IV SA/Wa 3540/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Postanowieniem z dnia [...] września 2015r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1, art. 149 § 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2.015 r. nr [...], którym odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania w/w z pobytu stałego w lokalu nr [...], przy ul. [...] w L., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2014 roku Prezydent Miasta L. wydał decyzję o wymeldowaniu Pana M. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. Na skutek odwołania wniesionego przez ww. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Pismem z dnia 3 października 20:14 r. Pan M. S. złożył wniosek do Prezydenta Miasta L. o wznowienie postępowania w sprawie wymeldowania go z pobytu stałego w i u przy ul. [...] w L. w związku z wystąpieniem, zdaniem wnioskującego, nowych okolicznościach w sprawie meldunkowej zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Prezydent Miasta L. wznowił postępowanie w niniejszej sprawie i decyzją z dnia [...] listopada 2.014 roku odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Od tej decyzji odwołał się do Wojewody [...] Pan M. S. podnosząc, że organ nie dokonał prawidłowej weryfikacji błędnej oceny stanu faktycznego będącej podstawą decyzji o wymeldowaniu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości z uwagi na wydanie decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2014 r. z naruszeniem przepisów o właściwości. Z uwagi na powyższe wniosek Pana M. S. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. stał się przedmiotem rozpoznania przez Wojewodę [...]. W dniu [...] stycznia 2015 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez stronę terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania wynoszącego jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o istnieniu nowych okoliczności będących podstawą wniosku. Pismem z dnia 12 lutego 2015 r. M. S. zaskarżył ww. postanowienie do Ministra Spraw Wewnętrznych i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, oraz wcześniejszych decyzji i postanowień organów I-ej i II-ej instancji w sprawie swojego wymeldowania oraz o utrzymanie stałego zameldowania pod dotychczasowym adresem. Pismem z dnia 6 marca 2015 r. M. S. uzupełnił powyższe zażalenie o decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 roku, nr [...], stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa części w prawie własności wymienianych w niej nieruchomości, należących uprzednio do I. H. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Na powyższe rozstrzygnięcie Pan M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Następnie pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Pan M. S. wniósł do Wojewody [...] o wznowienie postępowania meldunkowego. W ocenie zainteresowanego całkowicie uległy zmianie kwestie prawno-własnościowe na jego posesji (brak umocowania wnioskodawcy wymeldowania), co określiła ostateczna decyzja Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., która została doręczona mu w dniu [...] czerwca 2015 r. Po rozpatrzeniu przedmiotowego żądania Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. odmówił wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 148 § 1 Kpa. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. Pan M. S. wniósł zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych, w którym zaskarżył wszystkie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie meldunkowej. W ocenie wymienionego dotychczasowe postępowanie w sprawie jego wymeldowania oparte było na nieprawdziwych ustaleniach i braku dowodów. Podnosi również, że nieprawdziwe ustalenia urzędników najniższego szczebla - I instancji - były przyjmowane następnie przez organy odwoławcze jako podstawowe- bez refleksji. Spowodowało to niewłaściwe określenie miejsca stałego pobytu, z którego ww. został wymeldowany (obiekt użytkowy po prawo od bramy wjazdowej). Przeprowadzona eksmisja na podstawie wyroku sądowego dotyczyła innego budynku, a organy niewłaściwie tę przesłankę przyjęły. Ww. wskazuje ponadto, iż obecnie trwa przed sądem postępowanie o umożliwienie mu dostępu i przywrócenie posiadania do lokalu nr [...] - mieszkalnego. Rozpatrując przedmiotowe zażalenie organ wskazał, że złożenie przez stronę podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, które kończy się postanowieniem o wznowieniu postępowania lub postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania. We wstępnej fazie postępowania organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie oparty został o ustawową przesłankę wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kpa. W przypadku ujawnienia w postępowaniu wstępnym, że wniosek o wznowienie nie został złożony w terminie z art. 148 Kpa - organ jest zobowiązany do wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Niewątpliwie więc jedną z przeszkód nie pozwalających na wznowienie, na żądanie strony, postępowanie, administracyjnego jest niedochowanie przez nią terminu zgłoszenia tego żądania (przy braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu). Organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi to w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawą wniosku Pana M. S. z dnia [...] lipca 2015 r. o wznowienie postępowania, była okoliczność, iż... "całkowicie uległy zmianie kwestie prawno- własnościowe na jego posesji (brak umocowania wnioskodawcy wymeldowania). Jako dowód ww. załączył ostateczną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., która została mu doręczona w dniu [...] czerwca 2015 r. Wnioskodawca podniósł ponadto, iż przeprowadzona eksmisja na podstawie wyroku sądowego dotyczyła innego budynku, a organy niewłaściwie tę fałszywą przesłankę przyjęły. W ocenie organu okoliczność, na którą powołuje się Pan M. S. w swoim wniosku o wznowienie postępowania, tj. okoliczność stwierdzająca przejście na rzecz Skarbu Państwa części w prawie własnościowym nieruchomości w L., należących uprzednio do Pani I. H. (w tym nieruchomości przy ul. [...]) była znana ww. już w miesiącu - marcu 2015 r. kiedy otrzymał decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. v nr [...]). Natomiast wniosek o wznowienie postępowania zainteresowany wniósł po odebraniu ostatecznej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. utrzymującej w mocy własną decyzję dnia [...] marca 2015 r. określającej prawo własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Mając na uwadze powyższe, organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią przepisu art. 148 § 1 Kpa podanie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Miarodajnym do rozpoczęcia biegu miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okroczności. W przedmiotowej sprawie termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w dniu, w którym zainteresowany dowiedział się o decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. zatem jeszcze przed uzyskaniem przez nią waloru ostateczności. Wniosek o wznowienie postępowania natomiast Pan M. S. wniósł przy piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. Organ zatem stwierdził, iż termin określony przepisem art. 148 § 1 Kpa nie został przez stronę dochowany. Uchybienie zaś terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skutkuje po stronie właściwego organu koniecznością odmowy wznowienia postępowania zgodnie z przepisem art. 149 § 3 kpa. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan M. S. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2015r, oraz poprzedzających go postanowień w sprawie wznowienia postępowania i przywrócenia zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...]. W ocenie skarżącego Minister "żongluje terminami definiując co może być nową okolicznością przywołując; terminy pierwszej decyzji Ministra Finansów z [...] marca 2015 r. i ostatecznej z dnia [...] maja 2015 r., przyjmując termin wygodny dla swojej linii postępowania jednocześnie twierdząc, że został przekroczony czas określony w Kpa co do nowych okoliczności w sprawie". Zainteresowany podnosi również, iż ostateczna decyzja Ministra Finansów przywraca po 50 - ciu latach bezczynności organów państwa właściwe stosunki prawno- własnościowe na posesji. Wskazuje, iż sprawa meldunkowa to tylko jedna z represji jaką stosuje Pan H. D., który nie reprezentując całości nieruchomości nie miał prawa do wnioskowania o wymeldowanie wymienionego. Skarżący wnosi również, aby odpowiedni organ Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub Ministra Spraw Wewnętrznych wystąpił do odpowiednich organów o nadanie biegu sprawie podawania z premedytacją nieprawdziwych danych i dowodów w postępowaniach przed urzędami i organami państwa przez H. D. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawy są postanowienia organu I i II instancji wydane w trybie postępowania wznowieniowego. Po wystąpieniu przez skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania, organy uznały, że niniejszy wniosek został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa, zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z akt sprawy podstawą wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. o wznowienie postępowania, była okoliczność, iż... "całkowicie uległy zmianie kwestie prawno-własnościowe na jego posesji (brak umocowania wnioskodawcy wymeldowania). Jako dowód ww. załączył ostateczną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., która została mu doręczona w dniu [...] czerwca 2015 r. W ocenie jednak orzekających w sprawie organów miarodajnym do rozpoczęcia biegu miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, w przedmiotowej sprawie termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg od dnia, w którym zainteresowany dowiedział się o decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. zatem jeszcze przed uzyskaniem przez nią waloru ostateczności. Wniosek o wznowienie postępowania skarżący wniósł zaś przy piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. - po odebraniu ostatecznej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2015 r., określającej prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...]. Organy uznały zatem, że termin określony przepisem art. 148 § 1 Kpa nie został przez stronę dochowany. Uchybienie zaś terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skutkowało koniecznością odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 149 § 3 Kpa. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy wskazać, iż Sąd co do zasady podziela stanowisko organów, iż termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie rozpoczął swój bieg od dnia, w którym zainteresowany dowiedział się o decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r., a zatem jeszcze przed uzyskaniem przez nią waloru ostateczności. Dokonując jednak oceny, czy skarżący dochował miesięcznego terminu do wystąpienia z wnioskiem organy w ocenie Sądu bezpodstawnie przyjęły, że skarżący o przyczynie wznowienia tj. wydaniu w/w decyzji z [...] marca 2015r. dowiedział się w marcu. Tymczasem analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska. Brak jest bowiem dowodów świadczących o tym kiedy dokładnie tj. w jakim terminie skarżący dowiedział się o w/w decyzji. Świadczy to o nierzetelnym rozpoznaniu sprawy przez organy, które nie ustaliły kluczowej w ocenie Sądu okoliczności, mimo iż przyjęły ją za podstawę wydanych przez siebie rozstrzygnięć. Powyższe uzasadnia więc konieczność uchylenia obu zaskarżonych postanowień z uwagi na to, że zostały one wydane z naruszeniem art. 7, 8, 77 §1 i 107 § 3 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Odnosząc się z kolei do żądania skarżącego, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie lub Minister Spraw Wewnętrznych wystąpił do odpowiednich organów o nadanie biegu w sprawie podawania z premedytacją nieprawdziwych danych i dowodów w postępowaniach przez urzędami i organami państwa przez H. D. należy wyjaśnić, że jeżeli w ocenie zainteresowanego doszło po popełnienia przestępstwa ma on obowiązek zawiadomić o tym fakcie odpowiednie organy ścigania. Inicjatywa w tym zakresie leży zatem po stronie skarżącego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji ustali, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu przez Ministra Finansów decyzji z dnia [...] marca 2015r. i stosownie do uzyskanej informacji rozpozna wniosek skarżącego o wznowienie postępowania.