IV SA/Wa 379/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-30
Skład orzekający: Alina Balicka, Jakub Linkowski, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że odwołanie od decyzji o wymeldowaniu zostało wniesione z uchybieniem terminu, jeśli strona złożyła pismo zatytułowane "wniosek", z którego treści wynika niezadowolenie z decyzji, mimo że nie zostało ono nazwane odwołaniem?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, nieprawidłowo uznając, że odwołanie od decyzji o wymeldowaniu zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sąd uznał, że pismo z dnia 8 sierpnia 2005 r., zatytułowane "wniosek", mimo braku formalnego nazwania go odwołaniem i wskazania organu pierwszej instancji jako adresata, powinno zostać potraktowane jako odwołanie, ponieważ z jego treści wyraźnie wynikało niezadowolenie strony z decyzji o wymeldowaniu. Organ odwoławczy powinien był nadać mu bieg lub wezwać stronę do wyjaśnienia jego charakteru.Stan faktyczny
Skarżący P.P. złożył skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2005 r., które stwierdziło, że jego odwołanie od decyzji Burmistrza T. o wymeldowaniu zostało złożone z uchybieniem terminu. Decyzja Burmistrza została doręczona 4 sierpnia 2005 r. Skarżący wniósł pismo zatytułowane "wniosek" w dniu 8 sierpnia 2005 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji 11 sierpnia 2005 r. Organ odwoławczy uznał to pismo za wniesione po terminie, ponieważ skarżący wniósł formalne odwołanie dopiero 24 listopada 2005 r., po odrzuceniu jego wcześniejszej skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - uchyla zaskarżone postanowienie -
Wojewoda [...] zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005r., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził, że odwołanie od decyzji Burmistrza T. z dnia [...] sierpnia 2005r. orzekającej o wymeldowaniu P. P. z pobytu stałego w T., na Osiedlu [...], zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ podał, iż zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia stronie. Decyzja Burmistrza T. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania została doręczona stronom w dniu 4 sierpnia 2005r., jej odbiór potwierdziła G. P. (matka ww). Ostatnim, czyli 14 dniem do złożenia odwołania był 18 sierpnia 2005r., tymczasem odwołujący się zamiast odwołania (pomimo prawidłowego pouczenia) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga została odrzucona z powodu niewyczerpania toku instancji. Wówczas, tj. w dniu 24 listopada 2005r. wniósł odwołanie, ale było to już 98 dni po terminie.
Na powyższe postanowienie P.P. złożył skargę zatytułowaną "apelacja powoda", wnosząc o zmianę postanowienia. Podniósł, iż wymeldowanie decyzją administracyjną może nastąpić tylko wówczas gdy osoba opuściła miejsce pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Według orzecznictwa organ powinien zbadać, czy osoba podjęła przepisane prawem czynności zmierzające do przywrócenia przebywania w lokalu. Zdaniem skarżącego w jego przypadku zachodzi powyższa okoliczność, albowiem do Sądu Rejonowego w G. sygn. akt [...] złożono skargę na czynności komornika. Nadto wskazał, iż na mocy wyroku ww Sądu przysługuje mu uprawnienie do lokalu socjalnego.
Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, powołując się na okoliczności przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wskazał, iż skarżący nie dołączył do wniesionego odwołania wniosku o przywrócenie terminu. Zaś argumentacja skargi dotyczy kwestii wymeldowania, w żadnej mierze nie odnosi się do zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy nie będąc jednak związanym – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005r. narusza prawo, mając na uwadze uchybienia, które stwierdził z urzędu.
Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie podlegające rozpatrzeniu przez organ wyższego stopnia (art. 127 § 2 K.p.a.). Odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 K.p.a.) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 K.p.a.). Ten środek zaskarżenia nie wymaga – zgodnie z normą art. 128 K.p.a. - szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, aby wynikało z niego, iż strona nie jest zadowolona z decyzji, w razie zaś wątpliwości organ administracji publicznej winien wezwać stronę do wyjaśnienia, jaka jest jej wola w tym zakresie i ewentualnie do usunięcia braków podania (jeżeli takowe występują), stosownie do przepisów art. 9 i art. 64 K.p.a.
Postępowanie odwoławcze zostaje więc uruchomione przez czynność procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Aby jednak wywołała ona skutek prawny, musi spełniać określone wymagania co do treści, formy, terminu i trybu jej dokonania. Kodeks postępowania administracyjnego – w świetle powyższego - generalnie przyjmuje zasadę, że odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy więc, że z odwołania wynika, iż strona nie jest zadowolona z decyzji. Niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania. Takie stanowisko prezentuje też NSA w wyroku z dnia 2 stycznia 1988r., sygn. akt SA/Wr 815/87, publ. ONSA 1988, nr 1, poz. 31) wskazując, iż o tym czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma (wyrok NSA z 11.09.2001r., sygn. akt I SA 637/00, publ. LEX nr 54521).
Powyższe oznacza, iż organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, nadto czy spełnia ogólne wymagania co do treści i formy stawiane podaniom, a wynikające z art. 63 K.p.a.
Zaskarżone w sprawie postanowienie wydane zostało bez uwzględnienia przytoczonych przepisów. Jak bowiem wskazano wyżej, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2005r. W przedłożonych Sądowi wraz ze skargą aktach administracyjnych znajduje się pismo skierowane do organu pierwszej instancji, wymieniające w lewym górnym rogu skarżącego, z dnia 8 sierpnia 2005r. zatytułowane "wniosek", bez podpisu. Pismo to wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 11 sierpnia 2005r., a więc w terminie ustawowym do wniesienia odwołania i chociaż nie zostało nazwane odwołaniem, to powołuje się na decyzję Burmistrza T. z dnia [...] sierpnia 2005r. W ocenie Sądu z treści omawianego pisma wyraźnie wynika, że wnoszący je nie aprobuje decyzji o wymeldowaniu, albowiem oświadcza, iż do "Sądu Administracyjnego złożył wniosek odwołujący się od decyzji Burmistrza T. z dnia [...] sierpnia 2005r.".
Niepotraktowanie opisanego pisma P. P. z dnia 8 sierpnia 2005r. zatytułowanego "wniosek" jako odwołania od decyzji Burmistrza T. z dnia [...] sierpnia 2005r. o wymeldowaniu z pobytu stałego jest bezpodstawne. Z pisma tego wyraźnie wynika niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Z kolei okoliczność, że jako adresata pisma wskazano organ pierwszej instancji, nie może przesądzać o nieodwoławczym charakterze pisma, skoro odwołanie wnosi się za pośrednictwem takiego właśnie organu, a nadto praktyka wskazuje, że jest to częsty sposób oznaczania adresata także w przypadkach, gdy odwoławczy charakter pisma nie budzi żadnych wątpliwości. W tej sytuacji organ pierwszej instancji powinien mu nadać stosowny bieg. Zaś organ odwoławczy, jeżeli miałby jakieś wątpliwości, winien uzyskać wyjaśnienia od strony, która ów dokument sporządziła, co do jego charakteru procesowego. Konsekwentnie w razie braku spełnienia przez odwołanie wymogów co do treści i formy określonych w art. 63 § 2 i § 3 K.p.a. zastosowanie ma art. 64 K.p.a. Do braków podania, które rodzą obowiązek organu administracji publicznej wezwania strony do usunięcia w ustawowym terminie należą zarówno określenie żądania, jak i podpis strony.
Konkludując organy – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - winny zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w niniejszym wyroku i wydajać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło