IV SA/Wa 3548/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J. K. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia skarżącego z [...] grudnia 2015 r. i dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną N. K. Skarżący osiąga miesięczny dochód w wysokości 1.188,10 zł. z tytułu emerytury, zaś jego żona z takiego samego tytułu w wysokości 720.67 zł. Skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się wraz z żoną "z pieniędzy przekazywanych przez dzieci", a uzyskiwane dochody, zgromadzone na rachunku bankowym (na dzień 8 grudnia 2015 r. – 14.000 zł.) zamierza przeznaczyć na dalszy remont domu, aby zapewnić sobie "godne warunki mieszkaniowe". Stwierdzono, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. J. K. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oświadczył bowiem, że nie posiada obecnie środków finansowych, które pozwoliłyby mu na uiszczenie wpisu od skargi oraz opłacenie pełnomocnika z wyboru. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów nie wynika by jego sytuacja materialna uzasadniała przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niewątpliwie zadeklarowany dochód osiągany przez skarżącego i jego żonę nie jest znaczny. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że małżonkowie nie ma nikogo na swoim utrzymaniu, mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe oraz znaczne oszczędności na rachunku bankowym. Wskazane wyżej okoliczności już sytuują skarżącego w znacznie lepszej sytuacji niż wiele osób, które otrzymują prawo pomocy, gdyż należą do osób które nie są w stanie pokryć nawet podstawowych potrzeb życiowych. Jako zasadniczy argument, mający – zdaniem skarżącego – uzasadniać przyznanie mu prawa pomocy, skarżący podaje fakt planowanego remontu domu i związanych z tym kosztów. Tymczasem, pomijając okoliczność posiadania przez skarżących oszczędności, których posiadanie z zasady wyklucza przyznanie stronie prawa pomocy, wydatki na remont mogą być zaliczone do kosztów koniecznego utrzymania tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy remont ten jest absolutnie niezbędny do korzystania z mieszkania w sposób umożliwiający zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a jego zaniechanie mogłoby spowodować niekorzystne skutki dla życia i zdrowia domowników np. koszty związane z podłączeniem podstawowych mediów, koszty likwidacji skutków klęsk żywiołowych. Inne remonty, polegające zwłaszcza na odnowieniu poszczególnych pomieszczeń, wymianie znajdujących się w mieszkaniu instalacji lub sprzętów nie są niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a więc nie mogą być uznane za koszty koniecznego utrzymania w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z pisma skarżącego, dotychczas przeprowadzono prace dekarskie w budynku, dokonując m. in. wymiany dachu, planowane prace związane są natomiast z podniesieniem standardu życia. Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, iż wydatki na ten remont nie mogą zostać uznane za koszty niezbędne dla utrzymania skarżącego i jego rodziny. J. K. nie wykazał w żaden sposób, iż poprzedni stan techniczny zajmowanego przez niego domu był na tyle zły, że uniemożliwiał mu i jego rodzinie zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych w tym lokalu. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.