IV SA/Wa 365/04
WyrokWSA w Warszawie2004-11-26
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o przekazaniu sprawy do innego organu z powodu niewłaściwości, powinien uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wystąpienia do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, w przypadku zaistnienia sporu kompetencyjnego między organem samorządu terytorialnego a terenowym organem administracji rządowej, powinien uchylić zaskarżone postanowienie o przekazaniu sprawy i przekazać ją do ponownego rozpoznania, jednocześnie wskazując na konieczność wystąpienia do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. W takiej sytuacji żaden z organów będących w sporze nie może działać.Stan faktyczny
M. J. złożył wniosek o zezwolenie na wycięcie drzew. Burmistrz Miasta i Gminy R. uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę Nadleśnictwu D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. M. J. złożył skargę, podnosząc, że oba organy odmawiają rozpatrzenia jego wniosku, co prowadzi do sporu kompetencyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia za wycięcie drzew 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Miasta i Gminy R. postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 kpa, uznał się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku M. J. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew z działki nr ew. [...], położonej we wsi S. gm. R. i przekazał akta sprawy Nadleśnictwu D., jako organowi właściwemu do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu podano, że ustawa z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2001r. Nr 997 poz. 1079 ze zm.) nie ma zastosowania do wycinki drzew z gruntów leśnych. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania , zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1998r. tereny leśne znajdujące się na przedmiotowej działce nr [...] oznaczone są symbolem [...] - tereny leśne we własności prywatnej. Stosownie do treści art. 20 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach ( Dz. U. z 2000r. Nr 56, poz. 679 ze zm.) wskazane ustalenia planu miejscowego są zgodne z ustaleniami zawartymi w uproszczonym planie urządzenia lasów we wsi S., zatwierdzonym zarządzeniem Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1995r. z którego wynika, że w granicach działki nr [...] znajdują się cztery użytki rolne o powierzchni; 0,60 ha; 0,1 lha; 3,22 ha i 0,36 ha. Ponadto, zgodnie z ustaleniami planu urządzenia lasu wszystkie lasy na terenie wsi S. o łącznej powierzchni 21,22 ha, w tym też lasy znajdujące się na działce nr [...] są lasami ochronnymi. Ponieważ nadzór nad gospodarką leśną w lasach położonych w rejonie wsi S. w imieniu Starosty Powiatu W. sprawuje Nadleśnictwo D. w Z., to właściwym do rozpatrzenia wniosku M. J. jest to Nadleśnictwo.
M. J. pismem z dnia 23 lutego 2004r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o rozstrzygnięcie, czy właściwym organem do
wydania zezwolenia na wycięcie drzew z jego działki nr [...] jest Burmistrz Miasta i Gminy R., czy też Nadleśnictwo D. w Z. Podniósł nadto, że spór pomiędzy tymi organami trwa ponad rok, gdyż żaden z nich nie uznaje się za organ właściwy do rozpatrzenia jego wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., uznało powyższe pismo M. J. za zażalenie i po jego rozpatrzeniu, postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt ł kpa w związku z art. 144 kpa oraz w związku z art. 47ł pkt 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2001r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia podano, że zgodnie z art. 47ł pkt 1 ustawy o ochronie przyrody przepisów dotyczących usuwania drzew i krzewów , pobierania opłat i wymierzania kar nie stosuje się do drzew i krzewów w lasach i na gruntach leśnych. Z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy R., zatwierdzonego Uchwalą Rady Miejskiej w R. z dnia [...] czerwca 1998 roku wynika, że na działce nr [...] we wsi S. znajduje się teren leśny we własności prywatnej oznaczony symbolem [...]. Według uproszczonego planu urządzenia lasu wsi J., zatwierdzonego przez Wojewodę [...] zarządzeniem z dnia [...] listopada 1995r. nadzór nad gospodarką leśną sprawuje Nadleśnictwo D. w Z.. Zatem organem właściwym do rozpoznania wniosku M. J. jest to Nadleśnictwo.
