IV SA/Wa 3642/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Z., K. Z., J. M., S. B., P. M., T. P., B. S., B. S., A. M., A. M., A. G., A. C., B. G., A. G., E. K., W. K., E. P., M. T., M. B., B. J., W. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 22 lutego 2016 r. skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną (B. G.). Dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowią: emerytura A. G. w wysokości 1.778 zł miesięcznie, emerytura B. G. w wysokości 1.570 zł miesięcznie, wynagrodzenie A. G. ze stosunku pracy (1/2 etatu) w wysokości 670 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie B. G. ze stosunku pracy (1/2 etatu) w wysokości 738 zł miesięcznie. Małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 110 m2 o wartości 260.000 zł wraz z działką o powierzchni 2.500 m2 o wartość około 180.000 zł oraz samochodu [...] z 2007 r. o wartości około 22.000 zł. Dysponują także oszczędnościami w wysokości 8.000 zł. Skarżący wyszczególnił następujące wydatki gospodarstwa domowego: opłaty za media - 6.200 zł, podatek od nieruchomości – 717 zł, ubezpieczenie samochodu – 1.200 zł, rata pożyczki – 10 x 500 zł = 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na konieczność przeprowadzenia remontu domu wraz z wymianą instalacji centralnego ogrzewania. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego przepisu wynika, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Należy zaznaczyć, że przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy należy brać pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy. A. G. i B. G. osiągają regularne dochody ze świadczeń emerytalnych oraz ze stosunku pracy. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi w sumie 4.656 zł, co daje 2.328 zł na osobę. Przy uwzględnieniu aktualnego poziomu cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak koszty wyżywienia, ubrania, czy opłat związanych z eksploatacją domu, dochód w podanej wysokości pozwala na poniesienie koniecznych kosztów utrzymania, a ponadto na wygospodarowanie dodatkowych środków z przeznaczeniem na inne cele, co potwierdza wykazana przez skarżącego kwota oszczędności (8.000 zł). Posiadane przez Państwa G. zasoby pieniężne wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (500 zł - § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz innych - ewentualnie należnych - opłat sądowych, jak wpis od skargi kasacyjnej (250 zł - § 3 powołanego rozporządzenia), wpis od zażalenia (100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia), czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192 ze zm.). Jeżeli zatem A. G. i B. G. osiągają regularne dochody, które pozawalają na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania, a jednocześnie dysponują oszczędnościami w wysokości 8.000 zł, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że wygospodarowanie środków niezbędnych do uiszczenia opłat sądowych na wskazanym wyżej poziomie spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu dwuosobowej rodziny. Zauważając, że skarżący uzasadnia przedmiotowy wniosek planowanym remontem domu, trzeba podkreślić, że koszty sądowe należy traktować, jako wydatki bieżące w budżecie gospodarstwa domowego, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, jak koszty żywności, odzieży, niezbędnych leków, czy koniecznych remontów. Jak wskazano, dochód uzyskiwany przez skarżącego i jego żonę pozwala na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania, a posiadane przez nich oszczędności wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu od skargi, który jest najwyższą opłatą sądową w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji nie może być mowy o tym, że wygospodarowanie 500 zł na wpis od skargi, czy środków potrzebnych na inne opłaty sądowe, będzie się wiązać dla Państwa G. z nadmiernymi trudnościami, uniemożliwiającymi im pokrycie kosztów koniecznego utrzymania lub przeprowadzenie niezbędnego remontu. W tym stanie rzeczy nie znaleziono podstaw do uwzględniania przedmiotowego wniosku i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.