IV SA/Wa 381/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Rady Gminy w S. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do działek nr [...] i [...] we wsi D.; 2. zasądza od Rady Gminy S. na rzecz M. M. 500 (pięćset) złotych z tytułu kosztów postępowania. W skardze do sądu administracyjnego z dnia 4 maja 2004 r. M. M. domagał się "uchylenia" uchwały Rady Gminy w S. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] dotyczącej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. i D. wskazując na wstępie, iż w dniu 6 kwietnia 2004 r. został poinformowany o nieuwzględnieniu jego wezwania do usunięcia naruszenia jego uprawnień powołaną uchwałą. Skarżący zarzucił, iż przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem uregulowania zawartego w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. nr 15 poz. 139 ze zm.) - zwaną dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym - co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia wykorzystania przez niego środków kwestionowania ustaleń projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu. Nabył on bowiem w "marcu - kwietniu 2002" nieruchomość objętą obszarem konkretnego opracowania planistycznego i pozostawał w przekonaniu, że spełniona zostanie ustna obietnica przekazana mu w Urzędzie Gminy w S. o tym, iż otrzyma on drogą pocztową zawiadomienie o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu, czego jednak nie dokonano. Skarżący nie zgadza się, aby nabyte przez niego działki przeznaczone zostały wyłącznie na cele wykorzystania rolniczego podczas, gdy sąsiednie grunty mogą być wykorzystywane także na inne cele. Według skarżącego został on skrzywdzony, skoro Urząd Gminy w S. wiedział o rozpoczęciu przez niego realizacji inwestycji wymagającej zmiany przeznaczenia jego nieruchomości. W celu odparcia stanowiska Gminy w S. , iż "nie figurował" on jako właściciel nieruchomości objętych ustaleniami planu, skarżący powołał się na zawiadomienie otrzymane od właściwego organu (Starosty S.) z dnia 17 września 2002 r., z którego wynika informacja o zawarciu przez niego aktu notarialnego w dniu [...] sierpnia 2002 r. obejmującego umową, na podstawie której stal się on właścicielem działek nr [...] i [...] i w konsekwencji o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w S. podkreślając w szczególności, iż w ramach "czasu określonego do składania wniosków do przedmiotowej zmiany planu tj. od 3 września 2000 r. do 30 września 2000 r. nie wpłynął wniosek skarżącego M. M. ani właściciela działek nr [...] i [...]". W ocenie Rady Gminy w S. został zrealizowany w przedmiotowym postępowaniu planistycznym obowiązek wynikający za art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, skoro zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu planu, do publicznego wglądu skierowano do właścicieli nieruchomości figurujących w rejestrze gruntów, a także do władających nieruchomościami położonymi w obszarze opracowanego planu, których interes prawny mógł być naruszony. Według Rady Gminy w S. M. M. nie figurował jednak w ewidencji gruntów i o zmianie tej ewidencji Gmina nie została powiadomiona. Ponadto w odpowiedzi na skargę wyrażono pogląd, iż interes prawny skarżącego nie został naruszony ustaleniami uchwalonego zaskarżoną uchwałą planu, skoro dotychczas obowiązujący plan przewidywał identyczne przeznaczenie nieruchomości należących obecnie do skarżącego. Ustalenia uchwalonego obecnie planu zostały zaś uzgodnione z zarządem drogi wojewódzkiej, przy której położone są działki skarżącego i zarząd tej drogi nie wyrażał zgody, na indywidualne na nią zjazdy. Z tego zaś w ocenie Rady Gminy w S. należało wywieść, iż nie było możliwości zmiany przeznaczenia gruntów skarżącego na działalność inną niż rolniczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i jako taka powoduje stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do działek skarżącego nr [...] i [...]. Na wstępie wypada stwierdzić, iż skarga w niniejszej sprawie została wniesiona z zachowaniem dopełnienia przez skarżącego warunku formalnego (uprzedniego wezwania Rady Gminy w S. do usunięcia naruszenia przez przedmiotową uchwałę praw skarżącego) i z zachowaniem terminu określonego w art. 56 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący otrzymał bowiem odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 6 kwietnia 2004 r., a skargę złożył w dniu 4 maja 2002 r. Zmieścił się zatem w obowiązującym 30 - dniowym terminie wynikającym z powołanego przepisu. Merytorycznie rozpatrując wniesioną skargę podnieść należy, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym naruszenie trybu postępowania (oraz właściwości organów) określonego w art. 18 tego aktu prawnego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie trybu postępowania regulującego podjęcie zaskarżonej uchwały i nie było to naruszenie nieistotne dla oceny legalności zakwestionowanego w postępowaniu sadowym aktu. Zgodzić się należy przede wszystkim ze skarżącym, iż w przedmiotowym postępowaniu planistycznym naruszono jego uprawnienia jako właściciela działek nr [...] i [...] do otrzymania zawiadomień na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, wynikające z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, skoro już w czasie tego pierwszego wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu (tzn. od dnia 15 lipca 2003 r. do dnia 29 sierpnia 2003 r.) był on już właścicielem nieruchomości, położonej w obszarze regulowanym ustaleniami projektu planu na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2002 r. i zmiany podmiotowe wynikające z zawarcia tego aktu notarialnego zostały uwzględnione przez Starostę S., jako organ uprawniony do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków już w dniu 17 września 2002 r. o czym świadczy przedstawione zawiadomienie z tej samej daty. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 200, poz. 1086 ze zm.), także podstawę planowania przestrzennego stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W przepisie tym nie chodzi jednak o dane nie z jakiegokolwiek okresu, ale o dane aktualne przy podejmowaniu określonej czynności w postępowaniu planistycznym. Wtedy tylko bowiem wykonanie określonej czynności w postępowaniu planistycznym pozwoli zachować uprawnienia przyznane przez przepis prawa określonemu podmiotowi. Dane wykorzystywane w postępowaniu planistycznym muszą być też potwierdzone przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (pracownika upoważnionego organu do dokonywania tej czynności) co do zgodności tych danych - z rzeczywistym stanem ewidencji i ich aktualności na określonym etapie postępowania planistycznego. Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wynika także z oświadczeń pełnomocników Rady Gminy w S. na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w przedmiotowym postępowaniu planistycznym opierano się jedynie na wykorzystaniu nośników elektronicznych (bazy danych), udostępnionych przez Starostwo Powiatowe w S., na początku postępowania planistycznego, a nie na danych aktualnych w dacie dokonywania dalszych czynności w postępowaniu planistycznym (w tym określonej w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Aktualne dane winny być wykazane stosownym zaświadczeniem Starosty S. O to jednak we właściwym momencie się nie zwrócono. Naruszenie w sprawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie jest jedynie nieistotnym uchybieniem, skoro uniemożliwiło skarżącemu w konsekwencji wykorzystanie środków mających na celu obronę jego interesu prawnego w przebiegu postępowania planistycznego, w szczególności poprzez złożenie zarzutu do projektu planu, przedstawienia swoich argumentów na sesji rady gminy w razie, gdyby zarzut został złożony i wniesienia skargi na ewentualną uchwałę o odrzuceniu zarzutu do sądu administracyjnego. Bez zachowania wymogów wynikających z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym trudno dzisiaj zakładać, jak zachowałaby się Rada Gminy w S. , w razie gdyby skarżący wykorzystał możliwość złożenia zarzutu do projektu planu. Wywody zawarte w odpowiedzi na skargę co do oceny oczekiwań skarżącego nie mają zatem w tej kwestii żadnego znaczenia. Nie może być bowiem brane pod uwagę stanowisko rady gminy w kwestii poszczególnych rozwiązań planistycznych powzięte bez zachowania wymaganej procedury, dającej konkretne uprawnienia właścicielowi nieruchomości, położonej w granicach objętych planem. Na marginesie jedynie zatem można dodać, iż Sąd nie podziela poglądów Rady Gminy w S. o braku naruszenia interesu prawnego skarżącego przez zaskarżoną uchwałę, skoro dotychczas obowiązujący plan przewidywał takie samo jak ujęte w uchwalonym obecnie planie przeznaczenie tych nieruchomości. Brak zmiany w tym obszarze nie zmienia bowiem faktu, że ustalenia nowego planu ograniczają jednak prawo własności skarżącego, który dążył do innego niż przyjęte w planie przeznaczenia jego nieruchomości. Nie sposób też nie dodać, iż podniesienie samego braku zgody zarządu drogi na indywidualne zjazdy, to za mało aby uzasadnić niemożliwość dokonania zmiany przeznaczenia konkretnej nieruchomości, oczekiwanej przez skarżącego. Przedmiotem sprawy nie było przecież wprowadzenie zjazdu z tej drogi na nieruchomości skarżącego, a jedynie zmiana jej przeznaczenia. Nie wiadomo zresztą też dlaczego bez tego zjazdu możliwe jest dotychczasowe wykorzystanie nieruchomości skarżącego, a niemożliwe byłoby przez niego postulowane. Na marginesie zaznaczyć można, że arbitralna wypowiedź zawarta w odpowiedzi na skargę co do braku możliwości spełnienia oczekiwań skarżącego, pozostaje w sprzeczności z faktem uwzględnienia przez Radę Gminy w S. wszystkich protestów i zarzutów zgłoszonych do projektu planu. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 147 § 1 i art. 200 powoływanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.