W skardze na powyższe postanowienie M. J. podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uznało, że skoro w tym planie na terenie jego działki znajdują się tereny leśne oznaczone symbolem [...], to właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew jest Nadleśnictwo D. w Z. Tymczasem Nadleśnictwo D., po otrzymaniu ww. postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] lutego 2004r. przy piśmie z dnia 26 lutego 2004r. odesłało przesłane akta sprawy do Burmistrza, uznając, iż nie jest właściwe do załatwienia tej sprawy. Skarżący ponadto podał, że Nadleśnictwo D. wyjaśniło, że jeżeli grunty zadrzewione na jego działce nr [...] były w ewidencji gruntów oznaczone symbolem [...], to wtedy byłoby właściwe do wydania zezwolenia na wycięcie drzew. Zgodnie z rejestrem ewidencji gruntów na jego działce nr [...] występują grunty oznaczone symbolem [...] - grunt zadrzewiony i zakrzewiony. Na rozprawie M. J. oświadczył, że żaden z organów nie chce załatwić jego sprawy związanej z wycięciem drzew.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 65 § 1 kpa organ administracji, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest niezwłocznie przekazać je do organu właściwego. Przekazanie sprawy następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wskazany przepis nakłada na organ obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa i kierowania swojego żądania do niewłaściwego organu.
Obowiązek przestrzegania przez organ właściwości rzeczowej do rozpoznania danej sprawy wynika wprost z art. 19 kpa. Ustalenie właściwości rzeczowej następuje na podstawie przepisów ustaw materialnoprawnych oraz tych przepisów ustaw ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. Właściwość rzeczowa organu administracji publicznej do rozstrzygnięcia danej sprawy wynika albo wprost z przepisu ustawy, albo z wydanych na podstawie ustawy aktów wykonawczych oraz zawartych na podstawie ustawy porozumień ( czyt. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck Warszawa 2000 str. 107 i n.). W świetle powyższego nasuwa się wniosek, że organ administracji, do którego wniesiono podanie, uznając się za niewłaściwy do jego rozpatrzenia , obowiązany jest w postanowieniu wydanym w trybie art. 65 § 1 kpa wskazać konkretny przepis z prawa materialnego z którego wywodzi, iż nie on, lecz inny organ administracji jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy objętej podaniem strony. Nie ma problemu w sytuacji, gdy konkretny przepis prawa materialnego stanowi wprost jaki organ administracji jest właściwy w danej sprawie. Trudności następują wtedy, gdy organ administracji swoją właściwość rzeczową musi ustalić w oparciu o różne przepisy prawa materialnego, a po ich analizie dojdzie do wniosku, iż nie jest właściwy w tej w sprawie, ale inny organ administracji, który również nie uznaje się za właściwy do załatwienia przekazanej mu sprawy. W takiej sytuacji dochodzi do negatywnego sporu kompetencyjnego dwóch organów administracji.
W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że zarówno Burmistrz Miasta i Gminy R., jak i Nadleśnictwo D. w Z. uznali się niewłaściwymi do załatwienia wniosku M. J. o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew z terenu jego działki. Stan taki jest równoznaczny z powstaniem sporu kompetencyjnego miedzy organami administracji publicznej, z których jeden jest organem jednostki samorządu terytorialnego a drugi organem administracji rządowej.
Zgodnie z art. 22 § 2 kpa właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest sąd administracyjny. Powstanie negatywnego sporu o właściwość powoduje wyłączenie możliwości działania przez każdy z organów będących w sporze.
W świetle powyższego należy przyjąć, że w razie zaistnienia sporu kompetencyjnego pomiędzy organem jednostki samorządu terytorialnego a terenowym organem administracji rządowej, organ odwoławczy rozpoznając zażalenie na postanowienie wydane w trybie art. 65 § 1 kpa, powinien uchylić zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wystąpienia do sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Zważywszy na powyższe okoliczności należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ze wskazanych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło