IV SA/Wa 3560/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-15
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Iwona Owsińska-Gwiazda, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przebywania cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu, organ administracji ma obowiązek wydać decyzję o zobowiązaniu do powrotu, nawet jeśli istnieją okoliczności wskazujące na potrzebę opieki nad chorą matką lub inne względy humanitarne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ administracji ma obowiązek wydać decyzję o zobowiązaniu do powrotu, zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Okoliczności takie jak potrzeba opieki nad chorą matką, czy obawy przed powołaniem do wojska, nie stanowią przeszkody do wydania takiej decyzji, jeśli nie spełniają one rygorystycznych przesłanek określonych w art. 303 ustawy o cudzoziemcach lub przepisach dotyczących zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowanych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Y. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Organ I instancji oparł decyzję na nielegalnym pobycie cudzoziemca w Polsce bez ważnej wizy lub dokumentu. Organ II instancji uchylił decyzję w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu, ale utrzymał ją w mocy co do meritum. Skarżący podnosił m.in. okoliczności związane z warunkowym zwolnieniem z kary pozbawienia wolności, opieką nad chorą matką, złożeniem wniosku o azyl oraz obawami przed wcieleniem do wojska po powrocie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Y. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].10.2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwany dalej Szefem Urzędu) po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] – Y. N. ur. [...].08.1985 r. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej we W. z dnia [...].07.2015 r. Nr [...], orzekającej o zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 2 lat od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom - od dnia wykonania decyzji
- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczył nowy termin - 15 dni od dnia doręczenia decyzji II. instancji,
oraz
- utrzymał w mocy tę decyzję w pozostałej części. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.
Organ I. instancji oparł swą decyzję na art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. - o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), tj. zobowiązał go do powrotu z uwagi na pobył cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych albo zgody na pobyt tolerowany. Nie stwierdził też, aby w sprawie zachodziła chociaż jedna przeszkoda do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, wskazana w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Nadmienił, że w toku postępowania co prawda ustalono, że Cudzoziemiec pozostaje od 2008 r. w związku małżeńskim z obywatelką polską, niemniej jednak Cudzoziemiec w czasie postępowania wyjaśniającego wprost oświadczył, że ten związek zawarł wyłącznie w celu obejścia przepisów prawa o udzielaniu cudzoziemcom zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, aby zalegalizować swój pobyt w Polsce i od 2009 r. nie utrzymuje kontaktu ze swoją żoną. W takim zaś przypadku art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach nie znajduje zastosowania.
W odwołaniu Cudzoziemiec zarzucił brak uwzględnienia w sprawie okoliczności przedterminowego warunkowego zwolnienia go z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego we W.
Jak stwierdził, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że "wykonanie obowiązków nałożonych na niego w związku z warunkowym zwolnieniem będzie utrudnione", Podkreślił, że jest w stałym kontakcie ze swoim kuratorem i złożył wniosek o zameldowanie w miejscu swojego pobytu. Złożył też "wniosek o azyl" i możliwość pozostania na terytorium Polski, a jego sprawa jest obecnie rozpatrywana. Powołał się też na swoje obawy związane z wcieleniem do [...] armii po powrocie na terytorium [...]. Stwierdził, że w czasie pobytu w więzieniu przeszedł resocjalizację, "zwalczył nałóg alkoholowy" i obecnie potrafi radzić sobie z emocjami. Służba wojskowa jest natomiast sprzeczna z jego przekonaniami. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że osiągnięte przez niego rezultaty w czasie pobytu w zakładzie karnym "mogą pójść na marne". Wskazał też na okoliczność sprawowania opieki nad swoją matką, M. L., która od 6 lat ma problemy ze zdrowiem, w postaci powracającej nerwicy i depresji i w związku z tym orzeczono wobec niej pierwszy stopień niepełnosprawności, a która stale przebywa na terytorium Polski w miejscowości B.
Po rozpatrzeniu odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielił co do meritum stanowisko Organu I. instancji. Stwierdził, że funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej we W. w czasie kontroli legalności pobytu, do której doszło w dniu [...] lipca 2015 r. ujawnili, że Y. N. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego przez przepisy prawa tytułu pobytowego, tj. bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Następstwem tego było wszczęcie i wydanie w sprawie Y. N. decyzji w przedmiocie zobowiązania go do powrotu do kraju pochodzenia i zakazie ponownego wjazdu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu podkreślił, że wystąpienie w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wyklucza możliwość uznaniowego wyboru przez organ administracji rodzaju rozstrzygnięcia. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 tej ustawy podjęcie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest obligatoryjne. Wobec tego wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia.
Organ odwoławczy nie stwierdził, aby w sprawie Cudzoziemca zachodziła przeszkoda wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na prowadzone przez niego życie prywatne lub rodzinne. W ocenie Organu odwoławczego Skarżący nie prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i wolności. Jest też osobą dorosłą. Skarżący powołał się na konieczność sprawowania opieki nad swoją matką, która cierpi na powracające nerwice i depresje. W istocie w czasie poprzedniego postępowania prowadzonego przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, oznaczonego sygn. akt [...], Cudzoziemiec przedstawił do akt sprawy co najmniej trzy karty informacyjne leczenia szpitalnego wystawione w różnych okresach, potwierdzające hospitalizację jego matki, M. L., ur. [...] maja 1953 r. Pierwsza karta dotyczy okresu hospitalizacji od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r., z uwagi na przewlekłą niewydolność serca, druga dotyczy okresu hospitalizacji od dnia [...] sierpnia 2011 r. do dnia [...] września 2011 r. (przyjęcie nastąpiło z uwagi na zaburzenia depresyjne nawracające, epizod depresji umiarkowany), trzecia karta dotyczy okresu hospitalizacji w okresie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] maja 2010 r. (przyjęcie nastąpiło z uwagi na zaburzenia depresyjne nawracające, epizod depresji łagodny - por. k. 44-50 akt Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców). Mając na uwadze argumentację skargi i znajdującą się w aktach cudzoziemca dokumentację medyczną dotyczącą jego matki, Szef Urzędu stwierdził, że Cudzoziemiec powołuje się na epizody związane ze zdrowiem swojej matki, które miały miejsce w dość odległej przeszłości. Odnotowania wymaga natomiast, że M. L. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim, Z. L., który razem z nią zamieszkuje w m. B.. Z akt sprawy, nie wynika zaś, aby Z. L. odmawiał pomocy M. L. w związku z jej złym stanem zdrowia. Nadto, zły stan zdrowia matki cudzoziemca, nie odwiódł go od popełnienia przestępstwa, którego dopuścił się po trzykrotnej hospitalizacji jego matki. Cudzoziemiec został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] sierpnia 2014 r., sygn. akt [...], za czyn z art. 156 § 1 K.k., za co została mu wymierzona kara 3 lat pozbawienia wolności, z której połowę odbył w zakładzie karnym.
Wobec tego, zdaniem Szefa Urzędu, twierdzenie Skarżącego o konieczności sprawowania opieki nad matką nie może stanowić podstawy do odstąpienia od wykonania zaskarżonej decyzji. Organ nie kwestionował chęci sprawowania przez Cudzoziemca opieki nad matką w aktualnym stanie rzeczy, niemniej jednak okoliczności sprawy nie wskazują po pierwsze na to, że M. L. wymaga stałej opieki, a tylko taki stopień intensywności tej opieki mógłby zostać uwzględniony, a po drugie, że taką opiekę, matka cudzoziemca może uzyskać wyłącznie od swojego dorosłego syna. Orzecznictwo ETPCz nie nakłada obowiązku nieograniczonego respektowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru kraju pobytu, jako kraju w którym chciałby na stałe mieszkać, z uwagi na nawiązane tutaj relacje społeczne, czy ekonomiczne.
Zdaniem Szefa Urzędu, naruszenie przez Cudzoziemca prawa migracyjnego w postaci nielegalnego pobytu na terytorium Polski, umożliwiało przeprowadzenie w jego sprawie postępowania w przedmiocie zobowiązania go do powrotu, jako uzasadniony przejaw ingerencji w prawo Cudzoziemca do życia prywatnego na terytorium Polski.
Organ odwoławczy podał też, że z zapisów Systemu Informacyjnego "Pobyt" wynika natomiast, że cudzoziemiec w istocie złożył aż dwa wnioski o udzielenie azylu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwszy wniosek w dniu [...] sierpnia 2015 r. (nr sprawy [...]) oraz kolejny wniosek w dniu [...] października 2015 r. ([...]). Oba wnioski zostały pozostawione przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców bez rozpoznania, na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tej chwili w sprawie cudzoziemca nie toczy się żadne postępowanie w tej sprawie.
Obawy zaś Cudzoziemca dotyczące wcielenia do armii [...] po powrocie na [...], nie mogą stanowić podstawy udzielenia ochrony na terytorium Polski, stanowiłoby to bowiem nieuzasadnioną ingerencję Państwa Polskiego w politykę wewnętrzną obcego państwa.
Brak też było podstaw do udzielenia Cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych (art. 348 ustawy o cudzoziemcach) albo zgody na pobyt tolerowany (art. 351 ustawy o cudzoziemcach). Nie wystąpiły też w sprawie przeszkody do wydania decyzji o zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia (art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach).
We wniesionej skardze, podobnie jak w odwołaniu Cudzoziemiec podniósł, iż
w dniu [...].07.2015 r. Sąd Okręgowy we W. Sekcja ds. Warunkowego Przedterminowego Zwolnienia V Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad wykonywaniem Orzeczeń Karnych wydał postanowienie o udzieleniu mu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Wykonanie decyzji z dnia [...].07.2015 r. utrudni wykonywanie obowiązków na niego nałożonych, związanych z warunkowym przedterminowym zwolnieniem. Cudzoziemiec podkreślił, że jest w stałym kontakcie ze swoim kuratorem i złożył wniosek o zameldowanie w miejscu pobytu.
Podał także, iż złożył wniosek o azyl i obecnie sprawa jest rozpatrywana.
Ponadto sytuacja polityczna na [...] spowoduje, że niezwłocznie po przekroczeniu granicy zostanie powołany do wojska.
Stwierdził, że obecnie jest zupełnie innym człowiekiem, niż przed odsiedzeniem kary. W więzieniu przeszedłem resocjalizację, zwalczył nałóg alkoholowy, potrafi poradzić sobie z emocjami. Poza tym służba wojskowa jest sprzeczna z jego przekonaniami. Powrót na [...] może zaprzepaścić efekty dotychczasowej resocjalizacji. Swe życie wiąże z Polską. Pojednał się z ojczymem i żyją w zgodzie.
Podał, że niezwłocznie po powrocie z więzienia, zaczął sprawować opiekę nad swą matką M. L. Ma ona orzeczony stopień niepełnosprawności. Leczy się na silne powracające nerwice i depresję.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.
W ocenie Sądu, Organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy uznały, że w stosunku do Y. N. istnieją podstawy zobowiązania go do powrotu.
Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane lub przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa (pkt 10).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy wnioski "azylowe" Cudzoziemca nie zostały przez Organy uwzględnione i aktualnie nie toczy się w tym przedmiocie żadne postępowanie administracyjne, czy sądowe. Podobnie jak i w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terenie RP.
Należy nadmienić, że Skarżący w czasie odbywanej kary pozbawienia wolności (8-miu lat) zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Wojewoda [...] [...].03.2014 r. wydał w tym przedmiocie decyzję odmowną, powołując się na względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W protokole przesłuchania z [...].07.2015 r. Cudzoziemiec stwierdził, że domyśla się przyczyn wydania negatywnej decyzji. Podał bowiem, że porządek prawny RP naruszył jedynie zawierając związek małżeński dla pozoru, podczas gdy miał już sprawy karne, w których kara pozbawienia wolności była orzekana w zawieszeniu.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie budziło zatem wątpliwości, że po opuszczeniu zakładu karnego, Skarżący nie posiadał wymaganych prawem dokumentów. W dniu orzekania przez Organy administracji publicznej w niniejszym postępowaniu, Skarżący przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, a więc nielegalnie. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych, próba zalegalizowania pobytu na terenie RP zakończyła się decyzją odmową (w postępowaniu o zezwolenia na zamieszkanie był prawidłowo reprezentowany). Istniała zatem podstawa z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach do zobowiązania Cudzoziemca do powrotu.
Organy orzekające w sprawie rozważyły także, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stojące na przeszkodzie zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Za prawidłowe należy uznać stanowisko zaprezentowane przez organy, że przesłanki określone w tym przepisie nie wystąpiły.
Organy prawidłowo rozważyły też, czy wobec Cudzoziemca nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy:
1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub
2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub
3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub
4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub
5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub
6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały łub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art, 314, lub
8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Uni i Europejskiej, państwa członkowskiego Europej kiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub
9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub
10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub
11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub
12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170.
Ponadto, zgodnie z art. 303 ust. 2 cyt. ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się, gdy cudzoziemiec zgodnie z przepisami art. 120 i art. 135 wystąpił o zmianę decyzji, o których mowa w tych przepisach, do czasu zakończenia postępowania w sprawie zmiany tych decyzji, a z ust. 3 cyt. artykułu przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art, 32 ust. 1 lub art. 33 ust. 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515, 516 i 517).
Z kolei stosownie do art. 348 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:
1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:
a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub
b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub
c) mógłby być zmuszony do pracy, lub
d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub
2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub
3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Zgodnie z kolei z art. 349 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
1) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości, w rozumieniu prawa międzynarodowego, lub
2) jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych, lub
3) popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego, lub
4) stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lub
5) podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów, o których mowa w pkt 1-3.
Natomiast w myśl ust. 2 cyt. artykułu cudzoziemcowi, który przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej popełnił inny niż określony w pkt 1 -3 czyn, który według prawa polskiego jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności, można odmówić udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, jeżeli opuścił on kraj pochodzenia wyłącznie w celu uniknięcia kary.
W oparciu zaś o art. 351 ustawy o cudzoziemcach, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:
1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:
a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub
b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub
c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub
d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej
- w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349, lub
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub
3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca.
Należy mieć na względzie, że wszystkie te okoliczności zostały właściwie rozważone przez Organy obu instancji i trafnie nie stwierdzono przeszkód do zobowiązania Cudzoziemca do powrotu. Potwierdzono zaś fakt jego nielegalnego przebywania na terytorium RP. Podkreślenia wymaga w szczególności, że okoliczności sprawy nie wskazują po pierwsze na to, iż M. L. wymaga stałej opieki, podczas gdy tylko taki stopień intensywności tej opieki mógłby zostać uwzględniony. Stan natomiast jej męża, który był skonfliktowany ze Skarżącym jest znacznie gorszy. Nic też nie wskazuje też na to, aby opiekę matka cudzoziemca mogła uzyskać wyłącznie od swojego dorosłego syna. Hospitalizowana była z przyczyn przez niego podawanych już przed jego osadzeniem w zakładzie karnym i konieczną opiekę podczas jego pobytu w więzieniu miała zapewnioną.
Także okres na jaki zakazano Cudzoziemcowi ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innych państw obszaru Schengen został ustalony zgodnie z art. 319 pkt 1 powoływanej ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy zaś trafnie ponownie ustalił moment, od którego termin ten winien rozpocząć bieg.
Sąd nie dostrzegł także takiego naruszenia prawa w zaskarżonych decyzjach, które prowadziłoby do uwzględnienia skargi z urzędu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło