IV SA/Wa 359/17

WyrokWSA w Warszawie2017-05-29

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Teresa Zyglewska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może obciążyć strony postępowania rozgraniczeniowego kosztami postępowania, w sytuacji gdy postępowanie zostało umorzone i przekazane do sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo obciążyć strony postępowania rozgraniczeniowego kosztami postępowania, nawet jeśli zostało ono umorzone i przekazane do sądu powszechnego, pod warunkiem, że koszty te zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu. W sytuacji, gdy granice działek są sporne i postępowanie toczy się w interesie wszystkich stron, obciążenie ich kosztami jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek skarżącego, a następnie umorzone przez Wójta i przekazane do sądu powszechnego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności bezzasadne obciążenie go kosztami, które jego zdaniem powstały z winy Gminy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. K. (dalej także jako: "skarżący") na postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako: "SKO" lub "organ odwoławczy"), którym to postanowieniem ww. organ po rozpoznaniu zażalenia A. K. oraz G. i A. T. na postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] wydane przez Wójta Gminy [...] ustalające wysokość kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów wsi [...], gmina [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca własność A. K. ujawnionego w Księdze Wieczystej nr [...] i działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca własność A. K. ujawnionego w Księdze Wieczystej nr [...], z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów wsi [...] gmina [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącą własność Gminy [...] ujawnioną w Księdze Wieczystej nr [...] z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów wsi [...] gmina [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca własność G. i A. T., ujawnionych w Księdze Wieczystej nr [...], w kwocie [...] zł. brutto dla A. K., [...] zł brutto dla Gminy [...],[...] zł. brutto dla A. T. oraz [...] zł. brutto dla G. T., a także ustalające termin uiszczenia tych kosztów i zobowiązujące do ich uiszczenia na rachunek Urzędu Gminy w [...] – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Zaskarżone orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach : Postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu między wyżej opisanymi działkami zostało wszczęte na wniosek skarżącego. Do ustalenia przebiegu granic został upoważniony geodeta R. W. ( firma [...]), z którym Wójt Gminy [...] w dniu [...] lutego 2016r. zawarł umowę o wykonanie rozgraniczenia między wskazanymi nieruchomościami, ustalając wynagrodzenie w wys. [...] zł. brutto ( § [...] umowy ). W dniu [...] września 2016r. umawiające się strony podpisały aneks do umowy, którym przedłużono termin realizacji umowy. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. umorzył postępowania o rozgraniczenie wymienionych wyżej nieruchomości i z urzędu przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił wysokość kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów wsi [...], gmina [...] jako działka nr [...] i działka nr [...], stanowiących własność A. K., z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów wsi [...] gmina [...] jako działka nr [...], stanowiącą własność Gminy [...], z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów wsi [...] gmina [...] jako działka nr [...], stanowiąca własność G. i A. T., w kwocie [...] zł. brutto dla A. K., [...] zł brutto dla Gminy [...],[...] zł. brutto dla A. T. oraz [...] zł. brutto dla G. T., a także ustalił termin uiszczenia tych kosztów i zobowiązał do ich uiszczenia na rachunek Urzędu Gminy w [...]. Od powyższego postanowienia zażalenia złożyli A. K. oraz G. i A. T. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziło do obciążenia ich kosztami rozgraniczenia nieruchomości w sytuacji, gdy stroną postępowania, która powinna ponieść koszty w całości jest odpowiednio : Gmina [...] albo A. K. jako osoba, na której wniosek postępowanie to zostało wszczęte i przeprowadzone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając o utrzymaniu w mocy ww. postanowienia organu I instancji wskazało, że podstawą prawną umożliwiającą obciążenie stron kosztami tego postępowania jest art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "kpa") w związku z art. 262 § 1 pkt 2 kpa, stosownie do których organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji ustala z drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, a także że stronę obciążają koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postepowanie. Powołując się na treść art. 263 § 1 kpa organ wyjaśnił co należy rozumieć pod pojęciem kosztów postępowania. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył uchwałę 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, w którym stwierdzono, że branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Co do zarzutów zawartych w zażaleniu A. K., organ II instancji stwierdził, że brak podstaw do stwierdzenia winy uczestnika Gminy [...] wobec niedochodzenia przez Wójta kar umownych od geodety za nieterminowe – w ocenie skarżącego – wykonanie powierzanych prac. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. wniósł A. K., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu : 1) obrazę prawa procesowego, tj. art. 262 § 1 pkt 2 kpa poprzez bezzasadne obciążenie kosztami postępowania skarżącego, pomimo że koszty te powstały wyłącznie z winy uczestnika Gminy [...] na skutek niedochodzenia kar umownych od wykonawcy co samo w sobie stanowiło naruszenie dyscypliny finansów publicznych opisane w art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy o dyscyplinie finansów publicznych. 2) obrazę prawa procesowego, tj. art. 124 § 2 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zarówno podstawy prawnej jak i faktycznej wydania zaskarżonego postanowienia w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w [...], przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest zgodność z prawem obciążenia skarżącego kosztami postępowania rozgraniczeniowego. Podstawę rozstrzygania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego stanowiły przepisy art. 262 § 1 pkt 2 kpa i art. 264 § 1 kpa. Przepisy te ustalają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy stronę a organ. Zgodnie z art. 262 § 1 kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 264 § 1 kpa ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia. W rozpoznawanej sprawie rozgraniczeniowej organ poniósł koszty związane z czynnościami powołanego do rozgraniczenia geodety i są to koszty uzasadnione. Ich wysokość kwocie [...] zł została ustalona na podstawie § 5 umowy o wykonanie rozgraniczenia między wskazanymi nieruchomościami, którą w dniu [...] lutego 2016r. Wójt Gminy [...] zawarł z geodetą R. W. ( firma [...]). W toku postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przez geodetę, granice działek objętych wnioskiem o rozgraniczenie okazały się sporne, ich przebieg nie został ustalony, w związku z czym sprawa została przekazana do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. To świadczy, że rozgraniczenie prowadzone było w interesie wszystkich stron postępowania i istniała w tej sytuacji podstawa do obciążenia kosztami postępowania m.in. skarżącego, bowiem każda ze stron biorąca udział w postępowaniu rozgraniczeniowym miała interes w ustaleniu przebiegu granic. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że koszty postępowania powstały wyłącznie z winy uczestnika Gminy [...] na skutek niedochodzenia kar umownych od wykonawcy. W dniu [...] września 2016r. umawiające się strony – tj. geodeta i Wójt Gminy [...] podpisały aneks do umowy, którym przedłużono do [...] października 2016r., termin realizacji prac wyznaczony pierwotnie na dzień [...] czerwca 2016r. Wobec powyższego nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia, że nastąpiło opóźnienie w realizacji umowy, a w konsekwencji należy na wykonawcę nałożyć karę umowną. W zaistniałej sytuacji nie można stwierdzić, że nastąpiło naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U.2013.168 j.t. ze zm.). przez niepobranie lub niedochodzenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych albo pobranie lub dochodzenie tej należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia. Zgodnie z art. 124 § 2 kpa postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie SKO w [...] spełnia te wymogi, co czyni także ten zarzut skargi bezzasadnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło