IV SA/Wa 3757/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-18
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcowi, który opuścił kraj pochodzenia z powodu ogólnej niestabilności, konfliktu zbrojnego i obawy przed mobilizacją, a nie indywidualnego prześladowania, przysługuje status uchodźcy lub ochrona uzupełniająca w Polsce?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Skarżący nie wykazał indywidualnego, uzasadnionego prześladowania ani rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia, a jedynie ogólne obawy związane z konfliktem zbrojnym i mobilizacją. Organy prawidłowo oceniły, że istnieją możliwości bezpiecznego przemieszczenia się i zamieszkania w innej części kraju pochodzenia, a względy ekonomiczne nie są podstawą do udzielenia ochrony międzynarodowej.Stan faktyczny
Skarżący, obywatel kraju objętego konfliktem zbrojnym, zwrócił się o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na obawy związane z wojną, prześladowaniem protestantów oraz groźbą mobilizacji. Organy obu instancji odmówiły nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, uznając, że skarżący nie wykazał indywidualnego prześladowania ani rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy, a jedynie ogólne obawy związane z sytuacją w kraju. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
W rozpoznawanej sprawie wnioskiem z dnia 14 stycznia 2015 r. Pan M. M., obywatel [....], narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem objęta była również żona i małoletnie dziecko Wnioskodawcy. Po przeprowadzeniu przewidzianej prawem procedury, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić w/w nadania statusu uchodźcy na terytorium RP, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził też, że w przypadku Wnioskodawcy brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie się do Rady do Spraw Uchodźców.
Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Rada wskazała, że wydając decyzję kierowała się literalnym brzmieniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP który stanowi, że cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Zdaniem Rady zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas przeprowadzonego wywiadu, wnioskodawca nie przytoczył faktów lub okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu go, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych.
Badając sprawę, Rada uznała za dowiedzione, że zainteresowany Cudzoziemiec nie był prześladowany z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia wskazane przez niego w toku postępowania nie były tożsame z indywidualnym prześladowaniem z powodów w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub 2/ być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.
Tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, że Wnioskodawca nie wykazał, aby w jego indywidualnym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.
Rada wyjaśniła, że składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy Aplikant oświadczył: w miejscu gdzie żyłem jest wojna i moim zdaniem ona się szybko nie skończy. W miejscu gdzie ja żyłem teraz rządzą terroryści i tam rozpadają się przez to rodziny i przyjaźnie. Oni zajęli naszą cerkiew. Ja boję się o swoją rodzinę. Tam ciągle strzelają. Mój dom znajdował się 300 metrów od lotniska i został zniszczony. Nie ma żadnych perspektyw dla mnie, ani dla moich najbliższych. Ja chcę spokoju dla siebie i swojej rodziny. Jeżeli ktoś nie przechodzi na stronę [...] to nie ma tam życia. Myślę, że w Polsce pozwolą nam spokojnie żyć. Jeżeli zostałbym na [...] to poszedłbym do wojska i musiałbym walczyć przeciwko swoim znajomym, a jeżeli nie chciałbym iść do wojska to wsadzą mnie do więzienia. Nic więcej nie miał do dodania w sprawie. Oświadczył, że nie posiada żadnych dowodów w swojej sprawie. Z wniosku wynika ponadto, że Strona była prześladowana; nie brała czynnego udziału w działaniach wojennych. Strona nie należała do żadnej partii politycznej ani innej organizacji. Nie stosowano wobec Strony przemocy fizycznej lub psychicznej. Wnioskodawca oświadczył, że nigdy nie był zatrzymywany ani aresztowany, nie był skazany wyrokiem sądu; nie toczyło się w jego sprawie postępowanie sądowe lub administracyjne. Kraj pochodzenia Wnioskodawca opuścił w dniu 13.01.2015 r., nie posiadał paszportu, posiada dowód osobisty. Z wniosku wynika ponadto, że przed wyjazdem z kraju pochodzenia wnioskodawca mieszkał w [...], od urodzenia do 12.01.2015 r. Ponadto oświadczył, że posiada wykształcenie wyższe. Jest inżynierem. Od 2013 r. do 2014 r. pracował w [...]. Oświadczył, że jest zdrowy i pełnosprawny. Zadeklarował znajomość języka [...].
W trakcie przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2015 r., za zgodą Strony w języku [...], wywiadu statusowego, oświadczył, że mieszkał i był zameldowany w [...]. Jest inżynierem, przez rok pracował w firmie [...]. Wcześniej nie wyjeżdżał z [...]. Ani w Polsce, ani w innym kraju UE nie ma żadnych krewnych. Na [...] zostali rodzice Cudzoziemca, jego brat i rodzina żony. Rodzice i brat są w [...], teściowa i jeden szwagier ok. 70 km od [...], drugi szwagier w [...]. Rodzice Cudzoziemca nie chcieli wyjeżdżać bo mają tam ułożone życie, mają pracę, mieszkają poza strefą ostrzału i zagrożenia. Bracia żony mają tam rodziny i też nie chcieli wyjeżdżać, a mama opiekuje się dzieckiem z Domu Dziecka i nie ma załatwionych dokumentów. Powiedział, że wyjechał z kraju bo jest chrześcijaninem protestantem. W [...] prowadzone są działania wojenne. Zaczęły się prześladowania religijne protestantów, kilku zabito. Grożono im, że jeżeli będą podtrzymywać swoje poglądy religijne spotka ich za to kara. [...] uznają tylko wiarę prawosławną [...]. Z tego powodu Cudzoziemiec obawiał się o swoje życie i życie swojej rodziny. Kolejnym powodem wyjazdu jest mobilizacja do [...] armii. Cudzoziemiec nie chce walczyć przeciwko swoim. Jest przeciwko działaniom wojennym i jeżeli odmówi wstąpienia do armii to grozi mu więzienie. Poza tym uznają go za zdrajcę i będzie ciężko w więzieniu. Jego dom w [...] został uszkodzony w wyniku ostrzału. Dlatego 12.01.2015 r. opuścił kraj pochodzenia, najpierw pojechał do m. [...], potem do [...], a stamtąd do Polski. Na odcinku [...] był kontrolowany na sześciu posterunkach, dalej podróż wyglądała normalnie. Poza wymienionymi, nie miał innych przyczyn wyjazdu z kraju. Nie zamieszkał w innej części [...] bo bał się wcielenia do armii. Poza tym na [...] tych z [...] uważają za pewnego typu zdrajców, bo ich synowie i mężowie walczą, a my uciekamy. Społeczeństwo na Zachodzie jest nieprzychylnie nastawione do tych mówiących po [...]. Cudzoziemiec nie otrzymał wezwania do wojska. Nie wyjechał wcześniej, bo w sierpniu 2014 r. podjął nieoficjalną pracę przy budowie kompleksu sportowego w miejscowości [...]. Mieszkali tam w wynajętym mieszkaniu. Cudzoziemiec pracował do końca grudnia 2015 r. W tym czasie przyjeżdżał do domu do [...] i kiedy dowiedział się w styczniu o mobilizacji postanowił wyjechać. W [...] Cudzoziemiec nie miał żadnych problemów. Oświadczył, że nie był poddawany przemocy psychicznej lub fizycznej. Nie brał udziału w działaniach wojennych i nie wspierał żadnej ze stron konfliktu. Nie był zatrzymywany, aresztowany ani sądzony. Nie należał do żadnych organizacji politycznych, społecznych czy religijnych. Należał tylko do [...]. Został ochrzczony w 2011 r. Zapytany, czego obawia się w przypadku powrotu do kraju pochodzenia odpowiedział, że najbardziej obawia się prześladowania protestantów w [...] i wcielenia do armii, a także wrogości ludzi na [...]. Zapytany, czy zwracał się o pomoc w kraju pochodzenia do władz lub innych organizacji odpowiedział, że gdy przyjechali do [...] otrzymali z miejscowej administracji 4 tys. i wyjechali do Polski. Żona przyjechała z tych samych powodów co Cudzoziemiec, ona też jest protestantką, od urodzenia. Powiedział, że nie ma w jego sprawie innych okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Cudzoziemiec dołączył dokument z [...] potwierdzający jego wyznanie. Nic więcej nie miał do dodania w swojej sprawie. Oświadczył, że nie wnosi o przesłuchanie świadków, i że nie posiada żadnych dodatkowych dowodów. Na koniec oświadczył, że wszystkie pytania zrozumiał, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia wywiadu, tłumaczenia i treści protokołu. Po odczytaniu, jako zgodny z tym co powiedział, protokół podpisał. Został pouczony o treści art. 10 § 1 i 73 § 1 Kpa (k. 54-59 akt org. I instancji).
W piśmie z dnia 11 lutego 2015 r. Cudzoziemiec napisał, że w jego rodzinnym mieście nie można normalnie żyć. Młodych mężczyzn wyciągają z autobusów i zmuszają do rozebrania się i pokazania rzeczy osobistych, strasząc bronią. Jego żonie też grozili młodzi ludzie, że nie ma aktu urodzenia dziecka, który jest u jej matki. Żona nie otrzymała też dyplomu ukończenia studiów, bo na okupowanym terytorium nie wydaje się żadnych dyplomów, a te wydawane przez [...] nie są nigdzie honorowane. W miastach prześladuje się chrześcijan protestantów. [...] grożą tym, którzy nie chcą walczyć po ich stronie. Cudzoziemiec miał pracę, ale firma przestała wypłacać wynagrodzenie. W innym obwodzie trudno znaleźć pracę, trzeba mieć status przesiedleńca, ale władze nie zatroszczyły się o powstanie odpowiednich instytucji wydających odpowiednie zaświadczenia. Miejscowa ludność na [...] jest wrogo nastawiona, uważają ich za zdrajców i terrorystów. Sytuacja ekonomiczna na [...] się pogarsza. Władze na [...] na czele z prezydentem niewiele robią, aby wojna się zakończyła. Na [...] przeprowadzana jest mobilizacja, a Cudzoziemiec jest chrześcijaninem i nie chce walczyć przeciwko krewnym i bliskim, którzy pozostali na terytorium strefy [...]. Cudzoziemiec nie widzi i nie wierzy, że władze [...] mogą mu zapewnić bezpieczeństwo, dlatego przyjechał do Polski (k. 71-72 akt org. I inst.).
W piśmie, które wpłynęło do organu I inst. w dniu 19 maja 2015 r. wnioskodawca ponownie powtórzył argumenty, które podnosił w trakcie wywiadu statusowego i w poprzednim piśmie (k. 112-113 akt org. I inst.). Dołączył też kserokopie zdjęć, świadczących o zniszczeniach w strefie działań wojennych (k. 108-109 akt org. I inst.). W piśmie, które wpłynęło do organu I inst. w dniu 24 czerwca 2015 r. (w odpowiedzi na pismo, informujące Cudzoziemca o treści art. 10 Kpa), strona przedstawiła informacje na temat sytuacji w [...], szczególnie ludzi, którzy są przeciwni [...]. Ponadto wnioskodawca ponownie przedstawił informacje na temat zagrożeń w związku z odmową służby wojskowej, jak też o zmuszaniu na terenie [...] do udziału w obywatelskiej ochronie i odpowiedzialności karnej za odmowę odbycia ochrony obywatelskiej. Napisał też o prześladowaniach chrześcijan protestantów na terytoriach okupowanych i działaniach wojennych w [...]. Przedstawił też informacje na temat akcji [...], która prowadzi akcję pod hasłem "[...]", która ma na celu ujawnienie obywateli o skłonnościach [...] przy jednoczesnym negatywnym nastawieniu do władzy [...], o zaostrzeniu kar za popełnienie przestępstw przeciwko podstawom bezpieczeństwa narodowego i swoich obawach, że każdy [...] może złożyć donos na osobę pochodzącą z [...] i doprowadzić do skazania takiej osoby na karę pozbawienia wolności. Dlatego ponownie zwrócił się o schronienie w Polsce.
Rozpatrując sprawę rada wskazała, że niewątpliwie w świetle brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP kwestią kluczową jest obawa przed prześladowaniem. Jednak zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego "obawa prześladowania musi mieć charakter uzasadniony. Tymczasem z materiałów dostępnych organom orzekającym wynika, że w przypadku Wnioskodawcy brak jest podstaw do twierdzenia, że jest on narażony na prześladowania w rozumieniu cyt. ustawy.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że Wnioskodawca nie wykazał żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy z powodu przekonań politycznych, lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. W przypadku Skarżącego, w którego zeznaniach akcentowana była obawa dotycząca sytuacji na [...], która w opinii Wnioskodawcy łączy się z poważnym i uzasadnionym zagrożeniem, ze względu na toczący się tam konflikt, można przyjąć, iż żywione przez niego obawy odnoszące się do zagrożenia jakie wiązałoby się z dalszym przebywaniem w miejscu jego zamieszkania ([...]) są uzasadnione. Naturalne jest bowiem postępowanie, mające na celu zapewnienie bezpieczniejszego dla siebie i rodziny miejsca do życia, wolnego od działań militarnych oraz niedoborów zaopatrzenia, problemów infrastrukturalnych w mieście, a także trudności z wykonywaniem zatrudnienia. Jednakże, odnosząc się do dyspozycji zawartej w art. 18 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (dalej: ustawa o ochronie), należy stwierdzić, że w przypadku wnioskodawcy brak jest uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, a także nie występuje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie wykazał bezpośredniej groźby wystąpienia takiego prześladowania, które nosiłoby cechy indywidualizujące i konkretyzujące. Wyrażał ogólny niepokój co do sytuacji swojej ojczyzny oraz miasta, w którym mieszkał, wskazując na potencjalne zagrożenie ze strony [...]. Przywoływane obawy nie mają jednak charakteru bezpośredniego, ponieważ dotyczą pewnej części państwa czy ogółu zamieszkujących ten rejon obywateli, nie odnoszą się natomiast w żaden sposób indywidualnie do jego osoby. Jeżeli natomiast na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, koniecznym jest rozstrzygnięcie o braku uzasadnionych obaw oraz nie występowaniu rzeczywistych ryzyk. Także raport Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców ze stycznia 2015 roku z powagą odnoszący się do sytuacji na [...] i podkreślający wiele niepokojących kwestii związanych z przestrzeganiem praw człowieka, wskazuje w zaleceniach dla służb azylowych państw, że wszelkie wnioski powinny być rozpatrywane indywidualnie, z uwzględnieniem towarzyszących im okoliczności. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, iż z racji samego pochodzenia, czy też nawet zamieszkiwania na terenach objętych konfliktem na [...], należy automatycznie takim osobom udzielać ochrony międzynarodowej. Wspomniany raport stwierdza także, "iż w świetle panujących obecnie na [...] warunków ucieczkę wewnętrzną relokację można z dużym prawdopodobieństwem uznać za rozwiązanie stosowne dla wielu osób przebywających na obszarach kraju niedotkniętych bieżącymi wydarzeniami".
Wbrew twierdzeniom odwołania, obawy Cudzoziemca nie noszą też w ocenie Rady cechy nieuchronności, bowiem są jedynie projekcją pewnej potencjalnej możliwości i odnoszą się co najwyżej do alternatywy negatywnego rozwoju sytuacji na [...], która już została w pewien sposób zweryfikowana na skutek upływu czasu, określonego postępu w zakresie ograniczania konfliktu na [...] i innych okoliczności mających wpływ na kształtowanie się przyszłości w tym kraju. Prezentowanie potencjalnych scenariuszy rozwoju konfliktu oraz eksponowanie obaw ludzi zagrożonych taką perspektywą, niewątpliwie stanowi pewien obraz aktualnego stanu świadomości i poczucia niepewności co do przyszłości wschodnich rejonów [...] i tamtejszych mieszkańców, nie może natomiast zdominować całościowej, obiektywnej diagnozy sytuacji na wschodzie państwa [...]. Takiej oceny nie zmieniają też zdarzające się incydenty o charakterze zbrojnym. W tym kontekście, informacje przywołane w odwołaniu i we wcześniejszych pismach Cudzoziemca, jako nie mające bezpośredniego związku z indywidualną sytuacją Cudzoziemca, nie mogły mieć znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Dokonując oceny faktycznych okoliczności dotyczących Cudzoziemca oraz sytuacji w kraju pochodzenia, organ jednoznacznie stwierdził, że w sprawie w pełni znajduje zastosowanie przepis art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie.
Za nieuprawnione uznał również przekonanie Skarżącego, wyrażone w odwołaniu, iż w świetle przedstawionych okoliczności powinna być mu udzielona międzynarodowa ochrona.
Odnosząc się zaś szczegółowo do twierdzeń Wnioskodawcy Rada wyjaśniła, że, po pierwsze, sam Wnioskodawca we wniosku statusowym jednoznacznie stwierdził, że nie był nigdy zatrzymywany, aresztowany ani sądzony. Nigdy nie stawiano mu żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu go o jakąś wrogą działalność wobec władz kraju pochodzenia. Z materiału dowodowego nie wynika, aby związanych z przestrzeganiem praw człowieka, wskazuje w zaleceniach dla służb azylowych państw, że wszelkie wnioski powinny być rozpatrywane indywidualnie, z uwzględnieniem towarzyszących im okoliczności. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, iż z racji samego pochodzenia, czy też nawet zamieszkiwania na terenach objętych konfliktem na [...], należy automatycznie takim osobom udzielać ochrony międzynarodowej. Wspomniany raport stwierdza także, iż w świetle panujących obecnie na [...] warunków ucieczkę wewnętrzną- relokację można z dużym prawdopodobieństwem uznać za rozwiązanie stosowne dla wielu osób przebywających na obszarach kraju niedotkniętych bieżącymi wydarzeniami.
Jednocześnie Rada wskazała, że twierdzenia Cudzoziemca, iż nie będzie bezpieczny i nie zostanie mu zapewniona opieka na terytorium macierzystej [...] nie zasługują na uwzględnienie. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na niemożność zapewnienia Cudzoziemcowi bezpieczeństwa przez władze [...] na terytorium [...]. Rada nie podważa tezy, że sytuacja na [...] jest napięta i dynamiczna. Na [...], w obwodzie [...] oraz na [...] toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...], a [...] siłami rządowymi (informacje zgromadzone przez organ I inst. k. 36-40,46-48,92-94, 114-116). Istnieje jednak alternatywa wewnętrznej ucieczki (o czym wspomniano wyżej), bowiem w pozostałych obwodach [...], (tj. poza obwodami [...]), kontrolowanych przez rząd w [...], sytuacja pozostaje stosunkowo spokojna (k. 115 akt org. I inst.). Na terenach tych aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, a władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli. Jak dotąd władze [...] podejmują skuteczne działania, aby konflikt zbrojny nie rozlał się na kontrolowane przez nie obszary. Ogólny poziom przestrzegania na [...] (poza wskazanymi wyżej obwodami, tj. [...]) praw człowieka jest zadowalający, o czym świadczy podpisanie, a następnie ratyfikowanie umowy stowarzyszeniowej między [...] a Unią Europejską. Należy też podkreślić, że przez cały czas trwają z udziałem przedstawicieli OBWE, państw UE oraz [...] wysiłki zmierzające do pokojowego uregulowania konfliktu z grupami [...]. W dniu 12 lutego 2015 roku zostało wynegocjowane w [...], z udziałem przywódców [...], porozumienie w sprawie uregulowania konfliktu w [...]. Regularne spotkania przywódców ww. państw mają na celu kontrolę, czy wynegocjowane postanowienia porozumienia są dotrzymywane (ostatnie takie spotkanie odbyło się w dniu [...].10.2015 r.). Także wysiłki społeczności międzynarodowej, w tym szczególnie Unii Europejskiej, dają realną szansę na trwałe wygaszenie konfliktu i rozwiązanie problemu [...] w sposób pokojowy. W zorganizowanych wyborach powszechnych nowym [...]. Powołano rząd [...], rozpoczęto proces szeregu zmian odnoszących się do oczekiwań społeczeństwa, takich jak ukrócenie wpływów oligarchów, europeizacji kursu polityczno-gospodarczego, czy uniezależnienie od wpływów [...]. Symbolicznym zakończeniem pewnego etapu procesu odnowy kraju były wybory nowego parlamentu narodowego, które odbyły się w dniu [...] października 2014 roku i zostały pozytywnie ocenione przez zagranicznych obserwatorów, monitorujących standardy demokratycznego państwa prawnego. W dniu [...] grudnia 2014 roku powołano nowy [...], cieszący się poparciem zdecydowanej większości członków parlamentu. Z całą pewnością można uznać, że [...] ma już za sobą najtrudniejszy etap zmian politycznych, wyznaczono nowy kurs akceptowany przez zdecydowaną większość [...] społeczeństwa, odczuwalne są powszechnie symptomy trwałej stabilizacji.
Jeśli zaś chodzi o sytuację ludności zamieszkującej [...] Rada wskazała, że władze [...], tak na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom z [...]. Podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych. Uruchomiono "gorące linie" telefoniczne zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej, jak i w obwodowych Administracjach Państwowych, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. Ponadto organy [...] władzy, pomagają przybywającym uchodźcom w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Swoje działania władze [...] koordynują z regionalnym przedstawicielem UNHCR. W dniu [...] kwietnia 2014 r. została przyjęta ustawa o terytoriach okupowanych, która stanowi, iż [...] mają prawo do swobodnego przemieszczania się po całym terytorium [...]. Komitet ds. Praw Człowieka w Radzie Najwyższej [...] podczas przygotowania ustawy uwzględnił wszystkie poprawki i uwagi organizacji międzynarodowych, m. in. ONZ i UNHCR. Z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynika ponadto, że w reakcji na problemy mieszkaniowe [...] oraz z południowo-wschodnich województw [...], władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają. Żaden przesiedleniec, niezależnie od różnego rodzaju problemów, nie pozostaje sam. Podkreśla to również - w swoich wypowiedziach na temat przesiedleńców - [...], Regionalny Przedstawiciel UNHCR w [...] (k. 45 akt org. I inst.). W dniu [...] października 2014r. [...] przyjęła [...] w redakcji z [...] października (k. 44 akt org. I inst.), która została bardzo pozytywnie oceniona przez organizacje międzynarodowe (Rada Europy) oraz podmioty niosące pomoc humanitarną. Ustawa wyznacza podstawy prawne statusu osób tymczasowo przemieszczonych oraz gwarancje prawne ich pobytu w nowym miejscu zamieszkania, określa porządek zatrudnienia, wypłat socjalnych i udzielenia odpowiedniej pomocy osobom tymczasowo przesiedlonym. Dodać należy, że ustawa nie zawiera żadnych regulacji zakazujących lub ograniczających pomoc zarówno ze strony instytucji rządowych, jak i organizacji pozarządowych, dla wewnętrznych przesiedleńców ze wschodnich regionów [...] oraz z [...], którzy ubiegali się o nadanie statusu uchodźcy w innych krajach i po decyzji odmownej powrócili do kraju pochodzenia. Ministerstwo Polityki Socjalnej [...] poinformowało, że sformowano 211 mobilnych biur, z pomocą których specjaliści wyjeżdżają do miejsc zbiorowego osiedlenia osób wewnętrznie przesiedlonych. Tam ich rejestrują i udzielają niezbędnej pomocy. Dnia 10 listopada 2014 r. resort polityki socjalnej poinformował o zakończeniu prac nad utworzeniem scentralizowanej bazy danych osób wewnętrznie przesiedlonych. Rząd [...] wydzielił z budżetu państwa na comiesięczne adresowe wypłaty dla przesiedleńców. Zostało to zagwarantowane w [...] z [...].10.2014 r. Regionalne Sztaby działające w każdym obwodzie [...] na rzecz osób przesiedlonych wspólnie z przedstawicielami miejscowej władzy w pierwszej kolejności zapewniają pomoc psychologiczną i medyczną. Dalej rejestrują oraz pomagają wybrać miejsce tymczasowego zamieszkania. Osoba przesiedlona może także od razu wybrać miejsce przyszłej pracy oraz wnioskować o pakiet socjalny, tj. wypłatę rent, emerytur, ulgi, itp. Sztaby stale poszukują nowych pomieszczeń dla rozmieszczenia obywateli, którzy przemieścili się z niebezpiecznych terenów. Pod koniec grudnia 2014 r. zakończono montaż mobilnych miasteczek dla przesiedleńców (k. 42 akt org. I inst.). Warto też zauważyć, że w odpowiedzi na apel rządu [...], realizowana jest pomoc w ramach wspólnego przedsięwzięcia Dyrekcji Generalnej ds. pomocy humanitarnej i ochrony cywilnej (DG ECHO) oraz wybranych Państw członkowskich UE - m.in. [...]. Pomoc udzielana jest za pośrednictwem Europejskiego Mechanizmu Ochrony Ludności. A w ramach Regionalnych Programów Odbudowy i Rozwoju uruchomiono Program pomocy wewnętrznym przesiedleńcom na [...]. Należy także wskazać na kolejne inicjatywy rządowe w zakresie pełniejszego wsparcia dla osób przemieszczonych, w tym m. in. projekty ustaw z marca 2015 roku dotyczące wprowadzenia zmian do określonych aktów prawnych [...] w celu wzmocnienia gwarancji praw i wolności osób wewnętrznie przesiedlonych ([...]) oraz projekt dotyczący poprawek do ustawy o zapewnieniu praw i swobód osób wewnętrznie przesiedlonych - rekompensata za utracone mienie przez osoby wewnętrznie przesiedlone ([...]). Przesiedleńcy mogą też liczyć na pomoc medyczną na [...]. W tym zakresie wskazać należy, że w Ministerstwie Zdrowia [...] utworzono Koordynacyjne Centrum ds. Udzielania Pomocy Medycznej i Humanitarnej dla przesiedleńców i rannych ze strefy [...]. Centrum Koordynacyjne powstało w celu zwiększenia współpracy siłowych oraz cywilnych służb medycznych z organizacjami wolontariackimi, obywatelskimi i międzynarodowymi niosącymi pomoc humanitarną, medyczną osobom wewnętrznie przesiedlonym i rannym w strefie [...]. Za pośrednictwem [...] Ministerstwa Zdrowia i Departamentów Ochrony Zdrowia w Państwowych Administracjach Obwodowych do przesiedleńców i osób rannych podczas działań w strefach [...] trafiają lekarstwa i inne środki medyczne przekazywane przez międzynarodową organizację "Lekarze bez Granic". Od kwietnia 2014 r. w rozwiązywaniu problemów bytowych osób oraz rodzin z dziećmi, które przesiedliły się do zachodnich regionów [...] udziela UNICEF. Pięć programów pomocy poszkodowanym podczas [...], rodzinom zaginionych i poległych, przesiedleńcom i poszkodowanym podczas działań bojowych na wschodzie [...] pomaga "[...]", wspierana przez [...] stara się zaspokajać podstawowe potrzeby wewnętrznych przesiedleńców. Kolejną formą pomocy jest zapewnienie wsparcia psychologicznego oraz doradztwa administracyjnego w celu uzyskania przez przesiedlonych odpowiednich zaświadczeń oraz uprawnień. Ogólny budżet pięciu programów realizowanych przez "[...]" wynosi ponad [...].[...] milionów dolarów przeznaczyła Światowa Organizacja Zdrowia i jej partnerzy w ramach działań humanitarnych na [...], których celem jest: przywrócenie dostępu do opieki zdrowotnej, zapewnienie leków i sprzętu oraz wzmocnienie usług wsparcia zdrowia psychicznego na poziomie społeczności lokalnych. Z wykorzystaniem Ministerstw Spraw Zagranicznych pomocy finansowej/humanitarnej udzielają różne państwa, w tym m. in. [...]. Największa pomoc dla przesiedleńców na [...] płynie ze strony Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża oraz UNHCR: wsparcie finansowe, pomoc socjalna, odzież, żywność, pomoc w odbudowie zniszczonych domostw na wschodzie kraju. (informacje zgromadzone przez Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia k. 32-33). Ministerstwo Zdrowia [...] informuje, że wszyscy przesiedleńcy korzystają z bezpłatnej opieki medycznej w pełnym zakresie i na każdym poziomie.
W świetle powyższego w ocenie Rady nie można twierdzić, że strona nie może wrócić na [...], bo nie uzyska oczekiwanego wsparcia od władz [...], na co wskazywał w trakcie postępowania i w odwołaniu. Takiej tezie przeczą zeznania samego Cudzoziemca, który w trakcie wywiadu statusowego jednoznacznie oświadczył, co należy ponowić, że przebywając w [...] zarejestrował się jako uchodźca i otrzymał pomoc finansową, ale po powrocie do [...] nie podjął już próby zwrócenia się do odpowiednich organów o pomoc, ale wyjechał do Polski, bezpodstawnie twierdząc, że nie mógłby żyć na [...], bo władze nie zapewnią mu tam bezpieczeństwa. W ten sposób Aplikant pozbawił się możliwości rzeczowej weryfikacji swoich przypuszczeń.
Dlatego zdaniem Rady z całą stanowczością można stwierdzić, że to Cudzoziemiec i jego żona nie podjęli działań w celu dochodzenia i ochrony swoich praw na [...], decydując się na wyjazd (przez [...]) do Polski. Tymczasem w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, nie jest uchodźcą osoba niewykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony i pomocy w kraju swego pochodzenia. W odniesieniu do możliwości uzyskania ochrony w kraju pochodzenia wyżej wskazano, że istnieją określone i realne możliwości. Można więc twierdzić, że Cudzoziemiec zupełnie wykluczył i zlekceważył opcję trwałej relokacji wewnętrznej, zakładając, że wsparcie jakie uzyska w Polsce będzie bardziej atrakcyjne i perspektywiczne pod kątem ekonomicznym czy socjalnym. W świetle natomiast przedstawionych kryteriów przyznania statusu uchodźcy, względy ekonomiczne i odnoszące się do starań o znalezienie bardziej dogodnego miejsca do życia, czy atrakcyjnego zatrudnienia nie mogą jednak zostać uznane za relewantne dla udzielenia ochrony międzynarodowej.
Samo zaś obniżenie jakości opieki socjalnej czy medycznej w kraju pochodzenia w stosunku do tej, na jaką Cudzoziemiec i jego rodzina może ewentualnie liczyć w Polsce, nie stanowi naruszenia przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (orzeczenie z 02;05.1997 r., RJD 1997-111, § 54; orzeczenie z 07.09.1998 r., skarga nr 30930/96, RJD 1998-VI). Z tego względu nie można zasadnie twierdzić, że możliwość korzystania z pomocy socjalnej, medycznej, lub innej na wyższym poziomie niż na [...] powoduje powstanie obowiązku po stronie państwa polskiego do udzielenia Cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Już na marginesie podnieść wypada, że są to przesłanki do ewentualnego udzielenia zgody na pobyt tolerowany, tymczasem po dniu 1 maja 2014 r. organy orzekające nie rozstrzygają w tym przedmiocie.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, pozwala także przyjąć, że na terenach kontrolowanych przez rząd [...] brak jest realnych zagrożeń dla osób opuszczających wschodnie tereny, nawet gdy z pochodzenia są oni [...], ale deklarują lojalność wobec państwa [...]. Mające miejsce nieporozumienia czy nawet występujące incydentalnie konflikty, nie mogą stanowić podstawy do sformułowania tezy o realnym dyskryminowaniu czy prześladowaniu przybyłych przez lokalną większość. Z pewnością istniejąca sytuacja nie jest wolna od napięć, a nawet incydentalnych nieporozumień czy nieprzychylnych uwag, niemniej jednak nie można stawić znaku równości pomiędzy sytuacją określaną jako "nieprzychylność", a przejawami prześladowania, które to pojęcie odpowiada precyzyjnie określonym zjawiskom i poziomowi zagrożeń, daleko odbiegającym pod względem formy i intensywności, a przede wszystkim dolegliwości od możliwych desygnatów pojęcia "nieprzychylność". Jako przykłada Rada wskazała orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 13 czerwca 2001 roku, sygn. Akt V SA 3579/00) gdzie stwierdzono, iż "złe warunki bytowe oraz niechętny, czy wrogi stosunek otoczenia nie są równoznaczne z dolegliwościami o charakterze prześladowań, skutkującymi pozytywnie w ubieganiu się o międzynarodową ochronę" .
Odnosząc się z kolei do obaw związanych z możliwą mobilizacją, Rada w pierwszej kolejności wskazała, że Wnioskodawca nie uprawdopodobnił faktu, że został wezwany do wojska, zatem rozważania w tym zakresie są poniekąd teoretyczne (informacje na temat służby wojskowej, służby zastępczej i mobilizacji na [...] - k. 60-62 akt org. I inst.). Niezależnie od powyższego podniesiono, że jeżeli istnieje obowiązek odbycia służby wojskowej, to sam fakt powołania do tej służby nie jest przesłanką do nadania statusu uchodźcy, jeżeli jest to zgodne z prawem krajowym. Również obawa przed powołaniem do wojska, czy też obawa przed karą za uchylanie się od służby wojskowej, jeżeli nie jest powiązana z innymi przesłankami warunkującymi status uchodźcy, nie stanowi sama w sobie podstawy do uznania za uchodźcę. Taką wykładnię zawiera poradnik UNHCR "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", a potwierdza również Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt V SA 578/98; wyrok NSA z dnia 12 lutego 1999 r. sygn. akt V SA 1796/98; wyrok NSA z dnia 8 września 2000 r. sygn. akt V SA 2437/99).
Na tle sprawy Tsirlis i Kouloumpar przeciwko Grecji (orzeczenie - 29.05.1997 r., skargi nr 19233/91 i 19234/91; sprawa dotyczyła pozbawienia wolności kapłanów Świadków Jehowy w rezultacie odmowy zwolnienia ich ze służby wojskowej) Trybunał jednogłośnie stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 3 Konwencji Rzymskiej. Trybunał stwierdził ponadto, że Konwencja wskazuje w pierwszej kolejności na prawo krajowe i obowiązek przestrzegania jego zasad materialnych i proceduralnych. Do władz krajowych, zwłaszcza sądów należy interpretacja i stosowanie prawa krajowego. Pozbawienie wolności jest zgodne z prawem, jeśli stosuje się je na podstawie decyzji sądu (Marek Antoni Nowicki, Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 1997 (część I), Biuletyn 3/97 Ośrodka Informacji i Dokumentacji Rady Europy Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego).
Rada wskazała również, że w wyroku z dnia 26.02.2015 r. w sprawie C-472/13 Trybunał Sprawiedliwości UE zajął jednoznaczne stanowisko, że odmowa pełnienia służby wojskowej powinna stanowić jedyny środek umożliwiający osobie ubiegającej się o przyznanie statusu uchodźcy uniknięcie udziału w podnoszonych zbrodniach wojennych, a w konsekwencji jeżeli osoba ta nie skorzystała z procedury mającej na celu uzyskanie statusu osoby odmawiającej działania sprzecznego z własnym sumieniem, to taka okoliczność wyklucza wszelką ochronę na mocy art. 9 ust. 2 lit. e) dyrektywy 2004/831, chyba że osoba ta udowodni, że żadna procedura tego rodzaju nie była dostępna w jej konkretnej sytuacji.
Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 2 Ustawy [...] z [...].03.1992 r. (informacje na temat służby wojskowej, służby zastępczej - w aktach Rady) prawo do alternatywnej służby wojskowej mają obywatele [...], którym przekonania religijne nie pozwalają na spełnienie obowiązku wojskowego i należą do organizacji religijnych działających zgodnie z ustawodawstwem [...], których nauczanie nie dopuszcza używania broni. Wykaz takich organizacji zatwierdzono Postanowieniem Gabinetu Ministrów [...] z [...].11.1999 r. W wykazie organizacji religijnych, których wyznawcy mają prawo do alternatywnej służby wojskowej wymienia się m. in. [...]. Wskazać też należy, że w sierpniu - wrześniu 2014 r. przedstawiciele Ministerstwa Obrony [...] potwierdzili konieczność stosowania zapisów ustawy [...]. Ponadto, zgodnie z ww. wyrokiem Trybunału, osoba, która stara się o uzyskanie statusu uchodźcy na podstawie art. 9 ust. 2 lit. e) dyrektywy 2004/83 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony, powinna wykazać się wystarczającym stopniem prawdopodobieństwa, że jednostka, której podlega, wykonuje lub wykonywała w przeszłości przydzielone jej zadania w takich warunkach, że dopuszczenie się działań o takim charakterze jak działania objęte tym przepisem (zbrodni wojennych) jest wysoce prawdopodobne. Tymczasem Wnioskodawca takiej tezy w żaden sposób nie uprawdopodobnił.
Jeżeli natomiast chodzi o ewentualną karę za odmowę odbywania służby wojskowej podnieść należy, że zgodnie z prawem obowiązującym na [...] taka odmowa jest karalna. Jednak jak wskazał Trybunał w wymienionym wyroku przepisy art. 9 ust. 2 lit. b) i c) dyrektywy 2004/83 obejmują akty władz publicznych, których dyskryminujący lub nieproporcjonalny charakter powinien, zgodnie z art. 9 ust. 1 i jak przypomniano w pkt 25 niniejszego wyroku, osiągnąć pewien stopień powagi, by móc uznać, że oznacza on naruszenie praw podstawowych stanowiące prześladowanie w rozumieniu art. 1 sekcja A konwencji genewskiej. A zatem środki stosowane przez zainteresowane państwo w sposób oczywisty muszą wykraczać poza to, co jest niezbędne do wykonywania przez to państwo Jego uzasadnionego prawa do utrzymywania sił zbrojnych. W ocenie Rady, w okolicznościach niniejszej sprawy nie wydaje się, by środki grożące żołnierzowi z powodu odmowy pełnienia służby, takie jak skazanie na karę pozbawienia wolności, mogły zostać uznane, w świetle wykonywania przez zainteresowane państwo ([...]) jego uzasadnionego prawa do utrzymywania sił zbrojnych, za do tego stopnia nieproporcjonalne lub dyskryminujące, by zaliczyć je do aktów prześladowania, o których mowa wart. 9 ust. 2 lit. b) i c) dyrektywy 2004/83.
Jednocześnie podniesiono, że sądy na [...] przyznają prawo do odmowy służenia w armii z powodu przekonań w czasie mobilizacji. Sąd Apelacyjny [...] w dniu [...] lutego 2015 r. postanowił, że odmowa od mobilizacji z powodu przekonań religijnych nie stanowi uchylenia się od mobilizacji bez ważkich przyczyn. Sąd Apelacyjny przyznał także, że art. 9 Europejskiej Konwencji nie dopuszcza, żeby interesy "bezpieczeństwa państwowego usprawiedliwiały ograniczenia w realizacji gwarantowanych przez ustawodawstwo praw". Zdaniem sędziów, " interesy bezpieczeństwa państwowego nie mogą ograniczać prawa do odmowy odbycia służby wojskowej z powodu przekonań". Sędziowie uznali, że ustawa o zastępczej służbie powinna być stosowana także w czasie mobilizacji (artykuł z dnia 8 czerwca 2015 r. umieszczony na www.jw.org- w aktach Rady).
W świetle powyższego, obawy strony dotyczące ewentualnej mobilizacji, w ocenie organu są nieuzasadnione.
Odnosząc się z kolei do wyznawanej przez Wnioskodawcę wiary protestanckiej wskazano, iż o ile na terytorium kontrolowanym przez [...], wyznawcy innych grup religijnych poza [...] podlegają represjom, o tyle na terytorium [...] kontrolowanym przez władze w [...] protestanci nie są prześladowani ani dyskryminowani. Wskazać także należy, że na żadnym etapie postępowania (ani we wniosku, ani w trakcie wywiadu statusowego ) Cudzoziemiec nie podnosił żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że z powodu wyznawanej religii doznał aktów przemocy, czy dyskryminacji na terytorium [...] kontrolowanym przez władze w [...], czy w miejscu zamieszkania. Ponadto, zgodnie z informacjami zgromadzonymi przez organ I instancji (k. 63-64, 49-50) protestanci nie spotykają się na terytorium [...], kontrolowanym przez władze w [...], z problemami i korzystają z wolności wyznawania swojej religii, którą gwarantuje Konstytucja. Zgodnie z jej art. 35 gwarantuje się każdemu obywatelowi wolność myśli, sumienia i religii zarówno w zakresie wyboru wyznania, jak i praktykowania. Z ostatniego raportu Departamentu Stanu USA dot. respektowania przez [...] w 2013 r. prawa do wolności religijnej wynika, że [...] stoi de iure na straży wolności religijnej, a władze kraju de facto respektują prawo obywateli do wolności religijnej (k. 63 akt org. I inst.).
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w pismach złożonych na etapie postępowania organu I instancji organ wskazał, że Cudzoziemiec dokonał zestawienia informacji na temat sytuacji na [...] na podstawie raportów organizacji monitorujących sytuację na [...] oraz fragmentów doniesień medialnych i stworzył swoisty obraz informacji opisujących problemy osób przesiedlonych, kłopoty organizacyjne, niedomagania systemowe, których istnieniu nie sposób zaprzeczyć. Jednakże posługując się odpowiednio dobranymi materiałami, Aplikant jednocześnie pominął szereg faktów i danych, które przedstawiają całe spektrum inicjatyw i działań, które w sposób realny organizują i dystrybuują pomoc oraz wsparcie dla osób przemieszczonych z terytoriów okupowanych i ogarniętych konfliktem, które w uzasadnieniu w sposób bardziej szczegółowy omówiono.
Ustosunkowując się natomiast do odwołania, organ podniósł, że nie wnoszą one żadnych istotnych elementów do dotychczasowego stanu sprawy. Stanowią wyłącznie polemikę z ocenami i ustaleniami organu I instancji, są także próbą wyolbrzymienia sytuacji Cudzoziemca w zamiarze uwiarygodnienia faktów rzekomego zagrożenia, lecz podjętą próbę należy uznać za chybioną.
Na podstawie wszystkich powyższych ustaleń Rada stwierdziła, że Wnioskodawca nie był osobą bezpośrednio zagrożoną prześladowaniem z przyczyn, jakie określa Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców.
Zdaniem Rady ocena dokonana przez Szefa Urzędu opierała się na materiałach wszechstronnie opisujących sytuację na [...], z uwzględnieniem wszelkich różnic w poszczególnych częściach kraju. Rada do Spraw Uchodźców podziela opinię wyrażoną przez organ I instancji, stwierdzając, że ustalenia dotyczące aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia zostały poczynione prawidłowo i wyczerpująco, a ponadto zrelacjonowane w pełni adekwatnie do indywidualnej sytuacji Cudzoziemca. Analogicznie w odniesieniu do obiektywnej oceny sytuacji osób przemieszczonych ze wschodnich obwodów kraju, organ I instancji dokonał wnikliwej weryfikacji dostępnych informacji i właściwie określił warunki, na jakie mogą liczyć osoby decydujące się na skorzystanie z systemu pomocy przesiedleńcom w centralnej i zachodniej [...]. Rada stoi na stanowisku, że w przypadku Wnioskodawcy nie istnieje żadne ograniczenie formalne, organizacyjne, ani też osobiste, które eliminowałoby Aplikanta z grona osób mogących skutecznie korzystać z pomocy swojego państwa, ukierunkowanej na wewnętrznych przesiedleńców. Biorąc także pod uwagę osobiste uwarunkowania Cudzoziemca (wiek, wykształcenie, doświadczenie zawodowe) całokształt sprawy daje Aplikantowi de facto pełną swobodę w wyborze miejsca stałego lub czasowego zamieszkania na terenie niemal całego kraju. Podobne warunki można także stwierdzić w przypadku małżonki Aplikanta. Nie sposób także dopatrzeć się innych ograniczeń, gdyż Wnioskodawca jest osobą młodą, operatywną i nie skarżącą się na żadne dolegliwości zdrowotne. Wobec formułowanej krytycznej oceny w zakresie wymiaru pomocy na jaką przesiedleńcy mogą liczyć, należy podkreślić, iż ofiarowana pomoc jest przecież z zasady jedynie doraźnym mechanizmem nie zwalniającym dorosłych i pełnosprawnych osób z odpowiedzialności za własne życie i podejmowane kroki. Nie można zanegować stwierdzenia o dużej dynamice zdarzeń na [...], wynika to ze wszystkich dostępnych źródeł, natomiast Cudzoziemiec prezentując ogólne informacje na temat trudności występujących wśród osób przemieszczonych, nie wykazał jakie konkretnie przyczyny dotyczące jego osoby, bądź członków jego rodziny wykluczają dostępność i skuteczność pomocy za zachodzie, czy w centralnej [...].
Podkreślono, że o nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju pochodzenia. Należy pamiętać, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną cudzoziemca, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Aby uzyskać status uchodźcy, należy wykazać indywidualny charakter tych prześladowań lub obaw przed takimi prześladowaniami, czego w sprawie nie uczyniono.
Organ wyjaśnił także, że negatywna decyzja w sprawie o nadanie stronie statusu uchodźcy nie wynikała z braku wiedzy o sytuacji w jego kraju pochodzenia i stanie przestrzegania w tym regionie praw człowieka (o czym była mowa powyżej), lecz wyłącznie z oceny sytuacji osobistej Wnioskodawcy i wiarygodności jego zeznań.
Podkreślono, że zgodnie z przepisem art. 48 cyt. ustawy, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1/ orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2/ tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3/ poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można mówić o żadnym z wymienionych zagrożeń wobec wnioskodawca i jego żony. Jak wynika z zeznań Cudzoziemca, nie należał on do żadnych organizacji politycznych. Nigdy nie stawiano mu żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu go o jakąś wrogą działalność wobec władz kraju pochodzenia i nie prowadzono wobec niego w tym zakresie żadnego postępowania sądowego czy administracyjnego. Nie oświadczył on także w toku procedury statusowej, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla Strony, a w świetle materiału dowodowego sprawy, obecnie nie można mówić o tym, by na kontrolowanym przez władze [...] terytorium miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione 23 przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.
Organy orzekające, mając na względzie sytuację na [...] oraz sytuację osób przesiedlonych (o czym była mowa powyżej), wzięły pod uwagę kryterium racjonalności zastosowania tego rozwiązania w przypadku Wnioskodawcy i jego żony, biorąc w szczególności pod uwagę osobiste uwarunkowania Cudzoziemca.
W świetle powyższego organ uznał, że nie ma podstaw do udzielenia mu ochrony uzupełniającej i nie doszło do naruszenia przepisu art. 15 cyt. ustawy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M., zarzucając jej, że została wydana z naruszeniem:
1. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności zeznań Skarżącego i złożonych przez niego informacji na temat rzeczywistej sytuacji w kraju pochodzenia i ustalenie, że istnieje możliwość bezpiecznego zamieszkania w innej części [...], podczas gdy ze wskazanych dowodów obiektywnie wynika, że takiej możliwości nie ma, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy nadania statusu uchodźcy, jak również udzielenia ochrony uzupełniającej,
b) art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. do ustalenia rzeczywistej sytuacji wewnętrznych przesiedleńców panującej na [...] oraz rzeczywistej pomocy otrzymywanej przez te osoby, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy nadania statusu uchodźcy, jak również udzielenia ochrony uzupełniającej,
c) art. 12 § 1 k.p.a. poprzez brak wnikliwego działania organu w sprawie zaufania jego uczestników do władzy publicznej ze względu na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy,
d) art. 80 k.p.a poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że skarżący będzie mógł bezpiecznie zamieszkać w innej części [...], podczas gdy z jego zeznań oraz z materiałów dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia wynika, że zamieszkiwanie w innych częściach kraju pochodzenia wiąże się z trudnościami,
e) art. 8 k.p.a, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający zaufania do władzy publicznej ze względu na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozpoznania sprawy,
f) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji przejawiające się w niewskazaniu przepisu, ani jego treści, na podstawie których organ odmówił nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonej decyzji;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) 18 ust. 1 i 2 Ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (dalej: Ustawa) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż nie ma możliwości bezpiecznego J zamieszkania w innej części kraju pochodzenia Skarżącego,
b) 13 ust. 1 Ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że Skarżący spełnia przesłanki do nadania mu statusu uchodźcy ze względu na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem z powodu religii,
c) art. 15 pkt 3 Ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że w miejscu zamieszkania Skarżącego trwa konflikt zbrojny stanowiący ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy i jednocześnie nie nadano mu statusu uchodźcy,
d) art. 19 ust. 1 pkt 1 Ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem,
e) art. 20 ust. 1 pkt 1 Ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez Skarżącego.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uwzględnienie, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., skargi w całości przez Radę do Spraw Uchodźców oraz o wstrzymanie, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1) p.p.s.a wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie, w razie nieuwzględnienia jego wniosku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu strona skarżąca przedstawiła szersze wyjaśnienia w zakresie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. , a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.
2. Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który uzyskał status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, urodzonemu na tym terytorium.
3. Prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:
1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub
2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.
4. Prześladowanie może polegać w szczególności na:
1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;
2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;
3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;
4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;
5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;
6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).
Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń Cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jej wypowiedzi złożonych podczas późniejszej procedury. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem opuszczenia przez skarżącego wraz z rodziną kraju pochodzenia była obawa niestabilną sytuacją na [...] i braku bezpieczeństwa w miejscu jego zamieszkania spowodowanych toczącym się tam konfliktem zbrojnym, obawa przed powołaniem do wojska oraz przed prześladowaniem z uwagi na wyznawana religię. Wskazać należy, że okoliczności te nie były kwestionowane przez organy, które uznały, że czynią one jego obawę przed prześladowaniami uzasadnioną lub przynajmniej uprawdopodobnioną, zważywszy na obecne stosunki [...]. Zarówno Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jak i Rada do Spraw Uchodźców wskazały, że nie znalazły żadnych powodów, by zakwestionować, że Cudzoziemiec wyjechał i kraju pochodzenia w związku z niestabilną sytuacją i brakiem bezpieczeństwa w miejscu stałego zamieszkania, spowodowanymi konfliktem zbrojnym toczącym się w tym rejonie. Tym nie mniej, zasadnie w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organy przyjęły, że przywoływane przez stronę skarżącą okoliczności nie dowodzą, by doświadczył on osobiście represji ze strony sił rządowych w [...] czy innych podmiotów. Trudno bowiem uznać za prześladowanie odczuwanie przez Cudzoziemca strachu i obaw w związku z toczącym się w jego okolicy konfliktem zbrojnym, czy też koniecznością wewnętrznego przesiedlenia się do innej części [...]. Wyrażane przez Cudzoziemca obawy odnoszą się bowiem do ogólnej sytuacji panującej w miejscu jego pochodzenia i w żaden sposób nie odnoszą się do jego indywidualnego zagrożenia uzasadniającego jego obawy przed prześladowaniem w rozumieniu konwencyjnym na terenie [...]. W świetle powyższego słusznie organy uznały, że skarżący nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego, Cudzoziemiec nie wykazał, że posiada uzasadnione, a nie tylko domniemane obawy przed prześladowaniami z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej, to jest z powodu rasy, narodowości, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych na terytorium [...].
Brak jest także podstaw do twierdzenia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, tj. na terytorium tzw. [...], Wnioskodawca mógłby w zasadny sposób obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Również nic nie wskazuje na to, aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia - na terytorium [...] Cudzoziemiec był narażony na doznanie poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. Nie ma również podstaw do twierdzenia, że będzie on narażony na doznanie poważnej krzywdy po powrocie do kraju pochodzenia na terytorium macierzystej [...], czy też, że po jego powrocie na teren [...] zostanie on zatrzymany, poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu.
W ocenie Sądu wbrew zatem zarzutom podniesionym w skardze, nie można zarzucić orzekającym organom, że nie odniosły się do podniesionych przez skarżącego kwestii. Co nie oznacza, że nieuwzględnienie przez nie obaw skarżącego popartych, co ma istotne znaczenie w sprawie, nie osobistymi doświadczeniami (w zakresie trudnej sytuacji przesiedleńców), winno stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, jakie okoliczności w ocenie organu zaważyły na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego.
Reasumując Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organy, prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał aby spełniał przesłanki określone w art. 13 powołanej ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd w pełni podzielił argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanki do nadania mu statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy jemu i jego rodzinie. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy słusznie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
W związku z powyższym, organy administracji orzekające w sprawie słusznie przyjęły, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organom nie można także zarzucić, ze niewłaściwie zebrały dokumentację o sytuacji przesiedleńców na [...] oraz, iż wyciągnęły niewłaściwe wnioski w zakresie ewentualnych zagrożeń z jakimi może spotkać sie skarżący i jego rodzina gdyby musieli przesiedlić się na część [...] nie objętą działaniami wojennymi. Jak wynika z akt sprawy Rada do Spraw Uchodźców nie tylko stwierdziła, że ocena zasadności wniosku w każdym przypadku musi być odniesiona do możliwie najbardziej aktualnych źródeł wiedzy o sytuacji w kraju pochodzenia, w szczególności wobec dynamiki zmian i zdarzeń, które mają miejsce na [...], ale zebrała i przeanalizowała aktualne informacje dotyczące m.in. osób wewnętrznie przesiedlonych (opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC z dnia 15 stycznia 2015r, 23 i 29 października 2014r., 27 listopada 2014r., 12 marca 2015 r., 2 kwietnia 2015r. na temat sytuacji bezpieczeństwa i praw człowieka na [...], sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych na [...], służby wojskowej, służby zastępczej i mobilizacji na [...], czy też na jaką pomoc może liczyć ze strony państwa, [...] i gmin protestanckich rodzina przesiedlona). Podkreślić w tym miejscu należy, że rolą Rady jest zapoznawanie się z urzędu z aktualną dokumentacją dotyczącą krajów pochodzenia Uchodźców. W przedmiotowej sprawie zebrany został i przeanalizowany przez organy obu instancji obszerny materiał dowodowy odnośnie aktualnej sytuacji na [...], tj. zarówno znajdujące się w aktach organu I instancji jak i ww. opracowania zgromadzone przez Radę. Za nieuzasadniony należy zatem uznać zarzut skarżącego, że jego sytuacja została zbadana w sposób niewłaściwy. Jak wskazano powyżej, stwierdzenie, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy nie doprowadziły do ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nie zbadały w sposób właściwy indywidulanych - odnoszących się do Strony - przesłanek możliwości bezpiecznego zamieszkania w części terytorium [...], oraz błędne stwierdzenie, że władze [...] zapewniają właściwą pomoc osobom, które opuściły obszary objęte konfliktem, nie znajduje potwierdzenia w lekturze uzasadnienia decyzji. Wynika z niej bowiem, że Rada do Spraw Uchodźców uwzględniła powyższe kwestie, ale w ocenie Sądu zasadnie przyjęła, że same warunki egzystencji przesiedleńców na [...] nie stanowią przesłanki wystarczającej do twierdzenia, że osoby te są zagrożone nie ludzkim lub poniżającym traktowaniem. Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał w Strasburgu, ocena niewłaściwości traktowania ("nieludzkie lub poniżające traktowanie") jest względna, zależna od wielu czynników. Aby postrzegać traktowanie w tych kategoriach musi ono odznaczać się co najmniej minimalnym stopniem dolegliwości. Aby mówić o "nieludzkim'' lub "poniżającym traktowaniu albo karaniu", trzeba wykazać, że cierpienie lub poniżenie przekroczyło próg owej dolegliwości (Saadi przeciwko Włochom, skarga 37201106, punkt 135). Opisane warunki bytowe osób przesiedlonych na [...] jak zatem słusznie wskazała Rada nie dają podstaw, by -twierdzić, że zachodzi taka sytuacja, w szczególności w odniesieniu do podnoszonych przez Skarżącą obaw dotyczących trudnej sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych na terytorium [...], ponieważ nie wynikały one z bezpośrednich doświadczeń Cudzoziemca, którego przekonanie o złej sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych nie było poparte żadnymi dowodami. Słusznie zatem w ocenie Sądu Rada uznała, że brak jest podstaw do twierdzenia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, tj. na terytorium tzw. [...], skarżący mógłby w zasadny sposób obawiać się prześladowania ze względu na w/w okoliczności. Nic nie wskazuje także na to, aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia był on narażony na doznanie poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. Nie ma również podstaw do twierdzenia, że będzie on narażony na doznanie poważnej krzywdy po powrocie do kraju pochodzenia, czy też, że po jej powrocie na [...] zostanie zatrzymany, poddawany, torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu".
Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd podziela stanowisko Rady, że przesłanki o charakterze humanitarnym, w tym zapewnienia sobie lepszych warunków bytowych niż posiadane, czy też zapewniane w kraju pochodzenia nie stanowią podstawy do objęcia Strony ochroną uzupełniającą na terytorium RP, tym bardziej, że jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji zarówno rząd [...], jak i ludność cywila i organizacje humanitarne podejmują nieprzerwalnie działania mające na celu zapewnienie podstawowych warunków bytowych przesiedleńcom. Co potwierdza, że wobec skarżącego biorąc pod uwagę także jego osobiste uwarunkowania, zastosowanie znajduje art. 18 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, zgodnie z którym jeżeli na części terytorium kraju: pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Tym bardziej, że skarżący, pomimo podnoszenia kwestii prześladowania, nie wykazał, aby ta okoliczność mogła stanowić podstawę do udzielenia mu ochrony międzynarodowej.
W zaskarżonej decyzji organ bardzo szczegółowo zbadał i odniósł się także do podnoszonych przez skarżącego obaw związanych z możliwą mobilizacją, Rada w pierwszej kolejności wskazała, że Wnioskodawca nie uprawdopodobnił faktu, że został wezwany do wojska, zatem rozważania w tym zakresie są poniekąd teoretyczne (informacje na temat służby wojskowej, służby zastępczej i mobilizacji na [...] - k. 60-62 akt org. I inst.). Niezależnie od powyższego podniesiono, że jeżeli istnieje obowiązek odbycia służby wojskowej, to sam fakt powołania do tej służby nie jest przesłanką do nadania statusu uchodźcy, jeżeli jest to zgodne z prawem krajowym. W ocenie Sądu zasadnie organ przyjął, że obawa przed powołaniem do wojska, czy też obawa przed karą za uchylanie się od służby wojskowej, jeżeli nie jest powiązana z innymi przesłankami warunkującymi status uchodźcy, nie stanowi sama w sobie podstawy do uznania za uchodźcę. Taką wykładnię zawiera poradnik UNHCR "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", a potwierdza również Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt V SA 578/98; wyrok NSA z dnia 12 lutego 1999 r. sygn. akt V SA 1796/98; wyrok NSA z dnia 8 września 2000 r. sygn. akt V SA 2437/99). Ponadto Rada szczegółowo zbadała uregulowania prawne obowiązujące na [...] w zakresie możliwości zwolnienia ze służby wojskowej oraz ewentualnych konsekwencji prawnych w przypadku odmowy jej wykonania. Z ustaleń organu wynika, że przepisy obowiązujące na [...] dopuszczają możliwość uzyskania zwolnienia ze służby z m.in. uwagi na wyznawaną wiarę.
Także, wbrew zarzutom, organ zbadał okoliczność czy w związku z wyznawaną przez skarżącego wiarą może mu grozić niebezpieczeństwo tj. może być prześladowany. Organ wskazał w tym zakresie, iż o ile na terytorium kontrolowanym przez [...], wyznawcy innych grup religijnych poza [...] podlegają represjom, o tyle na terytorium[...] kontrolowanym przez władze w [...] protestanci nie są prześladowani ani dyskryminowani. Podkreślono także, że na żadnym etapie postępowania (ani we wniosku, ani w trakcie wywiadu statusowego ) Cudzoziemiec nie podnosił żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że z powodu wyznawanej religii doznał aktów przemocy, czy dyskryminacji na terytorium [...] kontrolowanym przez władze w [...], czy w miejscu zamieszkania. Ponadto, zgodnie z informacjami zgromadzonymi przez organ I instancji (k. 63-64, 49-50) protestanci nie spotykają się na terytorium [...], kontrolowanym przez władze w [...], z problemami i korzystają z wolności wyznawania swojej religii, którą gwarantuje Konstytucja. Zgodnie z jej art. 35 gwarantuje się każdemu obywatelowi wolność myśli, sumienia i religii zarówno w zakresie wyboru wyznania, jak i praktykowania. Z ostatniego raportu Departamentu Stanu USA dot. respektowania przez [...] w 2013 r. prawa do wolności religijnej wynika, że [...] stoi de iure na straży wolności religijnej, a władze kraju de facto respektują prawo obywateli do wolności religijnej (k. 63 akt org. I inst.).
W konsekwencji, słusznie organy uznały, powołując się na art. 18 ust. 1 i 2 ustawy, iż brak było podstaw do stwierdzenia istnienia zagrożenia prześladowaniem lub poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia Cudzoziemca na terytorium macierzystej [...]. W toku postępowania, co należy podkreślić zbadano także i udokumentowano dane na temat możliwości uzyskania pomocy przez osoby przemieszczone z ramach kraju pochodzenia. W konkretnym przypadku skarżącego i jego rodziny nie dopatrzono się jakichkolwiek przeszkód formalnych czy faktycznych uniemożliwiających im skuteczne ubieganie się o dostępną pomoc.
Wbrew także zarzutom Skarżącego zawartych w skardze, Rada do Spraw Uchodźców bardzo wnikliwie przeanalizowała zgromadzony materiał dowodowy, dokonała własnych ustaleń, przeanalizowała też sytuację w kraju pochodzenia na podstawie informacji przygotowanych w oparciu o bogaty materiał źródłowy, którego Rada nie miała podstaw podważać. Dokonując oceny materiału dowodowego, Rada wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Rada odniosła się też do zarzutów odwołania. Na tej podstawie, Rada w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, dlaczego nie uznała za zasadne udzielenie Skarżącemu i jego rodzinie międzynarodowej ochrony, natomiast uznała możliwość bezpiecznego przemieszczenia się na terytorium [...] niezagrożonej konfliktem zbrojnym. W uzasadnieniu decyzji Rada wyjaśniła też zarówno podstawę prawną, jak i motywy faktyczne rozstrzygnięcia. Dlatego zarzut, że Rada nie przeprowadziła w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego należy uznać za chybiony.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. i 15 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącego, ale też i na dokonanej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia. Wbrew zarzutom skarżącego Rada dokładnie wyjaśniła stan faktyczny sprawy (w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wystarczający do wydania merytorycznej decyzji), do którego, o czym była mowa powyżej, znajdował zastosowanie przepis art. 18 ustawy o ochronie i w tym zakresie, nie ma żadnych sprzeczności pomiędzy ustaleniami i oceną organu I instancji oraz Rady. Dokonując oceny materiału dowodowego Rada wzięła także pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy (w tym obawę Skarżącego z powodu możliwości powołania do wojska oraz z powodu wyznawanej religii) i nie pominęła żadnych ważnych dla Skarżącego okoliczności i dowodów. Na tej podstawie, Rada w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, dlaczego, po dokonaniu wszechstronnej analizy zeznań Skarżącego, nie uznała za zasadne udzielenie Skarżącemu międzynarodowej ochrony. W uzasadnieniu decyzji Rada wyjaśniła również podstawę prawną, jak i motywy rozstrzygnięcia.
W świetle zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnień skarżącego zdaniem Sądu uzasadnione było stwierdzenie Rady, że to Cudzoziemiec i jego żona nie podjęli działań w celu dochodzenia i ochrony swoich praw na [...], decydując się na wyjazd do Polski. W uzasadnieniu decyzji Rady wskazano, także że istnieją określone i realne możliwości. Z relacji skarżącego również wynikało, iż w istocie nie miał osobistych, negatywnych doświadczeń w tej materii. Wbrew twierdzeniom Skarżącego uzasadnione było więc twierdzenie, że Skarżący zupełnie wykluczył i zlekceważył opcję trwałej relokacji wewnętrznej, zakładając, że wsparcie jakie uzyska w Polsce będzie bardziej atrakcyjne i perspektywiczne pod kątem ekonomicznym czy socjalnym. W świetle natomiast kryteriów przyznania statusu uchodźcy, względy ekonomiczne i odnoszące się do starań o znalezienie bardziej dogodnego miejsca do życia, czy atrakcyjnego zatrudnienia nie mogą zostać uznane za relewantne dla udzielenia ochrony międzynarodowej. Sąd podziela zatem stanowisko organu, iż w przypadku Skarżącego nie istnieje żadne ograniczenie formalne, organizacyjne, ani też osobiste, które eliminowałoby go z grona osób mogących skutecznie korzystać z pomocy swojego państwa, ukierunkowanej na wewnętrznych przesiedleńców. Biorąc także pod uwagę osobiste uwarunkowania Cudzoziemca (wiek, wykształcenie, doświadczenie zawodowe) całokształt sprawy daje mu de facto pełną swobodę w wyborze miejsca stałego lub czasowego zamieszkania na terenie niemal całego kraju. Podobne warunki można także stwierdzić w przypadku małżonki skarżącego. Wobec formułowanej krytycznej oceny w zakresie wymiaru pomocy na jaką przesiedleńcy mogą liczyć, należy jeszcze raz podkreślić, iż ofiarowana pomoc jest przecież z zasady jedynie doraźnym mechanizmem nie zwalniającym dorosłych i pełnosprawnych osób z odpowiedzialności za własne życie i podejmowane kroki. Nie można zanegować stwierdzenia o dużej dynamice zdarzeń na [...], wynika to ze wszystkich dostępnych źródeł, natomiast pełnomocnik Skarżącego prezentując w skardze ogólne informacje na temat trudności występujących wśród osób przemieszczonych, nie wykazał jakie konkretnie przyczyny dotyczące Skarżącego, bądź członków jego rodziny wykluczają dostępność i skuteczność pomocy za zachodzie i w centralnej [...].
W świetle powyższego zarzut, że organy orzekające nie przeprowadziły stosownego postępowania dowodowego i nie dokonały wyjaśnienia stanu faktycznego należy uznać za chybiony, a polemikę Skarżącego z ustaleniami Rady należy uznać wyłącznie za nieudolną próbę uwiarygodnienia faktów rzekomego zagrożenia Cudzoziemca w kraju pochodzenia. W ocenie bowiem Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło