...]. Punkt ten został przyjęty przez strony jako bezsporny. Nie odnaleziono foto punktów, na których w 1963r. zamierzona była granica ewidencyjna i za podstawę odtworzenia granicy geodeta przyjął istniejące miedze miedzy działkami, dokładność wyznaczonej granicy wynosiła +/- 20 cm w stosunku do pomiaru wykonanego w 1963r. Na granicę wskazaną przez geodetę nie zgodził się T. M. wskazując inny przebieg granicy. Obecny stan władania nie pozwolił na jednoznaczne określenie spokojnego stanu posiadania ponieważ pas graniczny był rozorany i nie widać było odrębnych forma własności. Powierzchnia pasa spornego wynosi 92 m2. Znajdujące się w posiadaniu geodety dokumenty nie pozwoliły na ustalenie granicy w sposób jednoznaczny. Żadna ze stron postępowania nie złożyła propozycji ugodowych. Między stronami istnieje ewidentny spór graniczny. Zdaniem Sądu, należy podzielić w tej sprawie przekonanie organów orzekających, że istniejące dokumenty nie pozwalają na wskazanie w sposób jednoznaczny przebiegu granicy pomiędzy działkami o numerach: [...] a [...]. Nie są na tyle wystarczające, aby z całą pewnością ustalić jej przebieg, co pozwalałoby organom administracji publicznej wydać decyzję. Nadto, strony nie zawarły ugody, a ich oświadczenia co do przebiegu granicy były ze sobą sprzeczne, co w konsekwencji skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy o rozgraniczenie do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny – Sąd Rejonowy w [...]. Decyzje wydane przez organy były więc zgodne z obowiązującymi przepisami. Wbrew zarzutom Skarżącego, nie ma żadnych podstaw aby kwestionować sposób przeprowadzenia czynności przez uprawnionego geodetę. W ocenie Sądu, zarzuty Skarżącego, zawarte w odwołaniu i skardze, w odniesieniu do pracy geodety, stanowią odzwierciedlenie jego subiektywnych odczuć. Wskazać należy, że geodeta został powołany przez organ i nie miał żadnych obowiązków dokonywania czynności zgodnie ze zaleceniami pochodzącymi od Skarżącego. Zarzuty skargi potwierdzają jedynie prawidłowość oceny, że nie było możliwości zawarcia ugody, kończącej postępowanie rozgraniczeniowe. Również bezzasadny jest zarzut nieprzeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w stosunku do innych działek Skarżącego, zgodnie z jego wskazaniami z odwołania i skargi. Należy wskazać, że przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe zostało zainicjowane wnioskiem E. i M. M., w którym to wniosku wskazano dwie działki ewidencyjne, które graniczą ze sobą. W tej sytuacji nie było żadnych podstaw, aby prowadzić postępowanie także dla pozostałych działek Skarżącego, które nie graniczą z działką wnioskodawców. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.