IV SA/Wa 378/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska–Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Sidorowska - Ciesielska Sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 sierpnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2021 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta P. z [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia danych B. Z. Organ przedstawił następujący stan sprawy. Dnia 28 stycznia 2020 r. do Burmistrza Miasta P. wpłynął wniosek Z. Z. o udostępnienie danych z rejestru PESEL B. Z. Wnioskodawca wyjaśnił, że z racji wieku i sytuacji zdrowotnej chciałby się skontaktować z synem, a od czasu zatrzymania nie miał takiej możliwości. Burmistrz Miasta P. postanowieniem z [...] lutego 2020 r, nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia danych B. Z. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie udostępnienia danych toczyło się przed Burmistrzem Miasta P. i zakończyło się wydaniem decyzji w dniu 6 maja 2019 r. Wydane postanowienie zakwestionował Z. Z, wnosząc zażalenie do Wojewody [...]. Organ argumentował, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu. Artykuł 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm. - dalej jako K.p.a.) stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia. Niedotrzymanie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia i rodzi po stronie organu II instancji obowiązek stwierdzenia, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ II instancji zobowiązany jest do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia (wyrok WSA w Krakowie z 9 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1414/17, CBOSA). Z akt administracyjnych wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wysłane na wskazany przez Z. Z. adres do korespondencji (ul. S., [...]-[...] O.) i odebrane przez wymienionego 24 lutego 2020 r. Skutkuje to powstaniem cezury rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia przez Z. Z. na postanowienie Burmistrza Miasta P. z [...] lutego 2020 r., który rozpoczął się 25 lutego 2020 r., a zakończył się 2 marca 2020 r. Skarżący nadał zaś zażalenie w dniu 9 grudnia 2020 r., a więc ponad 9 miesięcy po terminie, co W skardze z dnia 5 lutego 2021 r. Skarżący wskazał, że bardzo brakuje mu kontaktu z rodziną i odniósł się szerzej do przyczyn wnioskowania o udostępnienie danych B. Z. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związanym - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie należy do jednej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy i bez zawiadamiania stron postępowania. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2021 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta P. z [...] lutego 2020 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia danych B. Z. Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono prawu. Podjęte rozstrzygnięcie zostało oparte o prawidłowe ustalenia, które Sąd przyjmuje za własne. Odnosząc się do relewantnych przepisów wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, o czym pouczono w treści zaskarżonego postanowienia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia jest zachowanie ustawowego terminu. Termin do wniesienia zażalenia ma charakter zawity, co oznacza, że nie może być ani skracany ani przedłużany oraz, że uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, następstwem czego jest ostateczność postanowienia. Niezależnie czy uchybienie terminu jest jednodniowe, czy też jednomiesięczne, powoduje identyczny skutek w postaci bezskuteczności środka zaskarżenia. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2010, s. 926). Stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Powyższe przepisy nie dają luzu decyzyjnego organowi i w sytuacji złożenia zażalenia po ustawowo zakreślonym terminie, organ ten jest zobligowany do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia , wydając w tym celu stosowne postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie zatem Wojewoda wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu. Artykuł 141 § 2 K.p.a. jednoznacznie stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia. Niedotrzymanie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia i rodzi po stronie organu II instancji obowiązek stwierdzenia, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, na podstawie art. 134 K.p.a., co słusznie organ uczynił. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ II instancji zobowiązany jest do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia (wyrok WSA w Krakowie z 9 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1414/17, wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 września 2021 r., I SA/Łd 465/21, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Postanowienie Burmistrza Miasta P. z [...] lutego 2020 r. wysłane zostało na wskazany przez Z. Z. adres do korespondencji (ul. S., [...]-[...] O.) i odebrane przez Skarżącego 24 lutego 2020 r. Bieg terminu do wniesienia zażalenia przez Z. Z. na postanowienie Burmistrza Miasta P. z [...] lutego 2020 r. rozpoczął się 25 lutego 2020 r., a zakończył się 2 marca 2020 r. Skarżący nadał zaś zażalenie w dniu 9 grudnia 2020 r., a więc ponad 9 miesięcy po terminie. Nie wniósł przy tym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w związku z czym zasadnie organ wskazał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przywrócenie terminu nie odbywa się bowiem z urzędu, a nadto stanowi odrębny przedmiot postępowania od stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (tj. inny, niż stanowiący treść kontrolowanego przez Sąd postępowania). Z mocy art. 58 § 1 K.p.a. merytoryczne badanie tej kwestii nie może mieć miejsca bez wyraźnego żądania wyrażonego przez stronę. Dopiero skuteczne złożenie wniosku umożliwia jego rozpatrzenie pod względem spełnienia przesłanek do skorzystania z instytucji przywrócenia terminu na podstawie art. 58 K.p.a. Kontrolowane postanowienie nie wyklucza możliwości wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego, dlatego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.