IV SA/Wa 363/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku S. H., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat - Minister utrzymał swoją decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 14 września 2016 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o wydanie, w trybie art. 329a ustawy o cudzoziemcach, decyzji o zobowiązaniu do powrotu S. H., obywatela P., w związku z obawą, że może on prowadzić działalność terrorystyczną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że S. H. utrzymuje relacje z osobami związanymi ze środowiskiem wyznawców radykalnego islamu. W uzasadnieniu ww. wniosku podniósł nadto, że S. H. przebywał nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 2007 r. W dniu 22 marca 2012 r. został zatrzymany przez Straż Graniczną bez dokumentów uprawniających do pobytu w Polsce. Od dnia 22 marca do dnia 20 czerwca 2012 r. cudzoziemiec przebywał w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców i w Areszcie w Celu Wydalenia [...] Oddziału Straży Granicznej W B.. W dniu 26 marca 2012r. S. H. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP (w ramach tzw. abolicji dla cudzoziemców). W kwietniu 2013 r. S. H. zawarł związek małżeński z obywatelką polską A. K., co stanowiło podstawę legalizacji jego pobytu na terytorium RP. Następnie cudzoziemiec otworzył lokal gastronomiczny w S.. W trakcie postępowania administracyjnego S. H. ubiegał się o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, powołując się na fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. Ostatecznie, w dniu [...] września 2016 r. decyzją nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat. Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 329a ustawy o cudzoziemcach, uzasadniające wydanie przedmiotowej decyzji oraz, że jej wydanie jest środkiem uzasadnionym i proporcjonalnym z uwagi na fakt poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, jakie stanowi pobyt cudzoziemca w Polsce. Jednocześnie Minister podniósł, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na fikcyjny charakter związku małżeńskiego skarżącego, zdaniem organu zawartego w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Pozostałe zaś materiały stanowiące uzasadnienie dla wydania decyzji mają natomiast charakter niejawny w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2010 r., poz. 1228 z późn. zm.). W dniu 30 września 2016 r. do MSWiA wpłynął wniosek S. H., reprezentowanego przez pełnomocnika - adwokat M. K. - o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu pełnomocnik stwierdziła, iż małżeństwo cudzoziemca z A. K. jest rzeczywiste, o czym świadczy pozostawanie S. H. w związku małżeńskim od 3 lat, środki finansowe na rozpoczęcie działalności gospodarczej otrzymał od brata mieszkającego w [...] na poparcie czego przedłożyła oświadczenie brata cudzoziemca oraz przyjaciela rodziny, jak również prowadzona przez cudzoziemca działalność przynosi dochód pozwalający na utrzymanie się cudzoziemca w Polsce. Pełnomocnik skarżącego, do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dołączyła także kopię umowy najmu mieszkania przy ul. [...].w S. oraz późniejszą umowę najmu mieszkania przy ul. [...] w S., zgodnie z którą mieszkanie to wynajmowali wspólnie S. H. i A. K.. Zaprzeczyła natomiast prowadzeniu przez skarżącego jakiejkolwiek działalności terrorystycznej. Wskazała, że S. H. w Polsce zamieszkuje od 8 lat (z czego legalnie 3 lata), do P. wyjeżdża jedynie raz do roku odwiedzić rodzinę oraz, jak twierdzi, nie utrzymywał On relacji z osobami o radykalnych, islamskich poglądach. Organ orzekający w przedmiotowej sprawie, w ramach postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia 11 października 2016 r. bezskutecznie wezwał pełnomocnika cudzoziemca do przedstawienia dokumentów potwierdzających zgłoszenie przez S. H. faktu przyjęcia od brata darowizny w wysokości 15.000 euro naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego. Ponadto, w dniu 11 października 2016 r. Minister zwrócił się do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z prośbą o udzielenie dodatkowych danych dotyczących m.in. charakteru małżeństwa cudzoziemca z A. K. jak i źródła pochodzenia środków finansowych zainwestowanych przez niego w działalność gospodarczą. W odpowiedzi na powyższe Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego przedstawiła organowi żądane informacje dotyczące małżeństwa S. H., pochodzenia pieniędzy zainwestowanych w działalność gospodarczą jak i zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego stwarzanego przez cudzoziemca w Polsce. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego, w tym również w szczególności posiadanych przez Ministra informacji o charakterze niejawnym, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie, iż pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi realne i poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a tym samym, że spełniona została przesłanka z art. 329a ustawy o cudzoziemcach. W związku z powyższym nie znalazł podstaw do wyeliminowania własnej decyzji z dnia [...] września 2016 r. nr [...]. Organ odnosząc się do zgromadzonych w sprawie dowodów podniósł, że przedstawione oświadczenie brata cudzoziemca – S. A. (obywatela R.) o przekazaniu ww pieniędzy w kwocie 15.000 EUR oraz oświadczenie P. K., potwierdzające fakt przekazania powyższych środków finansowych, z uwagi na fakt, że zostały sporządzone już po wydaniu pierwszej decyzji z dnia [...] września 2016 roku, bez wskazania daty przekazania ww pieniędzy cudzoziemcowi i braku dowodu na zgłoszenie powyższej czynności do urzędu skarbowego - nie stanowią o wiarygodności tej transakcji. Natomiast w kwestii związku małżeńskiego strony z A. K. wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocena ewentualnej fikcyjności małżeństwa skarżącego z obywatelką polską, jako okoliczności warunkującej wydanie decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. Postępowanie dowodowe w tym zakresie przeprowadzone zostało przez organ jedynie w celu odniesienia się do kwestii podniesionej przez pełnomocnika strony (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) a dotyczącej prawdziwego charakteru małżeństwa cudzoziemca. Niezależnie jednak Minister ustalił, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie na co dzień, A. K. mieszka obecnie w R., co potwierdził także pełnomocnik strony w uzasadnieniu wniesionego odwołania, a nadto, umowa najmu wspólnego mieszkania małżonków wygasła w dniu 28 lutego 2015 r., a jej przedłużenie wymagało formy pisemnej. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wniósł S. H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata M. K., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:obrazę przepisu art. 329 a ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003r. przez jego niewłaściwe zastosowanie w następstwie uznania, że pobyt S. H. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi realne i poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 listopada 2016r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2016r.; o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracji kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W ocenie S. H. zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen na okres 5 lat, w całości są nieprawidłowe. Zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, polegającym na wskazaniu nieprawidłowej podstawy wydania decyzji wynikającej z nieprawdziwego twierdzenia, iż pobyt S. H. stanowi poważne, rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnomocnik skarżącego podniosła, że S. H. podczas prowadzonego postępowania stanowczo zaprzeczał aby utrzymywał relacje z osobami związanymi ze środowiskiem wyznawców radykalnego islamu. Ze względu natomiast na niejawność materiałów będących podstawą decyzji, trudno jest się odnieść do argumentów dotyczących rzekomego utrzymywania przez S. H. relacji z osobami związanymi ze środowiskiem wyznawców radykalnego islamu. Zaprzeczał on jednak stanowczo aby kiedykolwiek utrzymywał takie relacji z takimi osobami, jak też aby sam był wyznawcą radykalnego islamu. Przeczy temu jego dotychczasowy sposób i tryb życia. Jak sam określał, reprezentuje poglądy typowo europejskie. Ponownie wskazała, że przedstawione w trakcie postępowania administracyjnego dokumenty takie jak umowy najmu, oświadczenie S. A., a także zaświadczenie z biura rachunkowego przeczą argumentom dotyczącym rzekomego nie znanego pochodzenia środków zainwestowanych w lokal gastronomiczny oraz rzekomego braku dochodów w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem S. H. nie istnieją zatem żadne wątpliwości co do tego, iż zamieszkiwał on na terytorium RP legalnie, a zawarty związek małżeński nie jest fikcyjny, jak też prowadzona przez niego działalność gospodarcza miała miejsce jedynie w celu zapewnienia sobie źródła dochodu oraz utrzymania. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy własna decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2016 r. nie naruszają prawa. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy a na aprobatę zasługuje przedstawiona w obu decyzjach ocena prawna okoliczności faktycznych, co implikuje uznanie, że wniesiona skarga na ww decyzję utrzymującą w mocy decyzję MSWiA wydaną w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu, nie mogła zostać uwzględniona. Należy podkreślić, że przedmiotem tego postępowania było przede wszystkim ustalenie, czy wobec S. H. zachodzi przesłanka z art. 329a ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą w przypadku, gdy istnieje obawa, że cudzoziemiec może prowadzić działalność terrorystyczną lub szpiegowską, albo gdy jest podejrzewany o popełnienie jednego z tych przestępstw, minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta Głównego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Szefa Kontrwywiadu Wojskowego, wydaje decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, bowiem w razie stwierdzenia ww. przesłanek, wydanie przedmiotowej decyzji ma charakter obligatoryjny. Podkreślić należy, że ustawodawca, wprowadzając tryb z art. 329a ustawy o cudzoziemcach, nie przewidział dla niego odstępstw w postaci określenia kategorii osób, wobec których nie można tego trybu zastosować. Wynika z tego, iż ustawodawca uwzględnił w tym miejscu charakter zagrożenia jakim jest działalność szpiegowska czy terrorystyczna. Stąd też, w przypadku stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w ww przepisie organ orzekający został niejako zobligowany przez ustawodawcę do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Użycie kategorycznej dyspozycji "minister właściwy do spraw wewnętrznych (...) wydaje decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (...)" nie pozostawia organowi żądnej swobody i zobowiązuje go do podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia. Powyższe zatem oznacza, że jedynymi wiążącymi organ okolicznościami podlegającymi ustaleniu było wykazanie istnienia rzeczywistego stanu zagrożenia bezpieczeństwa kraju wskutek działalności cudzoziemca na terenie RP. Nie jest zatem istotne, czy związek małżeński skarżącego z obywatelką polską został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach czy też wykazanie charakteru i rzeczywistego celu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Powyższe kwestie pozostają wtórne wobec podstawowego zarzutu przedstawionego skarżącemu (w przedmiotowym wniosku Szefa ABW) dotyczącego obawy, że prowadzi on działalność terrorystyczną. Powyższe zatem stanowi, że organ był zmuszony do zobowiązania cudzoziemca do powrotu bez względu na okoliczności legalizujące jego pobyt na terytorium Polski. Sąd zapoznał się z tajną dokumentacją zgromadzoną w sprawie niniejszej i stoi na stanowisku absolutnej poprawności wydanej decyzji zobowiązującej skarżącego do powrotu. Zagrożenie wynikające z jego pobytu na terytorium Polski należy uznać za rzeczywiste i aktualne. Zatem wydanie ww decyzji było konieczne dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w demokratycznym społeczeństwie. W tym miejscu należy także zwrócić uwagę, że podjęte wobec cudzoziemca środki nie mają charakteru bezterminowego. Po upływie orzeczonego zakazu wjazdu będzie on mógł ubiegać się ponownie o wjazd do Polski po spełnieniu odpowiednich, przewidzianych w prawie warunków, w tym dotyczących oceny zagrożenia. A zatem reasumując należy podnieść, iż z ustalonego w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego sprawy, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, że znajduje zastosowanie postanowienie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. Należy dodać w tym miejscu, że fundamentalnym obowiązkiem państwa jest zapewnienie jego mieszkańcom bezpieczeństwa, w tym poprzez wykonanie właściwych regulacji prawnych przewidzianych przez ustawodawcę. W powyższym kontekście, należy też podkreślić, że obowiązkiem państwa nie jest uszanowanie wyboru cudzoziemców, co do kraju w którym chcieliby mieszkać, bez względu na towarzyszące temu okoliczności ale obowiązek stosowania przewidzianych ustawowo środków zapewniających właściwy poziom bezpieczeństwa i porządku publicznego kraju. Należy także dodać, iż materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie pozwala stwierdzić, że wydanie niniejszej decyzji odbędzie się z zachowaniem odpowiedniej proporcji w stosunku do poziomu stwarzanego przez cudzoziemca zagrożenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.