IV SA/Wa 3627/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] A. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. W uzupełnieniu skargi z dnia 30 listopada 2015 r. zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w przypadku braku wstrzymania ww. decyzji zostanie pozbawiony możliwości ochrony swoich praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a."), sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W świetle powyższego należy zauważyć, że zasadą jest, że przedmiotem postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest akt zaskarżony do sądu administracyjnego. W wyjątkowych zaś przypadkach przedmiotem takiego rozstrzygnięcia mogą być inne akty podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wstrzymanie wykonania decyzji odmownej polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Należy zatem uznać, że samo to, że dany akt jest rozstrzygnięciem odmownym nie przesądza o konieczności odmowy przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona interesu strony, dysponującej przyznanymi jej przez konkretną normę prawną uprawnieniami. Sąd stwierdza, że skoro mocą zaskarżonej decyzji skarżący nie podlega przymusowemu wydaleniu, a jedynie nakłada się na niego obowiązek opuszczenia kraju w terminie 30 dni od doręczenia decyzji organu drugiej instancji (art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), to wykonanie tej decyzji nie wywołuje skutków, które można by zakwalifikować według przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy brak jest stwierdzenia, że obowiązek opuszczenia kraju w terminie 30 dni podlega przymusowemu wykonaniu. Skutek przymusowego opuszczenia kraju wywołuje dopiero decyzja o zobowiązaniu do powrotu, która podlega przymusowemu wykonaniu. Wyjaśnić należy, że skutek prawny decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy w postaci obowiązku opuszczenia kraju w terminie 30 dni od jej doręczenia, nie może być utożsamiany ze skutkami prawnymi decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Okoliczność, iż podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest niewykonanie wynikającego z decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie stanowi podstawy do uznania, że skutkiem tej decyzji jest wydalenie cudzoziemca do kraju pochodzenia. W istocie decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy nie skutkuje wydaleniem cudzoziemca, a stanowi jedynie materialnoprawną podstawę do wydania w odrębnym postępowaniu innej decyzji, tj. decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Decyzja o zobowiązaniu do powrotu ma inny charakter. Ta decyzja stwierdza konieczność powrotu cudzoziemca do kraju jego pochodzenia i jednocześnie stanowi podstawę do podjęcia określonych prawem środków, by ten cel został osiągnięty. Osiągnięcie celu gwarantuje nadanie tej decyzji waloru przymusowego wykonania. Zastosowanie ochrony tymczasowej ma chronić stronę przed możliwością powstania sytuacji, wywołanej wykonaniem decyzji, która doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu ustawowy obowiązek z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, nie powoduje ani znacznej szkody ani też trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji cudzoziemca. Nie będąc zobowiązanym do powrotu do kraju skarżąca może skutecznie realizować swoje prawo do sądu. Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 331 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zagwarantował cudzoziemcowi, który złożył do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na decyzję o zobowiązaniu do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, że z mocy samego prawa termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku. Mocą tego uregulowania, automatycznie, cudzoziemiec będzie objęty ochroną tymczasową do momentu rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu bez konieczności wykazywania jakichkolwiek ku temu argumentów. Skarżący musi jednak pamiętać, by dopełnić wymogów, które zapewnią skuteczność wniesionej przez nią skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej udzielenia statusu uchodźcy z uwagi na niewykonanie obowiązku określonego w art. 299 ust 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i powiązane z nim wszczęcie odrębnego postępowania, którego wynikiem może być wydalenie cudzoziemca, nie mieści się w przesłankach wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Uzależnienie wydania jednej decyzji od niewykonania obowiązku określonego w innej decyzji nie ma wpływu na określenie, jakie skutki prawne są tym decyzjom przypisane. Skutkiem wykonania decyzji o odmowie nadania uchodźcy będzie obowiązek opuszczenia terytorium Polski we wskazanym terminie. Natomiast skutkiem decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie wymuszenie poprzez aparat państwowy przy użyciu przepisanych prawem środków, by adresat tej decyzji opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero z tej ostatniej wynikać mogą okoliczności związane z pobytem cudzoziemca poza granicą Polski. Tylko wówczas można poddać je ocenie pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Rozpatrywanie wystąpienia tych prawdopodobnych zdarzeń wcześniej, jako przesłanek wstrzymania byłoby niecelowe, bowiem nie wynikają one z wykonania zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji. Ponadto wskazać należy, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonej decyzji, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero, więc gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2005 r, sygn. akt II OZ 1227/05). Skoro zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania, jako akt odmowny, to nie można było orzec inaczej w stosunku do decyzji ją poprzedzającej, o której wstrzymanie wnosił Skarżący. W świetle powyższego Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2015 r. nie może zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.