IV SA/Wa 3791/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z budżetu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącemu Miastu [...] uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwustu) złotych. Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Prezydent [...] odmówił ustalenia odszkodowania za grunt położony w W. w rejonie ul. [...], stanowiący działkę ew. nr [...] z obrębu [...], przeznaczony pod ulice lokalne. Na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za powyższy grunt złożył L. G.. Decyzją z [...] października 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Wnioskodawcę, Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosło [...], uiszczając wpis od skargi w wysokości 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, gdyż [...]nie jest uprawnione do wniesienia w niniejszej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zasadnicze więc znaczenie dla istnienia legitymacji skargowej ma posiadanie interesu prawnego. Co do zasady uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje podmiotowi, który brał udział w postępowaniu administracyjnym ze względu na przysługujący mu interes prawny - art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23). [...]nie może być stroną postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia i wypłaty na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i 4, art. 98a oraz art. 99 u.g.n., a więc postępowania, w którym decyzję wydał reprezentujący je Prezydent [...], działając jako organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, które przeszły z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, a jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Oznacza to, że zgodnie z art. 129 ust. 1 i 5 u.g.n. odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej w odrębnej decyzji w tym przedmiocie. Stosownie do treści art. 132 ust. 5 u.g.n. do zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zobowiązany jest starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. W przedmiotowej sprawie Prezydent [...] sprawujący funkcję starosty wydał [...] czerwca 2015 r. decyzję odmawiającą ustalenia odszkodowania. Wykonując kompetencję starosty do władczego rozstrzygnięcia sytuacji prawnej innego podmiotu, pełnił więc wyznaczoną przez obowiązujące przepisy rolę organu administracji publicznej jako organu pierwszej instancji. Ta rola kończy się w dniu wydania rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest, aby Prezydent [...]w tym samym postępowaniu występował w roli organu pierwszej instancji, do czego zobowiązują go przepisy, a następnie - reprezentując [...]- kwestionował rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Status organu jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania nie zależy od jej wyboru, ale wynika z przepisów prawa. Konsekwencją wykonywania zadania zleconego z zakresu administracji rządowej powierzonego staroście jest brak możliwości powoływania się w dalszym toku postępowania na istnienie własnego interesu prawnego stanowiącego przesłankę do bycia stroną postępowania, ze względu na okoliczność, że obowiązek wypłaty odszkodowania ustalanego decyzją obciąża gminę (tu: [...]), którą Prezydent [...]reprezentuje. Wykonując zadania z zakresu administracji rządowej organy jednostek samorządu terytorialnego nie mają własnego interesu ani nie realizują w ten sposób celu danej jednostki samorządu terytorialnego, lecz służą realizacji interesu prawnego stron postępowania. Pogląd o niedopuszczalności łączenia przez ten sam podmiot w postępowaniu administracyjnym roli administrowanego i administrującego został wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. o sygn. akt I OPS 2/15, którym sąd rozpoznając przedmiotową sprawę jest związany. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, iż w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Przeciwne stanowisko podważałoby obiektywizm organu w prowadzeniu postępowania administracyjnego i prowadziło do przyznania jednostce samorządu terytorialnego szerszej ochrony, aniżeli przysługuje podmiotom, których interesom ma służyć wykonując zadania z zakresu administracji publicznej i o których sytuacji prawnej samodzielnie rozstrzyga. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a skarga jest więc niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 orzeczono, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.