IV SA/Wa 38/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wójt Gminy w Z. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu E. K. z pobytu stałego w miejscowości Z. nr [...]. W uzasadnieniu podniesiono, iż A. K., były mąż E. K. jest właścicielem domu i działki w miejscowości Z. W 1987 r. zawarł związek małżeński z E., który został rozwiązany przez rozwód wyrokiem z 1994 r. A. K. zeznał, iż jego była żona w 1991 r. dobrowolnie opuściła dom w Z., przez półtora roku miała klucze, następnie zamki zostały przez niego wymienione. E. K. podała natomiast, że nie mieszka w Z. od października 1992 r., była zmuszona wyprowadzić się, ponieważ mąż awanturował się. Wymieniona złożyła następnie pismo, w którym podniosła, iż w wyroku rozwodowym ma przyznane prawo do zamieszkiwania w domu, toczy się sprawa o podział majątku dorobkowego i wymelduje się dobrowolnie jeśli były mąż spłaci nakłady, które poniosła na jego dom. Organ podniósł, iż jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie lokalu bez wymeldowania. W ocenie Wójta fakt opuszczenia lokalu przez E. K. jest bezsporny, nie zamieszkuje w lokalu co najmniej 13 lat, a zatem nastąpiło definitywne i trwałe jego opuszczenie. Nie istnieją także dowody, iż podejmowała ona kroki prawne w celu powrotu do spornego domu. Twierdzi, że nie wróci, a meldunek chce utrzymać do czasu spłaty jej nakładów. Kwestie majątkowe między byłymi małżonkami są sporem cywilnym, który nie może być rozwiązany w postępowaniu o wymeldowanie. W ocenie organu nastąpiło opuszczenie lokalu przez E. K., co uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. Wskutek odwołania wniesionego przez E. K. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, w ślad za organem I instancji, Wojewoda podkreślił, że jedyną przesłanką, jaką bada organ meldunkowy w sprawie wymeldowania jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę. W ocenie Wojewody wprawdzie wyprowadzenie się skarżącej nastąpiło wskutek konfliktu z byłym mężem, to w istocie miało charakter dobrowolny. Sąd karny trzykrotnie umarzał sprawę przeciwko A. K. o to, że uniemożliwiał żonie korzystanie ze wspólnego domu poprzez wymianę zamków. E. K., w ocenie Wojewody, chce jedynie utrzymać fikcyjny meldunek w spornym lokalu. W ten sposób chce wymusić na byłym mężu zwrot nakładów poczynionych na majątek odrębny współmałżonka. W skardze do sądu administracyjnego E. K. podniosła, iż w sytuacji jaka obecnie istnieje, gdy w lokalu zamieszkuje były mąż wraz z obecną żoną oraz swoją matką, zamieszkanie tam przez nią kończyłoby się interwencjami policji. Zarzuciła, iż przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego jej przesłuchanie nie znalazło pełnego odzwierciedlenia w protokole przesłuchania. Z tego powodu złożyła pismo uzupełniające z dnia [...] maja 2005 r. Zarzuca naruszenie w toku tego postępowania art. 10 § 1 kpa. Podkreśla, iż w wyroku rozwodowym ma zagwarantowane prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu. Jednocześnie została wymeldowana z tego lokalu, w jaki zatem sposób może wykonywać swoje uprawnienia zawarte w powyższym wyroku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest realizowana pod względem zgodności z prawem. Mając powyższe kryterium na uwadze Sąd uznał, iż kontrolowana decyzja Wojewody [..] jest prawidłowa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż przez "opuszczenie lokalu" w rozumieniu wyżej powołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Zadaniem zatem organów było ustalenie i w tym celu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, czy E. K. opuściła dom w Z. dobrowolnie, czy też działa pod przymusem. Jeżeli zaś działała pod przymusem – czy podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, jak również ponowna analiza zebranego materiału przez Wojewodę została przeprowadzona stosownie do wymogów zawartych w kpa, a wnioski i ustalenia poczynione przez organy należy uznać za prawidłowe. Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 10 § 1 kpa, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżąca opuściła lokal na początku lat 90, okoliczności tej nie zmieniła konkretna data – czy to przyjęty przez organy 1991 r., czy też wskazana przez E. K. data październik 1992 r. Prawne kroki podjęte przez skarżącą na początku lat 90 celem korzystania z lokalu zakończyły się wyrokami umarzającymi postępowanie na podstawie art. 26 § 1 kk. Przy czym z wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w R. w dniu [...] czerwca 1994 r., (sygn. akt [...]) wynika, iż zamiarem skarżącej nie było zamieszkanie wraz z mężem, lecz zabranie rzeczy osobistych. Trafnie organ przyjął, iż przyczyną opuszczenia przez skarżącą miejsca zamieszkania były konflikty z byłym mężem. Konflikty te jednak okazały się na tyle trwałe, iż doszło do rozkładu pożycia małżeńskiego i w konsekwencji orzeczenia rozwodu. Skutkiem natomiast wyroku rozwodowego było postępowanie o podział majątku dorobkowego. W ocenie Sądu trafnie organy przyjęły, iż obecny konflikt między byłymi małżonkami ma podłoże majątkowe. Skarżąca [...] sierpnia 2005 r. wyraźnie stwierdziła, iż wymelduje się, jeżeli mąż spłaci ją z nakładów poniesionych na jego majątek odrębny. Jednocześnie w skardze E. K. podnosi, iż obecnie w domu w Z. zamieszkuje były mąż z aktualną żoną i matką i wobec tego nie widzi możliwości zamieszkania tam. Okoliczności te wskazują, iż co prawda skarżąca opuściła wówczas lokal wskutek nagannego zachowania się byłego męża, jednak dalsze jej działania wskazują, iż w konsekwencji, o ile na początku podejmowała próby powrotu, o tyle od kilku lat jej celem jest jedynie odzyskanie środków poniesionych na dom A. K. Nie bez znaczenia jest bowiem w niniejszej sprawie upływ czasu. Nawet przymusowe opuszczenie wówczas lokalu, po ponad 10 latach od tego zajścia, nie daje obecnie podstaw do przyjęcia, iż opuszczenie to nie odniosło skutków w sferze prawa meldunkowego. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu. Skoro skarżąca od tylu lat nie przebywa w miejscowości Z., nie podjęła również skutecznych środków w celu wyegzekwowania prawa do zamieszkiwania, określonego w wyroku rozwodowym, prawidłowo organy przyjęły, iż opuszczenie lokalu ma charakter definitywny i trwały. Okoliczności po opuszczeniu wskazują, iż gdyby nawet istniały wątpliwości co do dobrowolnego opuszczenia przez nią lokalu za początku lat 90, wyprowadzenie to jednak należało zakwalifikować jako podstawę do wymeldowania. Zasadnie również organy podniosły, iż kwestia rozliczeń finansowych po rozwodzie nie ma znaczenia przy rozpoznaniu sprawy o wymeldowanie. Kwestie te nie są bowiem tożsame z meldunkiem i dotyczą odrębnej kategorii postępowań. Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów, bowiem pełnomocnik z urzędu nie zgłosił w tym zakresie stosownego wniosku i nie złożył wymaganego oświadczenia w zakresie nie opłaconej pomocy prawnej.