IV SA/Wa 366/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-05

Skład orzekający: Anna Szymańska, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że osoba nie opuściła miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co stanowi przesłankę do odmowy wymeldowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że nie zaszła przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego przez osoby, których dotyczyło postępowanie, co uzasadnia odmowę wymeldowania. Sąd administracyjny uznał, że zgromadzone dowody, w tym wyniki kontroli meldunkowych i zeznania świadków, potwierdzają, iż lokal jest miejscem stałego pobytu tych osób, gdzie skoncentrowane są ich sprawy życiowe, rodzinne, osobiste i majątkowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wymeldowania M. Z. wraz z małoletnią córką G. Z. z miejsca pobytu stałego. Organy administracji dwukrotnie uchylały poprzednie decyzje odmawiające wymeldowania, uznając, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego. Skarżąca K. S. twierdziła, że M. Z. wraz z córką nie mieszkają w przedmiotowej nieruchomości, bywają tam jedynie okazjonalnie. M. Z. natomiast oświadczyła, że mieszka w nieruchomości, gdzie posiada swoje rzeczy osobiste i założyła licznik energii elektrycznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania K. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2012 r. orzekającą o odmowie wymeldowania M. Z. wraz z małoletnią córką G. Z. z miejsca pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...] w miejscowości S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek K. S. Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. orzekł o odmowie wymeldowania M. Z. wraz z małoletnią córką G. Z. z miejsca pobytu stałego z przedmiotowego mieszkania. Na skutek odwołania wniesionego przez K. S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. ponownie orzekł o odmowie wymeldowania M. Z. wraz z małoletnią córką G. Z. z miejsca pobytu stałego. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] października 2012 r. orzekł o odmowie wymeldowania M. Z. wraz z małoletnią córką G. Z. z miejsca pobytu stałego. Wydane rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że nie został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.), bowiem wymienione nie opuściły przedmiotowego budynku i nie ciążył na nich obowiązek wymeldowania się z pobytu stałego. Rozpatrując odwołanie K. S., Wojewoda [...] wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powyższej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ drugiej instancji wskazał, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powyższej ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt. V SA 1496/00). Miejsce stałego pobytu danej osoby zaś to miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu, od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy, miejsce robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej itd. O istnieniu przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, że lokal, w którym była na stałe zameldowana, przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych. W omawianej sprawie organ pierwszej instancji uznał, że przesłanka opuszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w miejscowości S. przez M. Z. oraz jej córkę nie została spełniona, co ustalono w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w miejscowości S. są J. S., K. S., L. S., M. M. i M. Z. K. S. wskazała, że M. Z. wraz z córką G. Z. nie mieszkają w przedmiotowej nieruchomości, bywają tam jedynie okazjonalnie. Z kolei M. Z. oświadczyła, że wraz z córką G. mieszka w przedmiotowej nieruchomości. Zajmuje część budynku, tj. 3 pokoje, kuchnię, łazienkę i przedpokój. W miejscu stałego pobytu posiadają swoje rzeczy osobiste. W budynku założyła na własne nazwisko licznik energii elektrycznej. Wojewoda [...] wskazał, że w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny nieruchomości położonej w miejscowości S. Ustalono, że kuchnia jest w pełni wyposażona, jest tam żywność, w kranie woda. G. Z. zajmuje pokój przy kuchni. M. Z. ma swój pokój. Wymienione posiadają odzież na różne pory roku, kosmetyki, środki czystości. G. Z. ma książki do 3 klasy gimnazjum. Wojewoda [...] podniósł, że komisariat Policji w C. pismem z dnia 19 stycznia 2012 r. poinformował, że M. Z. wraz z córką G. przebywają w nieruchomości sporadycznie. Uzupełniając powyższą informację pismem z dnia [...] lutego 2012 wskazał, że [...] stycznia 2012 r. była przeprowadzona przez funkcjonariuszy interwencja w przedmiotowej nieruchomości, w czasie której obecna była M. Z. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Wojewoda [...] uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. M. Z. wraz z małoletnią córką mieszkają w miejscowości S., przy ul. [...]. Zgromadzone w sprawie dowody tj. wyjaśnienia M. Z. oraz M. M. oraz ustalenia dokonane w trakcie oględzin organ drugiej instancji uznał na pozwalające na stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość jest miejscem pobytu stałego wymienionych, w którym skoncentrowane są ich sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. W ocenie Wojewody [...] ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji jednoznacznie wskazują, że nieruchomość położona w miejscowości S. jest miejscem gdzie koncentruje się życie M. Z. i jej małoletniej córki G. Z. Lokal jest umeblowany i zamieszkany. W ocenie Wojewody [...] zebrane dowody nawzajem się uzupełniają, są logiczne i nie pozostawiają wątpliwości, że M. Z. wraz z córką nie opuściły nieruchomości położonej w miejscowości S. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Wojewoda [...] wskazał, że nie dał wiary wyjaśnieniom K. S. oraz Z. P. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że zachowania poprzez które przejawia się przebywanie danej osoby w konkretnym lokalu mogą mieć w poszczególnych wypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się z sytuacją życiową danej osoby. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, że sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jaki nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skargę na decyzję Wojewody [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie była obecna przy przesłuchaniu M. M. Matka M. Z. potwierdziła, że nie mieszka ona w przedmiotowym lokalu. Skarżąca podkreśliła, że M. Z. nie ma żadnych praw do nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga złożona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: - opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz - nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te nie zostały spełnione. Prawidłowo i bezsprzecznie z regułami postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpuje normę art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W toku postępowania nie zostały naruszone art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Przepisy te zobowiązują organy administracji do zebrania w sposób pełny i wyczerpujący materiału dowodowego, rozpatrzenia tego materiału oraz dania temu wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Analiza akt sprawy oraz treści uzasadnienia decyzji administracyjnej, zdaniem Sądu, pozwala stwierdzić, że wymogi wynikające z wymienionych wyżej przepisów zostały spełnione. Sytuację prawną skarżącej należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku K. S. Podstawą wniosku, wskazaną również podczas pierwszego przesłuchania była okoliczność, że M. Z. wraz z córką nie mieszka w przedmiotowej nieruchomości. Organ pierwszej instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe bowiem przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2012 r. decyzje Wójta Gminy C. były dwukrotnie uchylane przez Wojewodę [...]. Organ przeprowadził ostatnią kontrolę meldunkową w dniu [...] sierpnia 2012 r. Z protokołu przeprowadzonej kontroli (w obecności skarżącej K. S.) wynika, że kuchnia wyposażona jest w lodówkę, szafki kuchenne, kuchenkę, sprzęty gospodarstwa domowego oraz znajduje się tam żywność. W jednym z pokoi przeprowadzany jest remont. W szafie w pokoju są rzeczy osobiste letnie i zimowe oraz bielizna. W łazience kosmetyki, pralka i środki czystości. Wyniki przeprowadzonej kontroli meldunkowej zdaniem sądu są najważniejszym dowodem w sprawie. Wcześniejsze kontrole meldunkowe (dnia[...] lutego 2011 r. oraz dnia [...] stycznia 2012 r.) również potwierdziły, że mieszkanie jest całkowicie wyposażone w sprzęty gospodarstwa domowego, znajdują się tam rzeczy osobiste M. Z. i jej córki. Mieszkanie jest ogrzewane kominkiem lub energią elektryczną. Natomiast przesłuchiwani w toku całego postępowania administracyjnego świadkowie zeznają – w zależności od stosunków rodzinnych – na korzyść jednej lub drugiej strony, choć przyznać należy, że świadkowie nie powiązani rodzinnie wskazywali, że M. Z. mieszka w przedmiotowym lokalu (P. W., M. C., J. W. – złożyła pismo, A. O.). Niezasadny jest wskazany w skardze zarzut przesłuchania M. M. pod nieobecność skarżącej ponieważ organ nie oparł swojej decyzji wyłącznie na tym dowodzie i nie miał on istotnego wpływu na treść decyzji bowiem inne przeprowadzone w sprawie dowody potwierdziły zamieszkiwanie M. Z. wraz z córką w miejscowości S. Organ pierwszej instancji dokonał również sprawdzenia, czy M. Z. i jej córka mieszkają pod adresem ul. [...] w W. Po przeprowadzonej kontroli meldunkowej w w/w lokalu nie zastano M. Z. i jej córki, a przybywający tam kobieta i mężczyzna wskazali, że mieszkają w tym mieszkaniu dwa lata i nie znają M. Z. oraz jej córki. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, że przedmiotowy lokal jest miejscem pobytu stałego M. Z. oraz jej małoletniej córki, w którym skoncentrowane są ich sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. W konsekwencji powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skargę należało oddalić. Mając powyższe okoliczności na względzie – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło