IV SA/Wa 3755/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-03
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa przed prześladowaniem z powodu konfliktu zbrojnego w kraju pochodzenia, bez indywidualnego zagrożenia dla życia lub zdrowia, uzasadnia nadanie statusu uchodźcy lub udzielenie ochrony uzupełniającej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa. Stwierdzono, że obawa przed prześladowaniem musi być uzasadniona obiektywną sytuacją, a nie tylko subiektywnym przekonaniem. Wnioskodawczyni nie wykazała indywidualnego zagrożenia ani nie spełniła przesłanek do nadania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, ponieważ konflikt zbrojny był ograniczony do określonych regionów kraju, a na pozostałym terytorium istniała możliwość bezpiecznego zamieszkania.Stan faktyczny
Skarżąca, V. R., obywatelka [...] narodowości [...], wniosła o nadanie statusu uchodźcy w Polsce z powodu wojny w jej kraju pochodzenia. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała indywidualnego zagrożenia prześladowaniem, a konflikt zbrojny był ograniczony do określonych regionów, gdzie istniała możliwość bezpiecznego zamieszkania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie ma możliwości bezpiecznego zamieszkania w innych częściach kraju pochodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2015 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2015 r. nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o odmowie nadania V. R. statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.
W uzasadnieniu Rada do Spraw Uchodźców podniosła, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. V. R., obywatelka [...], narodowości [...], zwróciła się do Szefa Urzędu do Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Po przeprowadzeniu przewidzianej prawem procedury, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania wnioskodawczyni statusu uchodźcy na terytorium RP.
Rozpatrując odwołanie strony od tej decyzji Rada do Spraw Uchodźców podała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż wnioskodawczyni nie wykazała, aby w jej indywidualnym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.
Organ podał, że składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemka oświadczyła: "Ja chciałabym jeszcze trochę pożyć. Na [...] w regionie gdzie mieszkam toczy się wojna, ja boję się o swoje życie, które jest na [...] bardzo zagrożone. Tam nie ma możliwości normalnego życia. Jest ciągły strach o życie ".
Organ podał, że z wniosku wynika ponadto, iż wnioskodawczyni nie była prześladowana, poddawana przemocy fizycznej, zatrzymana, aresztowana lub skazana wyrokiem sądu oraz nie brała żadnego udziału w działaniach zbrojnych. Stwierdziła, że odczuwała silny strach przed wojną. Nie należała do żadnej partii politycznej ani innej organizacji. Nie było prowadzone wobec niej postępowanie sądowe lub administracyjne.
Organ zaznaczył, że kraj pochodzenia opuściła [...] lutego 2015 r., na podstawie dowodu osobistego. Ponadto oświadczyła, że jest emerytką, jest zdrowa i pełnosprawna. W trakcie przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2015 r., przesłuchania V. R. oświadczyła, że opuściła kraj pochodzenia wraz z wnuczką i jej rodziną z powodu zagrożenia bezpieczeństwa osobistego z uwagi na prowadzone działania zbrojne przez [...]. Cudzoziemka stwierdziła, że mieszkała u wnuczki w [..]. Jak zeznała miasto było ciągle ostrzeliwane. W mieście nie dało się żyć, było bardzo niebezpiecznie. W lutym 2015 roku autobus, w którym jechała jej wnuczka został trafiony pociskiem. Na szczęście nic nie stało się wnuczce. Cudzoziemka wspomniała także, że jej nieżyjący mąż V. R. miał polskie pochodzenie. Jego rodzice byli Polakami. Jednak rodzina nie miała żadnych dokumentów na potwierdzenie polskiego pochodzenia. W [...] została jej siostra wraz z rodziną, prowadzi tam własne gospodarstwo. Nie brała pod uwagę możliwości osiedlenia się w innym rejonie [...]. Jak zeznała, ludzie na zachodzie [...] są agresywni, mają za złe że w walkach na wschodzie giną ich krewni. Organ podał, że cudzoziemka potwierdziła, że nie brała udziału w działaniach wojennych oraz nie należała do żadnej partii lub innej organizacji. Nie była prześladowana, poddawana przemocy fizycznej, ani zatrzymana. Strona nie przedstawiła innych faktów lub okoliczności w swojej sprawie, nie zażądała przesłuchania świadków. Organ odwoławczy wskazał również, że cudzoziemka na koniec przesłuchania oświadczyła, że wszystkie pytania zrozumiała, nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia wywiadu, tłumaczenia i treści protokółu. Organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji uwzględnił w sprawie także zeznania męża wnuczki cudzoziemki – A. S.
Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że w świetle brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP kwestią kluczową jest obawa przed prześladowaniem. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że wnioskodawczym nie wykazała żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie, lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości.
W trakcie wywiadu statusowego V. R. jednoznacznie oświadczyła, że nie była prześladowana, poddawana przemocy, zatrzymywana, aresztowana. Nie było także prowadzone wobec niej żadne inne postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie brała udziału w działaniach wojennych. Nigdy nie stawiano jej żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu jej o jakąś wrogą działalność wobec władz. Zdaniem Organu podstawową przyczyną starań o nadanie statusu uchodźcy podawaną przez cudzoziemkę w trakcie postępowania przed organem I instancji były trudne warunki życia w miejscu zamieszkania oraz zagrożenie bezpieczeństwa osobistego z uwagi na prowadzone tam działania zbrojne przez [...], a także niestabilną sytuację wewnętrzną na [...].
Odnosząc się do obaw cudzoziemki związanych z aktualną sytuacją na [...], Rada wskazała, że nie podważa tezy, iż sytuacja na [...] jest napięta i dynamiczna. Na wschodzie [...], w obwodzie [...] i [...] toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...], a [...] siłami rządowymi, którego następstwa noszą znamiona katastrofy humanitarnej. W ocenie organu istnieje też alternatywa wewnętrznej ucieczki, bowiem w pozostałych obwodach [...], (tj. poza obwodami [...] i [...] oraz [...]), kontrolowanych przez rząd w [...], sytuacja pozostaje stosunkowo spokojna. Na terenach tych aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, a władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli.
W ocenie organu II. instancji ogólny poziom przestrzegania na [...] praw człowieka (poza wskazanymi wyżej obwodami, tj. [...], [...] i [...]) jest zadowalający, o czym świadczy podpisanie, a następnie ratyfikowanie umowy stowarzyszeniowej między [...] a Unią Europejską. Przez cały czas trwają z udziałem przedstawicieli OB WE, państw UE oraz [...] i [...] wysiłki zmierzające do pokojowego uregulowania konfliktu z grupami [...] na wschodzie [...]. Z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynika, zdaniem Rady, ponadto, że w reakcji na problemy mieszkaniowe przesiedleńców z [...] oraz z południowo-wschodnich województw [...], władze oraz urzędnicy [...] centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają. W Ministerstwie Zdrowia [...] utworzono [...] dla przesiedleńców i rannych ze strefy [...].
W ocenie organu obawy V. R. przed powrotem na [...] z uwagi na niebezpieczną sytuację wewnętrzną są nieuzasadnione. Organ stwierdził że cudzoziemka nie podjęła żadnych działań w celu osiedlenia się w innym rejonie [...] oraz wystąpienia do miejscowych władz z wnioskiem o udzielenie stosownej pomocy, ale w pierwszej kolejności zdecydowała się na wyjazd za granicę. Natomiast niechętny, czy też nieprzyjazny stosunek indywidualnych osób do ludzi przesiedlających się ze wschodu [...] nie może stanowić podstawy dla udzielenia ochrony międzynarodowej
W ocenie Rady, organ I. instancji rozpatrzył wszystkie okoliczności sprawy i - zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów - dokonał ich oceny i uwzględnił w ustaleniach, na podstawie których rozstrzygnął niniejszą sprawę.
O nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju pochodzenia. Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 48 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1/ orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2/ tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3/ poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można mówić o żadnym z wymienionych zagrożeń wobec cudzoziemki.
Rada podała również, że zgodnie z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, nie ma podstaw do udzielenia wnioskodawczym ochrony uzupełniającej i nie doszło do naruszenia przepisu art. 15 i 18 cyt. ustawy.
Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżącej, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia będzie pozbawiona opieki swoich bliskich, a w Polsce zaopiekuje się nią wnuczka, organ II. instancji zaznaczył, że według zeznań skarżącej w kraju pochodzenia pozostała jej siostra wraz z rodziną, która prowadzi własne gospodarstwo.
Rada wskazała, że także wnuczka skarżącej i jej mąż - decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 roku otrzymali także odmowę nadania statusu uchodźcy i odmowę udzielenia ochrony uzupełniającej (nr [...]).
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła V. R., reprezentowana przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności zeznań Skarżącej i złożonych przez niej informacji na temat rzeczywistej sytuacji w kraju pochodzenia i ustalenie, że istnieje możliwość bezpiecznego zamieszkania w innej części [...], podczas gdy ze wskazanych dowodów obiektywnie wynika, że takiej możliwości nie ma, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy nadania statusu uchodźcy, jak również udzielenia ochrony uzupełniającej,
b) art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. do ustalenia rzeczywistej sytuacji wewnętrznych przesiedleńców panującej na [...] oraz rzeczywistej pomocy otrzymywanej przez te osoby, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy nadania statusu uchodźcy, jak również udzielenia ochrony uzupełniającej,
c) art. 12 § 1 k.p.a. poprzez brak wnikliwego działania organu w sprawie przejawiający się w braku ustalenia rzeczywistej sytuacji wewnętrznych przesiedleńców panującej na [...] oraz rzeczywistej pomocy otrzymywanej przez te osoby,
d) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że Skarżąca będzie mogła bezpiecznie zamieszkać w innej części kraju pochodzenia, podczas gdy z jej zeznań oraz z materiałów dotyczących sytuacji na [...] wynika, iż zamieszkanie w innych częściach kraju pochodzenia wiąże się ze znaczącymi trudnościami,
e) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający zaufania jego uczestników do władzy publicznej ze względu na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy,
f) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji przejawiające się w niewskazaniu przepisu, ani jego treści, na podstawie których organ odmówił nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonej decyzji;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) 18 ust. 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (dalej: Ustawa) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż nie ma możliwości bezpiecznego zamieszkania w innej części kraju pochodzenia Skarżącego,
b) 13 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że Skarżąca spełnia przesłanki do nadania jej statusu uchodźcy ze względu na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem z powodu religii,
c) art. 15 pkt 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że w miejscu zamieszkania Skarżącej trwa konflikt zbrojny stanowiący ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy i jednocześnie nie nadano mu statusu uchodźcy,
d) art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem,
e) art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez Skarżącą.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ prowadzący postępowanie winien prowadzić pewne czynności z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, ale przede wszystkim po to, aby odpowiedzieć na wszelkie wątpliwości podnoszone przez stronę. W niniejszym przypadku takie dokładne wyjaśnienie sprawy sprowadzało się do ustalenie, czy w innej części [...], poza dotychczasowym miejscem zamieszkania Skarżącej, panują warunki umożliwiające bezpieczne zamieszkanie. Jednakże w tej kwestii organ nie poczynił stosownych ustaleń. Co prawda organ wymienił jakie kroki prawne są podejmowane przez władze [...] w celu udzielenia pomocy wewnętrznym przesiedleńcom, niemniej jednak nie zweryfikował jak wygląda realizacja założeń ustawowych. Powołując się na opracowania dotyczące [...] skarżąca podniosła, że nie może bezpiecznie osiedlić się w innej części [...], przede wszystkim z braku możliwości znalezienia miejsca zamieszkania. Taka sytuacja niewątpliwie będzie mieć miejsce, skoro liczba wewnętrznych przesiedleńców jest tak duża, że zaczyna brakować przygotowanych dla nich miejsc. Co więcej, wśród miejscowej ludności pojawia się niechęć do wynajmowania lokali przesiedleńcom ze wschodu, a liczba miejsc dla przesiedleńców przygotowana przez władze jest niewystarczająca w porównaniu do liczby chętnych. O tej trudnej sytuacji mówił sama Skarżąca, a jednocześnie przedstawiał informacje z niezależnych źródeł. Dlatego też mając to na uwadze, oraz powołane wcześniej orzeczenie nie powinno budzić wątpliwości, że organ winien odnieść się rzetelnie także i do tych kwestii. Takie odniesienie winno więc obejmować zweryfikowanie rzeczywistej sytuacji panującej na [...], a nie ograniczenie się tylko do założeń przyjętych przez tamtejszy rząd.
Zdaniem skarżącej kluczowe w niniejszej sprawie jest ustalenie okoliczności, jak faktycznie wygląda sytuacja wewnętrznych przesiedleńców na [...]. Skarżąca nie ma możliwości bezpiecznego zamieszkania w innej części kraju pochodzenia, niż jej dotychczasowe miejsce zamieszkania. Powyższe braki, jej zdaniem, stanowią zatem bezpośrednie naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a.
W ocenie Skarżącej, na pozostałych częściach terytorium [...], nieobjętych konfliktem panują ciężkie warunki, wyłączające bezpieczne zamieszkanie tam. Przede wszystkim niemożność bezpiecznego zamieszkania w innych częściach kraju wynika z braku miejsc noclegowych dla przesiedleńców. Skoro zatem takich miejsc brak to w ogóle nie można mówić o zamieszkaniu w innej części kraju. Ponadto nawet w przypadku znalezienia ewentualnego lokum nie można mówić o bezpiecznym zamieszkaniu, ze względu nie tylko na negatywne nastawienie ludności miejscowej i coraz liczniejsze konflikty pomiędzy nią a przesiedleńcami, ale także ze względu na warunki sanitarne, utrudniony dostęp do żywności.
Zdaniem skarżącej, uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania przepisu, jego numeru, na podstawie którego organ odmówił nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu nie ma również przedstawionej wykładni tejże podstawy prawnej. Z tego względu nie jest możliwym ustalenie na jakiej podstawie organ odmówił uwzględnienia wniosku Skarżącego, jak również, czy odmowa ta była zasadna. W konsekwencji nie jest możliwym poddanie kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji i już z tego względu powinna ona podlegać uchyleniu.
Zdaniem skarżącej, w sprawie nie powinien mieć zastosowania art. 18 ust. 1 ustawy. W obecnych warunkach panujących na [...], poza miejscem zamieszkania Skarżącej, brak jest możliwości bezpiecznego zamieszkania. Ze względu na rzeczywistą pomoc, jaką mogą otrzymać wewnętrzni przesiedleńcy, stwierdzić można jedynie, że nie ma uzasadnionego przypuszczenia, aby Skarżąca mogła bezpiecznie zamieszkać w innej części kraju pochodzenia, niż jej dotychczasowe miejsce zamieszkania
W ocenie Skarżącej, spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy. Istnieje realne ryzyko przed prześladowaniem Skarżącej z powodów religijnych. Osoby tego samego wyznania co Skarżący są prześladowane w miejscu zamieszkania Skarżącej. Działania podejmowane wobec tych wyznawców stanowią przy tym naruszenie wskazanych powyżej konwencyjnych praw człowieka.
Skarżąca podkreśliła, że od momentu wydania decyzji przez organ I instancji do momentu wydania zaskarżonej decyzji nie upłynął czas, który pozwoliłby na stwierdzenie, że zmieniła się sytuacja w zakresie konfliktu panującego we wschodniej części [...]. Z tego też względu konkluzja organu I instancji pozostaje nadal aktualna, także w momencie orzekania przez organ II instancji. Potwierdza to niejako sam organ II instancji wskazując, że decyzja wydana w toku postępowania I instancyjnego była decyzją wydaną prawidłowo, a zatem także ustalenia, w tym zacytowane powyżej, tegoż organu były prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej organy orzekające w sprawie zebrały wystarczający materiał dowodowy, ustaliły sytuację w kraju pochodzenia skarżącej i w powiązaniu z okolicznościami przedstawionymi przez V. R. prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
We wniosku o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemka podała, że obawia się o własne życie, ponieważ w rejonie [...] - gdzie mieszkała - toczą się działania o charakterze wojennym. Również w toku przesłuchania, w dniu [...] lutego 2015 r., skarżąca oświadczyła, że opuściła kraj pochodzenia (wraz z wnuczką i jej rodziną) ponieważ czuła się zagrożona prowadzonymi działaniami zbrojnymi przez [...]. Zeznała również, że nie rozważała możliwości osiedlenia się w innym rejonie [...], z powodu negatywnego nastawienia mieszkańców zachodniej [...]. Wskazała także, że nie brała udziału w działaniach wojennych, nie należała do żadnej partii lub innej organizacji. Nie była prześladowana, poddawana przemocy fizycznej, ani zatrzymana.
Organy orzekające w sprawie w celu odniesienia się do tych okoliczności przeanalizowały sytuację gospodarczą, polityczną, społeczną na [...] - na podstawie aktualnych opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC. Z danych tych wynika, że poza rejonem, w którym toczy się konflikt zbrojny, na większości terytorium [...] sytuacja jest stabilna i nie pociąga za sobą bezpośredniego zagrożenia dla życia, zdrowia obywateli tego kraju. Władze starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom, organizują zakwaterowanie, udzielają pomocy w znalezieniu pracy, kontynuacji edukacji, wsparcia materialnego, pomocy medycznej. W pomoc zaangażowanych jest także wiele organizacji pozarządowych, organizacji międzynarodowych, ale też całe społeczeństwo.
Skarżąca zarzuciła, że w innej części [...], nie ma warunków umożliwiających bezpieczne zamieszkanie, a Organ nie poczynił w tym zakresie stosownych ustaleń.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że z powszechnie dostępnych danych wiadomo, że trwający na terytorium [...] konflikt zbrojny jest ograniczony do wschodniej części [...] (obwód [...] i [...]). Sytuacja na pozostałym obszarze [...] pozostaje stabilna. Organy orzekające w sprawie oparły swoje stanowisko również na opracowaniu z 15 stycznia 2015 r. dotyczącym sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych. Z tego opracowania wynika, że generalnie przesiedleńcom pomoc jest udzielana z wielu stron, część z nich zatrzymuje się u swoich rodzin. Z tego opracowania nie wynika, by w rejonach uważanych za bezpieczne nie było warunków umożliwiających na bezpieczne zamieszkiwanie. Należy również wskazać, że sama skarżąca przyznała, iż nie mieszkała w innej części [...], nie zdecydowała się również na osiedlenie w innej części tego kraj, wobec tego w tym stanie rzeczy jej zarzuty dotyczące braku możliwości zamieszkania w innej części [...] należało uznać za gołosłowne.
W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a., ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), a także przepisów k.p.a. Według Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącej ochrony międzynarodowej - odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r. poz. 680), cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Zgodnie zaś z przepisem art. 13 ust. 3 cyt. ustawy prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:
1/ ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub
2/ być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.
W świetle brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, kwestią kluczową jest obawa przed prześladowaniem. Jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, owa obawa prześladowania musi mieć charakter uzasadniony. Uchodźcą jest osoba, która żywi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem. Nie wystarcza zatem subiektywne przekonanie o stanie zagrożenia, gdyż przekonanie musi być uzasadnione sytuacją obiektywną. Ubiegający się o status uchodźcy powinien wykazać, że powrót do kraju pochodzenia może narazić go na prześladowania.
Pogląd ten odpowiada stanowisku Wysokiego Komisarza ONZ do Spraw Uchodźców wyrażonemu w podręczniku pt. "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" (Genewa 1992, s. 20). Uznaje on, że pojęciu "obawy" - która jest stanem umysłu i elementem subiektywnym - towarzyszy określenie "uzasadniona". Oznacza to, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej.
Wskazać również należy, że stosownie do art.18 ust.1 cyt. ustawy, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Stosownie do ust.2 przywołanego przepisu przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.
W ocenie Sądu, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny niniejszej sprawy, zasadnie stwierdziła Rada, że Wnioskodawczyni nie wykazała żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy z powodu przekonań politycznych, lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości.
Skarżąca w toku postępowania oświadczyła, że nie była prześladowana, poddawana przemocy, zatrzymywana, aresztowana. Nie było także prowadzone wobec niej żadne inne postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie brała udziału w działaniach wojennych. Nigdy nie stawiano jej żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu jej o jakąś wrogą działalność wobec władz. Nie zostały zatem spełnione przesłanki do przyznania jej statusu uchodźcy.
Całkowicie niezrozumiały jest zarzut podniesiony w skardze, że istnieje realne ryzyko przed prześladowaniem Skarżącej z powodów religijnych. Skarżąca podała, że osoby tego samego wyznania są prześladowane w miejscu zamieszkania Skarżącej. Okoliczność ta nie była podnoszona na żadnym etapie postępowania administracyjnego. Ponadto Skarżąca zadeklarowała wyznanie [...], a więc wyznawanie religii dominującej na terytorium [...]. Nie można wobec tego uznać tego zarzutu za uzasadniony.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał przyjąć, że Skarżąca w kraju pochodzenia doznałaby lub była zagrożona doznaniem poważnej krzywdy. Nie zachodzi niebezpieczeństwo rzeczywistego ryzyka na skutek podjęcia wobec niej bezprawnych działań, takich jak pozbawienie życia czy zastosowanie tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
W myśl art. 15 cyt. ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można mówić o występowaniu żadnego z wymienionych zagrożeń wobec Wnioskodawczyni. Z akt sprawy wynika, że nie należała do żadnych organizacji politycznych, nie stawiano jej zarzutów świadczących o wrogiej działalność wobec władz kraju pochodzenia i nie prowadzono wobec niej żadnego postępowania sądowego czy administracyjnego w tym zakresie czy wreszcie nie orzeczono wobec niej kary śmierci. W ocenie Sądu obecnie nie można mówić o tym, by na kontrolowanym przez władze [...] terytorium miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. W ocenie Sądu, nie istnieją również obiektywne okoliczności uniemożliwiające skarżącej osiedlenie się w innej części terytorium kraju pochodzenia, zwłaszcza, że na terytorium [...], w miejscowości wolnej od działań wojennych zamieszkuje jej siostra.
W świetle powyższych okoliczności skargę należało oddalić.
Z tych względów i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło