IV SA/Wa 3533/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) - zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 poz. 782) - zwanej dalej "u.g.n.", utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W., w rejonie ul. [...], [...] i torów kolejowych, stanowiącej obecnie części działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Decyzją Naczelnika Urzędu [...] Wydział Terenów z [...] września 1977 r., nr [...], wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o powierzchni 0,1786 ha z ogólnej powierzchni 0,5193 ha, położonej w W. przy ul. S. Z treści ww. decyzji wywłaszczeniowej wynika, iż część nieruchomości o powierzchni 0,1786 ha, pochodziła z nieruchomości wykazanej na mapie sytuacyjnej, sporządzonej przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne, wpisanej do ewidencji składnicy geodezyjnej w dniu [...] grudnia 1973 r. pod numerem ew. [...], nr arch. [...] i figurowała w rejestrze pomiarowym pod poz. [...] i [...]. Natomiast właścicielem wywłaszczanej nieruchomości, na podstawie Aktu Własności Ziemi Nr [...] wydanego w dniu [...] maja 1977 r., był W. W. Nieruchomość objęta ww. decyzją wywłaszczeniową, zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji z [...] grudnia 1971 r. nr [...] o ustaleniu strefy ochronnej przeznaczona została pod strefę ochronną Zakładów [...] im. [...]. W. W. wnioskiem z 12 stycznia 1998 r. wystąpił o zwrot nieruchomości o powierzchni 0,5193 ha, w tym nieruchomości o powierzchni 0,1786 ha, wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu [...] Wydział Terenów z [...] września 1977 r. nr [...]. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż w 2000 r. nieruchomość o powierzchni 0,1786 ha, stanowiła część działki nr [...] z obrębu [...], pozostającej we władaniu Zakładów [...]. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Starosta Powiatu [...] decyzją z [...] grudnia 2000 r. nr [...] odmówił zwrotu na rzecz W. W. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. 0,1786 ha, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], z uwagi na brak przesłanek z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2001 r. nr [...]. W. W. wnioskiem z [...] marca 2012 r. ponownie zwrócił się o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. 0,1786 ha, wywłaszczonej pod strefę ochronną Zakładów [...] wskazując, iż skoro zakłady zostały zlikwidowane to strefa ochronna jest zbędna. W toku postepowania Prezydent Miast W., w oparciu o opracowanie geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę dr inż. R. P., polegające na wykonaniu mapy sytuacyjnej nieruchomości położonej w W. w rejonie obecnej ul. [...], [...], [...] oraz torów kolejowych, objętej Aktem Własności Ziemi Nr [...] z [...] maja 1977 r. oraz ww. decyzją [...] września 1977 r. wraz z naniesieniem granic aktualnych działek ewidencyjnych, ustalił, że nieruchomości opisanej w ww. decyzji wywłaszczeniowej, w niezmienionych granicach, obecnie odpowiada część działki ew. nr [...] z obrębu [...] i działki ew. nr [...] z obrębu [...] o łącznej pow. 0,1731 ha, a nie jak podano w decyzji wywłaszczeniowej o pow. 0,1786 ha. Prezydent Miasta W. postanowieniem z [...] października 2012 r. wyłączył się z postepowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2012 r. wyznaczył Starostę [...] jako właściwego do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Starosta [...] decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] umorzył postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. w rejonie ul. [...], [...] i torów kolejowych, stanowiącej obecnie części działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż sprawa zwrotu nieruchomości stanowiącej przedmiot wniosku była już wcześniej rozpatrywana i zakończyła się wydaniem przez Starostę [...] decyzji z [...] grudnia 2000 r. nr [...], która została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...]. Tożsamość rozpoznawanej sprawy uniemożliwia zatem jej rozpoznanie. W odwołaniu od powyższej decyzji W. W. zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji powielając argumentację zawartą we wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda [...] wskazaną na wstępie decyzją z [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organ I instancji o zasadności umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wobec wydania wcześniejszej decyzji w tej sprawie tj. decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] grudnia 2000 r, która została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Wskazał przy tym, iż wydanie decyzji dotyczącej tej samej sprawy tj. toczącej się w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata) mogłoby stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności tak wydanego rozstrzygnięcia dotkniętego wadą postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego konstytuuje bowiem zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.), którą organ administracyjny jest związany. Wojewoda [...] uznał zatem, że brak jest podstaw prawnych do ponownego rozstrzygania w zakresie żądania wnioskodawcy wobec istniejącej w obiegu prawnym decyzji w tożsamej podmiotowo i przedmiotowo sprawie. Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu Wojewoda [...] wyjaśnił, że sprawa nie zrealizowania celu wywłaszczenia pozostaje poza badaniem organu rozstrzygającego sprawę. W. W. (dalej zwany "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...]. Zdaniem skarżącego ziemia, która została wywłaszczona pod pas ochronny Zakładów [...] o pow. 1786 m2 nie została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, bowiem zakład ten został rozwiązany, a ziemia do tej pory nie została zagospodarowana. Skarżący wskazując, iż między granicą zlikwidowanych zakładów a wywłaszczoną działką przebiegają tory kolejowe o szerokości 50 m, stwierdził, iż mogłyby one spełniać wymogi pasa ochronnego. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2015 r. umarzającą - jako bezprzedmiotowe - postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. w rejonie ul. [...], [...] i torów kolejowych, stanowiącej obecnie części działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację organów orzekających w sprawie w zakresie umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wniosek skarżącego o zwrot przedmiotowej nieruchomości został już rozpoznany ostateczną decyzją Starosty Powiatu [...] z [...] grudnia 2000 r. nr [...] odmawiająca zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. 0,1786 ha, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], jako wykorzystanej na cel wywłaszczenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2001 r. nr [...], która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Wobec powyższego drugi wniosek skarżącego z 20 marca 2012 r. o zwrot tej samej nieruchomości nie może być skutecznie rozpoznany. Wniosek ten stanowi w istocie bowiem żądanie ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy i wydania kolejnej merytorycznej decyzji w sprawie, w której decyzja została już wydana. Wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty, naruszyłoby ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wymieniona powyżej decyzja Starosty Powiatu [...] jest bowiem decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 k.p.a. sankcjonującą ogólną zasadę – trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z tą zasadą uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Trwałość decyzji nie może być bowiem utożsamiana z jej bezwzględną niewzruszalnością. Jednak decyzja ostateczna może być wzruszona jedynie w jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wydanie w zaistniałej sytuacji merytorycznej decyzji, spowodowałoby, iż byłaby ona dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest zatem ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Brak jest więc prawnych możliwości podjęcia przez organ ponownego rozstrzygnięcia konkretnej sytuacji określonej osoby z tej przyczyny, że w jej sprawie wydana już została decyzja ostateczna i dotąd nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. To czyniło nowe postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i wymagało umorzenia postępowania. Wobec powyższego organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że konieczne jest umorzenie przedmiotowego postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na mocy art. 105 § 1 k.p.a. Z tego względu zarzuty skargi, co do wykorzystania nieruchomości niezgodnie z celem wywłaszczenia, nie podlegały ocenie. Konkludując, stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz uzasadniły przekonująco swoje decyzje. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.