IV SA/Wa 361/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa" utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. odmawiającą zmiany terminu ważności pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie substancji i energii z instalacji do hodowli świń. Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: 1. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Marszałek Województwa [...] udzielił "P." Sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do hodowli świń – fermy odchowu 10.000 sztuk świń o masie ciała pow. 30 kg w miejscowości G., gmina B. 2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Marszałek Województwa [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] października 2005 r. m.in. w ten sposób, że wymienione w osnowie decyzji oznaczenie podmiotu prowadzącego instalację tj. "P." Sp. z o.o. zastąpiono nazwą "A." Sp. z o.o. 3. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Marszałek Województwa [...] przeniósł prawa i obowiązki wynikające z własnej decyzji z dnia [...] października 2005 r. na rzecz P. S.A., zwanej dalej również "Spółką". 4. Wnioskiem z dnia 5 września 2011 r. P. S.A. wystąpił o zmianę terminu ważności pozwolenia zintegrowanego. Spółka wyjaśniła, że w lipcu 2011 r., po przeniesieniu na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego ustaliła, iż postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia zostało ostatecznie zakończone dopiero decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. umarzającą postępowanie odwoławcze. Dlatego też termin ważności pozwolenia powinien biec od daty uprawomocnienia się postanowienia z dnia [...] października 2005 r., a nie od daty wydania. W ocenie Spółki określony w pozwoleniu zintegrowanym termin ważności tegoż pozwolenia uniemożliwia w pełni korzystania z pozwolenia w wymiarze 10 lat. 5. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. odmówił zmiany terminu obowiązywania pozwolenia wskazując, że uwzględnienie wniosku prowadziłoby do obowiązywania pozwolenia w okresie dłuższym niż 10 lat od daty jego wydania, co stanowiłoby naruszenie przepisu art. 188 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 tj. ze zm.), dalej zwanej "Poś". 6. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. S.A. podtrzymując argumentację wniosku inicjującego postępowanie poszerzoną o interpretację art. 188 ust. 1 Poś zawartą w piśmiennictwie prawniczym. 7. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że czas obowiązywania pozwolenia zintegrowanego powinien być liczony od daty wydania pozwolenia. Zauważono, że w Poś nie występuje pojęcie "prawomocności pozwolenia". W art. 188 ust. 1 Poś jest mowa wyłącznie o fakcie wydania pozwolenia, a nie o ostateczności decyzji w przedmiocie wydania pozwolenia, czy o "uprawomocnieniu się pozwolenia", a zatem zasadne jest przyjęcie, iż datą od której należy liczyć okres 10 lat ważności pozwolenia jest data jego wydania. Ta z kolei, stosownie do treści art. 107 Kpa, jest datą podpisania przez organ decyzji, w drodze której wydawane jest pozwolenie. Dalej stwierdzono, że gdyby intencją ustawodawcy było określanie terminu ważności pozwolenia w powiązaniu z datą inną niż data wydania pozwolenia — np. z datą, od której decyzja w przedmiocie wydania pozwolenia stała się ostateczna – zostałoby to wyrażone jednoznacznie, tak jak w innych przepisach Poś (np. w art. 186 pkt 5,art. 196 ust. 6, czy też art. 424 ust 2). Zauważono, że w Poś wskazano na sytuacje, w których pozwolenie na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska powinno określać nie tylko okres, na jaki jest wydawane, ale także termin, od którego jest dopuszczalna emisja (art. 188 ust. 2 pkt 6). Dotyczy to przypadków określonych w art. 191a ustawy - Poś, tj. pozwoleń wydawanych na wniosek podmiotu podejmującego realizację nowej instalacji. Wskazano, że z uwagi na treść rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 września 2003 r. w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (Dz. U. Nr 177, poz. 1736) "P." Sp. z o.o. powinna była uzyskać pozwolenie zintegrowane na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska z eksploatowanej przez siebie instalacji do dnia 30 kwietnia 2004 r. Spółka tego też dnia złożyła wniosek o wydanie pozwolenia i w jej interesie leżało jak najszybsze uzyskanie tegoż pozwolenia. Ustalenie terminu ważności pozwolenia w powiązaniu z datą jego wydania było zgodne z wnioskiem "P." sp. z o.o. i nie było przez nią kwestionowane. Podsumowując stwierdzono, że w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie występuje negatywna przesłanka do uwzględnienia wniosku P. S.A. o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa, w postaci przepisu szczególnego, który się takiej zmianie sprzeciwia, tj. art. 188 ust. 1 Poś. W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła tejże naruszenie: - przepisów prawa materialnego – tj. art. 188 ust. 1, art. 209 ust. 2, art. 276 Poś oraz - przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 35 § 1, art. 37, art. 107 § 3 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, nie rozważenie dalekosiężnych skutków prawnych decyzji tj. skróconego okresu dysponowania prawem z pozwolenia. W uzasadnieniu zarzutów wskazano, że "P." Sp. z o.o. w chwili składania wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego dysponowała pozwoleniem sektorowym na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza ważnym do dnia 30 września 2013 r. Następnie wskazano, że organy administracji celowo przewlekle prowadziły postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego (pierwsza decyzja wydana w sprawie – z dnia [...] marca 2005 r. była decyzją odmowną). Decyzja o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego została wydana w dniu [...] października 2005 r., zatem po upływie 1,5 roku od dnia złożenia wniosku, skutkiem czego naruszono art. 209 ust. 1 Poś. Ponadto od tej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie F., skutkiem czego akt administracyjny nie wszedł od obrotu prawnego (prowadzący instalację nie mógł korzystać z uprawnień nią nadanych). Postępowanie odwoławcze również toczyło się półtora roku by ostatecznie stwierdzić, że odwołanie nie zostało skutecznie wniesione. Przewlekłość tego postępowania wynikała z winy organu administracji, skutkiem czego prowadzący instalację dopiero od dnia 9 maja 2007 r., a nie z dniem wydania decyzji organu pierwszej instancji mógł korzystać ze swych uprawnień. W ocenie Skarżącej Spółki faktyczna możliwość korzystania z pozwolenia zintegrowanego tylko przez okres 8 lat i kilku miesięcy jest krzywdzące do podmiotu uprawnionego. Nie zgodzono się z argumentem zaskarżonej decyzji, że ustalenie terminu ważności było zgodne z wnioskiem "P." Sp. z o.o. i nie było przez nią kwestionowane. Skarżąca zauważyła, że "P." Sp. z o.o. nie wskazywała momentu początkowego biegu terminu ważności pozwolenia, natomiast organ udzielający pozwolenie w 2005 r. w uzasadnieniu decyzji nie podał przesłanek za przyjętym terminem ważności pomimo tego, że z przebiegu postępowania mógł zakładać, iż jedna ze stron wniesie odwołanie od decyzji. Ponadto fakt nie kwestionowania terminu przez ówczesnego beneficjenta nie pozbawia takiej możliwości jego następcy prawnego. W uzasadnieniu naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 Kpa wskazano, że podmiot ówcześnie korzystający ze środowiska dołożył należytej staranności składając wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego (nie zawierał braków formalnych czy prawnych) zaś długotrwały sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ administracji nie jest motywujący do przestrzegania prawa. Skarżącej Spółki nie zawiadomiono o zebraniu dowodów i materiałów w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, skutkiem czego naruszono art. 10 Kpa. Dalej przywołano fragment komentarza do art. 188 ust. 1 Poś (Komentarz do ustawy Prawo Ochrony Środowiska, CH. BECK, Warszawa 2011) w którym to szczególną uwagę zwrócono na następującą kwestie: "przepis nie wskazuje sposobu określenia momentu początkowego biegu terminu ważności pozwolenia, niewątpliwie powinien być wyraźnie wskazany w decyzji. Może pojawiać się pytanie, czy moment początkowy powinien być wskazany konkretną datą, w szczególności datą wydania decyzji, czy też może być ustalony np. poprzez odwołania do chwili uzyskania przez decyzję statutu decyzji ostatecznej (stwierdzenia jej wykonalności). Z punktu widzenia interesów prowadzącego korzystniejszym byłoby niewątpliwie to drugie rozwiązanie i sądzimy, że można byłoby je dopuścić". W ocenie Spółki, skoro organ administracji stwierdza w uzasadnieniu decyzji, że za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony, a strony postępowania nie wniosły sprzeciwu do wnioskowanej zmiany, organ powinien przychylić się do wniosku prowadzącego instalację, ponieważ nie stoi on w sprzeczności z art. 188 ust. 1 Poś, który to przewiduje możliwość uznaniowego działania organu w określonych ramach. Ponadto wskazano, że oparcie rozstrzygnięcia w sprawie o niedookreślone intencje ustawodawcy (brak powiązania terminu ważności pozwolenia z datą inną niż data wydania pozwolenia) jest tylko interpretacją tego przepisu, gdyż Minister nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jakie intencje przyświecały ustawodawcy w chwili uchwalania tego przepisu, przy braku określenia tego w preambule. Sformułowania użyte w uzasadnieniu decyzji tj. "o podzielaniu opinii" czy też "uznaniu poglądów" są niewystarczające do uznaniu argumentów organu administracji za wiążące i by stanowiły należyte uzasadnienie decyzji spełniające wymogi art. 107 § 3 Kpa. Ostatecznie przeanalizowano skutki prawne rozstrzygnięcia organów administracji odmawiające zmiany decyzji w sposób wnioskowany przez Spółkę w wielopłaszczyznowym aspekcie, przy użyciu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11 (ogólnodostępnej w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważono, że uchwała dotyczyła wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia na podstawie art. 276 ust. 1 Poś. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że za korzystanie ze środowiska za okres, w którym z przyczyn leżących po stronie organu, upłynął już termin ważności dotychczasowego pozwolenia, a nowe pozwolenie nie zostało jeszcze wydane, istnieje obowiązek poniesienia opłaty w wysokości takiej, jak w okresie ważności dotychczasowego pozwolenia. W aspekcie niniejszej sprawy uchwała będzie miała znaczenie, w sytuacji uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska przez podmioty, które nie posiadały pozwolenia zintegrowanego nie ze swojej winy, lecz z przyczyn leżących po stronie organu administracji (przewlekłości postępowania), a następnie wystąpią o zwrot poniesionych niesłusznie opłat podwyższonych. Wówczas w ocenie Skarżącej pojawią się wątpliwości co do terminu rozpoczęcia biegu ważności pozwolenia zintegrowanego zarówno starego jak i nowo wydanego. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, że przesłanki zastosowania art. 155 Kpa muszą wystąpić łącznie, by właściwy organ mógł rozważyć możliwość zmiany ostatecznej decyzji. Dalej stwierdzono, że wskazanie momentu początkowego biegu terminu ważności pozwolenia we wniosku o wydanie tego pozwolenia było zbędne. Za niezrozumiałą uznano argumentację dotyczącą niemożności korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia zintegrowanego do momentu ostatecznego zakończenia sprawy. Zauważono bowiem, że do czasu gdy sprawa o udzielenie pozwolenia zintegrowanego nie została ostatecznie zakończona, wymagania wynikające z decyzji wydanej w tym przedmiocie nie były od prowadzącego instalację egzekwowane. W okresie trwania postępowania "P." Sp. z o.o. nie ponosiła ani finansowych, ani też administracyjnych lub karnych sankcji przewidzianych w Poś za brak wymaganego prawem pozwolenia zintegrowanego. W czasie trwania postępowania o wydanie pozwolenia "P." Sp. z o.o. nadal prowadziła działalność w zakresie chowu trzody chlewnej, eksploatując instalację objętą pozwoleniem – bez obowiązku uwzględniania ograniczeń wynikających z pozwolenia. Wskazano, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11 nie budzi wątpliwości. "P." Sp. z o.o. ponosiła opłaty za korzystanie ze środowiska od daty wydania pozwolenia zintegrowanego ([...] października 2005 r.) bez zwyżki przewidzianej za brak wymaganego prawem pozwolenia. Odnosząc się do dalekosiężnych aspektów decyzji wskazano, że P. S.A. może wystąpić z wnioskiem o udzielenie jej pozwolenia zintegrowanego na okres kolejnych 10 lat. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania wskazano, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego toczyło się na wniosek i z udziałem innego podmiotu, a przebieg tamtego postępowania nie podlega ocenie w ramach postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Naruszenie art. 10 Kpa nie miało zaś żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż Spółka nie wskazała konkretnej czynności procesowej jakiej nie mogła dokonać, czy jakiego dowodu nie mogła przedstawić w związku z brakiem takiego powiadomienia. W piśmie procesowym z dnia 25 maja 2012 r. Spółka dodatkowo wskazała, że: - sformułowanie "pozwolenie jest wydawane" zawarte w art. 188 ust. 1 Poś obarczone jest milczeniem ustawodawcy co do momentu początkowego 10 letniego terminu, co oznacza, że do jego wykładni zastosowanie znajdują ogólne reguły Kpa – tutaj przepis art. 16 § 1 Kpa; co oznacza, że termin 10 letni może rozpocząć bieg od dnia w którym decyzja stała się ostateczna; - przywołano orzeczenia sądów administracyjnych o następujących tezach: organ administracji mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia – działając w ramach uznania - powinien zmienić decyzję na korzyść strony; przesłanka słusznego interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 Kpa zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony; treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów administracji sięgają do granic kolizji z interesem społecznym; skutki przewlekłości postępowania administracyjnego nie mogą obciążać strony postępowania; - Spółka ma prawo odwoływać się od argumentacji organu bowiem wstąpiła w prawa i obowiązki "P." Sp. z o.o. - "P." Sp. z o.o. miała ważne pozwolenie sektorowe zatem mogła korzystać z instalacji do czasu wydania pozwolenia zintegrowanego; - "P." Sp. z o.o. nie mogła i nie korzystała z praw nadanych pozwoleniem zintegrowanym do czasu uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] października 2005 r., bowiem do tego dnia obowiązywało pozwolenie sektorowe; - koszt przygotowania dokumentacji do uzyskania kolejnego pozwolenia zintegrowanego jest znaczny, zatem w słusznym interesie strony jest korzystanie z wcześniejszego pozwolenia zintegrowanego przez pełen okres czasu na jakie zostało udzielone (10 lat). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie Minister Środowiska orzekał w trybie przepisów dotyczących zmiany decyzji administracyjnej. Zatem, dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, poddane jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli orzeczeń wydanych w trybach nadzwyczajnych. Przepis art. 155 Kpa reguluje tryb nadzwyczajny prowadzący do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. W myśl przywołanego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie spór o możliwość zmiany decyzji o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego wynikł na gruncie przesłanki dotyczącej istnienia przepisu szczególnego sprzeciwiającemu się zmianie decyzji. W ocenie organów administracji obu instancji takim przepisem jest art. 188 ust. 1 Poś stanowiący, że pozwolenie jest wydawane na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat. Zarówno Minister jak i Marszałek Województwa wyrazili pogląd, że momentem początkowym biegu terminu ważności pozwolenia zintegrowanego jest dzień wydania decyzji w tym przedmiocie (tutaj dzień [...] października 2005 r.), zaś zdaniem Skarżącej, dzień w którym decyzja stała się ostateczna ([...] lipca 2007 r.). Dlatego też zmiana decyzji zgodnie z wnioskiem Spółki w ocenie organów administracji prowadziłaby do uzyskania prawa na okres powyżej 11 lat (a więc naruszenia art. 188 ust. 1 Poś), zaś w ocenie Skarżącej brak wnioskowanej zmiany oznaczałby, że Spółka korzystałaby z instalacji wyłącznie 8 lat i kilka miesięcy (zatem przez krótszy okres czasu niż wynikałoby z treści decyzji). Wykładnia językowo-logiczna oraz systemowa art. 188 ust. 1 Poś prowadzi do następujących wniosków. Gdy ustawodawca na gruncie Poś uzależnia rozpoczęcie biegu terminu od faktu ostateczności konkretnej decyzji (pozwolenia) to wyraźnie o tym pisze (zob. art. 186 pkt 5, art. 196 ust. 6, art. 236d ust. 3, art. 281 ust. 3, art. 424 ust. 2). Zatem skoro w art. 188 ust. 1 nie wprowadził słów "od dnia w którym decyzja stała się ostateczna" należy przyjąć, iż jako racjonalny ustawodawca, nie zamierzał uzależniać rozpoczęcia obowiązywania pozwolenia od momentu uzyskania waloru ostateczności przez decyzję administracyjną wydaną w tym przedmiocie. Gdyby jednak taki cel chciał osiągnąć, zapewne użyłby stosownego sformułowania, skoro skorzystał z niego w innych jednostkach redakcyjnych ustawy. Natomiast przeciwne rozumienie wskazywałoby na brak konsekwencji ustawodawcy oraz prowadziłoby do nadawania takiego samego skutku odmiennym sformułowaniom użytym w ustawie (co w konsekwencji stanowiłoby naruszenie podstawowej zasady dokonywania wykładni językowej – domniemania różnoznaczności odmiennych zwrotów, pojęć). Ponadto należy zwrócić uwagę, że pozwolenia są wydawane na czas oznaczony, a następnie są odnawiane – wskazuje na to użycie słów "na czas nie dłuższy niż". Beneficjent może w tym okresie korzystać z praw przyznanych pozwoleniem (eksploatować instalację), jednakże nie rzadziej niż co 10 lat organ administracji będzie rozważał warunki w jakich jest możliwe korzystanie ze środowiska. Natomiast gdyby ustawodawca zamierzał udzielając pozwolenia osiągnąć inny cel, zapewne użyłby innego sformułowania np. "na czas nie krótszy niż"). Samo określenie wyłącznie maksymalnego terminu obowiązywania pozwolenia wskazuje, że dla ustawodawcy priorytetem z punktu widzenia celu określenia obowiązywania pozwoleń było zapewnienie odpowiedniej częstotliwości ich wydawania, nie zaś zagwarantowanie by strona odpowiednio długo mogła korzystać z nabytych uprawnień. W przypadku pozwoleń zintegrowanych tezę taką potwierdza dodatkowo obowiązek dokonywania analiz wydanego pozwolenia zintegrowanego co najmniej raz na 5 lat, który wynika z art. 216 ust. 1 Poś. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji z dnia [...] października 2005 r., gdzie w pkt XIV ustalono termin ważności pozwolenia na 10 lat od daty jego wydania, a w pkt XV przyjęto, że analiza wydanego pozwolenia będzie przeprowadzona przed upływem 5 lat od daty jego wydania. Zauważyć należy, ze w obu w/w pkt-ach decyzji uzależniono określony skutek od daty wydania decyzji, a nie od dnia jej ostateczności co potwierdza, że organ wyznaczając okres ważności miał na uwadze skutki oddziaływania przedmiotowej instalacji na środowisko i uznał, że ich analiza jest konieczna za 5 lat, a kolejne ocena przesłanek korzystania ze środowiska przez prowadzącego instalację fermy trzody chlewnej za 10 lat (co w ocenie orzekających w niniejszej sprawie organów zapewnia odpowiednią częstotliwość kontroli przedmiotowej instalacji). Należy podkreślić, że pozwolenia zintegrowane (jak i inne patrz art. 143 pkt 6 i 8 w zw. z art. 186 pkt 1 Poś) wydawane są wobec określonych uwarunkowań technicznych (patrz pojęcie BAT - najlepszych dostępnych technik – art. 3 pkt 10 Poś) czy uwzględnienia postępu naukowo-technicznego – art. 143 pkt 8 Poś jak i po ocenie zewnętrznych skutków oddziaływań (np. nie przekroczenia standardów jakości środowiska, co jest uzależnione od aktualnego jego stanu i w pewnym zakresie sposobu zagospodarowania gruntów przyległych – zróżnicowanie standardów). Z uwagi na powyższe bez znaczenia pozostają kwestie czy były egzekwowane sankcje za brak wymaganego pozwolenia zintegrowanego w okresie gdy nie mogło być wykonywane z uwagi na wniesienie (jak się ostatecznie okazało bezskuteczne) środka odwoławczego. Ponadto nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie czy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z niezasadną zwłoką, nie prezentowano bowiem koncepcji by termin obowiązywania pozwolenia wiązać z dniem złożenia wniosku o jego wydanie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy co następuje: Zaprezentowane przez Spółkę stanowisko przedstawiciela doktryny (prof. dr hab. M. G.) w kwestii sposobu obliczania momentu początkowego ważności pozwolenia jest w istocie jedną z możliwych wykładni przepisu art. 188 ust. 1 Poś (funkcjonalną) która zawiera postulat co do dopuszczalności rozumienia przepisu w sposób korzystny z punktu widzenia interesu prowadzącego instalację. Wskazać należy, że opinie, stanowiska, interpretacje nawet ekspertów w danej dziedzinie prawa, a takim niewątpliwie jest prof. dr hab. M. G. nie są źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Organy administracji nie są więc związane stanowiskami wyrażonymi w komentarzach, glosach, artykułach, choć mogą się one okazać pomocne przy rozpoznawaniu sprawy. Skoro Minister włączył przytoczone stanowisko do materiału dowodowego sprawy (art. 77 § 1 Kpa) i odniósł się do niego w uzasadnieniu decyzji (nie podzielając zawartej tam wykładani przepisu prawa), dlatego też takiemu działaniu organu administracji nie można zarzucić naruszenia prawa. Ponadto zarzucona przewlekłość w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego nie miała wpływu na treść orzeczenia. Podnoszone kwestie przewlekłości mogły być w stosownym czasie przedmiotem skargi "P." sp. z o.o. na bezczynność organu administracji, w ramach której Sąd, co do meritum rozważałby, czy przewlekłość w istocie w sprawie miała miejsce – art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. w brzmieniu wówczas obowiązującym). Obecnie kwestie przewlekłości w prowadzeniu postępowania w trybie zwyczajnym (tutaj wydania pozwolenia zintegrowanego) nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie odmowy zmiany decyzji (o pozwoleniu zintegrowanym). Skutkiem czego zarzut naruszenia art. 35 § 1 i art. 37 Kpa oraz art. 209 ust. 2 Poś uznać należy za nietrafny. W ocenie Spółki naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa powstało w związku z brakiem wydania przez Marszałka Województwa pozwolenia zintegrowanego w ustawowym 6 miesięcznym terminie, przy dołożeniu należytej staranności przez podmiot ubiegający się o pozwolenie czego przejawem było złożenie kompletnego wniosku. Jak to zostało wyjaśnione w powyższym akapicie kwestie terminowości wydania pozwolenia zintegrowanego nie mają wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji Ministra w przedmiocie zmiany tego pozwolenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 Kpa stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie z następującego powodu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że zarzut naruszenia w/w przepisu w szczególności poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX Nr 786594 lub wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1279/09, LEX Nr 746442). Spółka nie wykazała, o co wniosłaby (jakiej konkretnej czynności procesowej domagałby się wiedząc o zakończeniu postępowania w sprawie), gdyby otrzymała zawiadomienie w trybie art. 10 Kpa. Kluczowym pozostaje również fakt, że organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, lecz oparł się w całości na materiale zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, co do którego umożliwiono stronie wypowiedzenie się (zawiadomienie z dnia 15 września 2011 r.). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.