IV SA/Wa 38/05
WyrokWSA w Warszawie2005-04-27
Skład orzekający: sędzia NSA Zofia Flasińska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ uzgadniający projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, odmawiając uzgodnienia, ma obowiązek określenia warunków, na jakich uzgodnienie mogłoby nastąpić, a jeśli tego nie uczyni, czy projekt planu może zostać potraktowany jako uzgodniony?Ratio decidendi
Organ uzgadniający projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, odmawiając uzgodnienia, ma obowiązek określenia warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić. Niewypełnienie tego obowiązku, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozwala wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta potraktować projekt planu jako uzgodniony, co stanowi podstawę do uchylenia postanowienia odmawiającego uzgodnienia.Stan faktyczny
Gmina L. złożyła skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) odmawiające uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. GDDKiA odmówiła uzgodnienia, wskazując na istotne odstępstwa projektu planu od studium techniczno-ekonomicznego przebudowy drogi krajowej nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GDDKiA utrzymała w mocy swoje postanowienie. Gmina L. zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących zakresu uzgodnień, żądania wprowadzenia inwestycji celu publicznego z pominięciem planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz żądania wprowadzenia do planu rozwiązań, które powinny znaleźć się w planie wojewódzkim.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału GDDKiA z dnia [...] listopada 2004 r. Zasądził od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz Gminy L. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska /spr./, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Gminy L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] listopada 2004 r.; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz Gminy L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Dyrektor Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad działający z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz art. 106 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy L., postanowił nie uzgodnić przedłożonego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu wskazał, że w odpowiedzi na zawiadomienie o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy L., Oddział GDDKiA w [...] wnosił o uwzględnienie przy opracowywaniu projektu planu Studium techniczno-ekonomicznego przebudowy drogi krajowej nr [...] [...] - [...] - [...] - [...] - [...] do parametrów drogi ekspresowej odcinek [...] - [...]. W przesłanym zaś projekcie miejscowego planu zagospodarowania gminy L. w ustaleniach dla terenu oznaczonego w planie symbolem KC 2 dokonano istotnych odstępstw od projektu Studium drogi krajowej nr [...].
Według stanowiska zarządcy drogi, dopiero przedstawienie przez Gminę L. szczegółowych rozwiązań technicznych układu drogowego związanego z drogą [...] spełniających kryteria koncepcji programowej i po rozpatrzeniu oraz zatwierdzeniu tej koncepcji przez Komisję Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W., możliwe będzie uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 144, 138 § 1 pkt 1 i 106 § 5 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, że władze Gminy L. przynajmniej od 2002 r. były w posiadaniu wiadomości dotyczących przygotowanej inwestycji celu publicznego o znaczeniu ogólnokrajowym, jaką jest przebudowa drogi krajowej nr [...], a której inwestorem jest zarządca dróg krajowych. Ponadto rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 maja 2004 r. w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. nr 128, poz. 1334)został potwierdzony fakt zaliczenia drogi krajowej nr [...] na całym jej przebiegu do sieci dróg ekspresowych. W celu doprowadzenia drogi krajowej nr [...] klasy GP (droga główna ruchu przyśpieszonego) do parametrów drogi ekspresowej (klasy S) zostało opracowane oraz zatwierdzone przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad "Studium techniczno-ekonomiczne przebudowy drogi krajowej nr [...] [...] - [...] - [...] - [...] - [...] do parametrów drogi ekspresowej".
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono również, że Gmina L., pomimo, że była zapraszana na posiedzenia Komisji Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych przy Generalnym Dyrektorze Dróg Krajowych i Autostrad, jednakże nie podjęła żadnej współpracy przy sporządzaniu planów w zakresie przygotowywanej inwestycji w rozumieniu art. 23 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i nie realizowała zaleceń Komisji Oceny Przedsięwzięć.
Przedstawiony projekt planu gminnego zawiera istotne odstępstwa od studium drogi krajowej przyjętego na posiedzeniu ww. Komisji w dniu 14 października 2002 r. i fakt ten legł u podstaw odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. i części wsi K.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła Gmina L. Żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia Gmina zarzuciła mu naruszenie:
- art. 17 pkt 7 lit d) ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu poprzez wykroczenie poza zakres uzgodnień przewidzianych tym przepisem,
- art. 39 ust. 3 pkt 3 w związku z ust. 5 poprzez żądanie wprowadzenia rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym bezpośrednio do planu miejscowego, z pominięciem planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...],
- w konsekwencji art. 44 ust. 1 i 3 ww. ustawy - poprzez żądanie wprowadzenia do projektu planu miejscowego gminy rozwiązań i koncepcji, które winny być wprowadzone jako ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa w trybie przewidzianym tym przepisem.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepis art. 17 pkt 7 lit d) wyraźnie określa zakres uzgodnienia projektu planu z właściwym zarządcą drogi. Zakres ten wyznacza możliwy wpływ na ruch drogowy lub samą drogę sposobu zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiany w projekcie sposobu zagospodarowania. Uzgodnienie to - w ocenie skarżącej - dotyczy istniejącej drogi, a nie będącej w sferze zamierzeń Generalnej Dyrekcji i Dróg Krajowych i Autostrad, która żąda od Gminy wykonania określonych opracowań, powołując się na wewnętrznie obowiązujące w Dyrekcji studium drogi krajowej nr [...].
Ponadto skarżąca podnosi, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wnosząc o uwzględnienie "Studium techniczno-ekonomicznego przebudowy drogi krajowej Nr [...] [...] - [...] - [...] - [...] - [...] do parametrów drogi ekspresowej" nie przedkłada jednocześnie planu sytuacyjnego przedstawiającego rozwiązania techniczne i przestrzenne oraz rezerwacje terenu.
Zdaniem strony skarżącej, inwestycja celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, a do takich należy zaliczyć budowę drogi ekspresowej [...], winna być umieszczona w planie zagospodarowania przestrzennego Województwa [...], a następnie ustalenia tego planu mogą być wprowadzone do planu miejscowego w trybie i na warunkach określonych przepisem art. 44 ust. 1 - 3 ww. ustawy.
Za całkowicie chybione uważa skarżąca powoływanie się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 2004 r. w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych, gdyż zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), stanowiącym delegację ustawową do wydania tego rozporządzenia, celem tej regulacji prawnej było ustalenie sieci autostrad i dróg ekspresowych ze względu na potrzeby społeczne i gospodarcze kraju w zakresie rozwoju infrastruktury.
Generalna Dyrekcja pomija natomiast akt prawny, jakim jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, pomorskim, śląskim, zachodniopomorskim (Dz. U. Nr 60, poz. 566), które, jak wskazuje art. 5 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy o drogach publicznych, ma za zadanie ustalenie przebiegu istniejących dróg krajowych w celu zapewnienia ciągłości dróg krajowych. W załączniku Nr [...] do tego rozporządzenia, zawierającym przebieg dróg krajowych w województwie [...]; Minister Infrastruktury pod L.p. "[...]" określił przebieg istniejącej drogi krajowej Nr [...] m.in. w powiecie [...], gminie L. i według strony skarżącej tylko ta droga jako istniejąca jest przedmiotem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w tym zakresie mogą być dokonywane uzgodnienia projektów planu w trybie art. 17 pkt 7 lit d) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi podkreślono, iż warunkiem koniecznym do uzgodnienia planu jest przedstawienie przez Gminę L. projektu szczegółowych rozwiązań technicznych układu drogowego związanego z drogą [...] spełniający kryteria koncepcji programowej, na podstawie której został opracowany przedłożony do uzgodnienia projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto organ wskazał, że w planie zagospodarowania przestrzennego województwa [...] przedmiotowa droga o parametrach drogi ekspresowej jest uwzględniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonego nią postanowienia jak również poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] listopada 2004 r., pomimo że nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze są słuszne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 17 pkt 7 lit. d) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez wykroczenie zaskarżonym postanowieniem poza zakres uzgodnień przewidzianych tym przepisem, to w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie , nie budzi wątpliwości, że sprawę przebiegu dróg publicznych należy uzgodnić z zarządcą drogi na etapie sporządzania projektu planu miejscowego. Również bezzasadne są zarzuty skarżącej odnośnie kompetencji organu do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 106 kpa. Zgodnie bowiem z art. 18 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad realizuje swoje zadanie przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad i w skład Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wchodzą oddziały w województwach. Z kolei przepis art. 19 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że zarządcą dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Zatem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jako kierownik centralnego urzędu administracji rządowej, zgodnie z art. 5 § 2 pkt 4 kpa jest uprawniony do wydawania postanowień, od których nie przysługuje zażalenie, tylko zgodnie z art. 127 § 3 kpa w związku z art. 144 kpa, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Również nie budzi zastrzeżeń, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad był uprawniony do upoważnienia Zastępcy Dyrektora Oddziału w [...] do wydania zaskarżonego postanowienia. W aktach administracyjnych sprawy zawarte jest pełnomocnictwo udzielone przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dla Z. G. - Zastępcy Dyrektora Oddziału GDDKiA w [...] do wydawania m.in. postanowień w sprawach związanych z wykonywaniem funkcji zarządcy drogi.
Zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 pkt 3 w związku z ust. 5 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym również nie jest uzasadniony, gdyż brak inwestycji jaką jest przebudowa drogi krajowej nr [...] na drogę ekspresową w planie zagospodarowania przestrzennego Województwa [...] nie uniemożliwia uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L., gdyż droga ta, jako droga ekspresowa została ujęta w sieci dróg ekspresowych kraju określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 maja 2004 r. w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 128, poz. 1334).
Jedynie trafnie skarżący podnosi, że nałożenie obowiązku przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad na Gminę L. wprowadzenia rozwiązań koncepcyjnych związanych z realizacją przebudowy istniejącej drogi krajowej na drogę ekspresową do miejscowego planu nie znajduje podstaw prawnych.
W myśl art. 24 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który reguluje kwestię trybu dokonywania uzgodnień studium oraz planu miejscowego przez uprawnione organy, koszt dokonywanych uzgodnień, ponoszą te organy. Oznacza to, że zajmując stanowisko negatywne w stosunku do projektu planu miejscowego, właściwy organ wymieniony w art. 17 pkt 6 i 7 ww. ustawy winien określić warunki uzgodnienia oraz podstawę prawną tak określonych warunków, aby uniknąć skutków przewidzianych przez art. 24 ust. 2 tejże ustawy.
W rozpoznawanej sprawie zarządca drogi odmawiając uzgodnienia przedstawionego projektu planu miejscowego nie dokonał określenia warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić. W tym miejscu należy zauważyć, że regulacja art. 24 ust. 2 ww. ustawy jako lex specialis wprowadza w takiej sytuacji uproszczenia całej procedury. Brak stanowiska organu uzgadniającego albo nieprzedstawienie warunków uzgodnienia może zostać pominięte w toku procedury planistycznej w tym sensie, że wójt burmistrz (prezydent miasta) ma prawo potraktować projekt planu jako uzgodniony.
Wskazana powyżej okoliczność legła u podstaw rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło