IV SA/Wa 382/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania M. K., dalej skarżącej, od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2014 r.nr. [...], orzekającej o jej wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej organu. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu M. K., z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i złożyła odwołanie wywodząc, że co prawda nie mieszka w tym lokalu od 9 czerwca 2013 r. ale jest osobą niepełnosprawną, która została pozbawiona przez matkę R. K. kluczy od mieszkania z którą pozostaje w konflikcie. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], dalej organ II instncji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ ustalił, że M. K. 9 czerwca 2013 r. opuściła zajmowany wcześniej lokal i obecnie mieszka przy ulicy [...] m [...] w W., co potwierdził przewodniczący Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] R. R. i jej matka R. K., M.G. i E. G. Organ ustalił także, że rodzina zgłosiła fakt jej zaginięcia. Okoliczności związane z opuszczeniem lokalu potwierdziła skarżąca z tym, że wywodziła, iż została pozbawiona możliwości zajmowania lokalu poprzez odebranie jej kluczy, przez matkę R. K. Pozostawiła jednak w mieszkaniu swe rzeczy osobiste. Organ uznał na tej podstawie, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (D.U. 2006, nr 139, poz. 993), ponieważ dobrowolnie opuściła lokal, skoncentrowała swe sprawy życiowe w innym miejscu, nie próbowała skorzystać z jakichkolwiek środków prawnych w celu uzyskania dostępu do mieszkania. W ocenie organu fakt pozostawienia w lokalu rzeczy osobistych nie musi świadczyć o skoncentrowaniu przez skarżącą swych spraw życiowych w tym miejscu ani z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu gdzie te rzeczy się znajdują. Także powoływany przez skarżącą konflikt z matką nie powoduje podważenia oceny, że mieszkanie opuściła dobrowolnie i na trwałe. Argumenty podniesione przez odwołującą a dotyczące jej stanu zdrowia, choć istotne dla strony, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skoro skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce zamieszkania jej dalsze zameldowanie byłoby oczywistą fikcją meldunkową. Organ jednocześnie wskazał, że co prawda Organ I instancji naruszył art. 79 K.p.a. przesłuchując R. R. i R. K., to jednak zeznania te stanowiły dowód pośredni i potwierdzenie w zeznaniach skarżącej M. K. Pozostały materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na jej stan zdrowia i inwalidztwo I grupy lub o zobowiązanie matki do jej spłaty z należnego spadku. W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z oceną prawną zeznań świadków M. G., E. G. i R. R. R. R. zeznał, że nie mieszka w lokalu od 1,5 roku podczas gdy stan trwa od 1 roku. R. R. nie dała skarżącej kluczy i że została przez nią wykorzystana. Poza tym skarżąca kontaktowała się w maju 2014 r i we wrześniu z siostrą E.G. – co czyni zarzut o nie utrzymywaniu kontaktu z rodziną za nieprawdziwy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Uchylenie decyzji jest możliwe m. inn. gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa procesowego gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270). Inaczej mówiąc uchylenie rozstrzygnięcia z przyczyn proceduralnych jest możliwe gdy naruszenie to mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia a więc gdy sąd ustaliłby, że mogłaby zapaść decyzja o innej treści. Podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (D.U. 2006. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. W sytuacji gdy opuszczenie lokalu mogło nastąpić na skutek stawianych przeszkód w dalszym zamieszkiwaniu, o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. m. in. wyrok NSA z dnia 12.04.2001 r., sygn. akt V SA 3078/00). Inaczej mówiąc, bierność w dochodzeniu swych praw związanych z powrotem do miejscem dotychczasowego pobytu, jest równoznaczna z uznaniem, że dana osoba podjęła dobrowolną decyzję o wyborze innego miejsca zamieszkania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca, nie skorzystała bowiem z możliwości wniesienia powództwa posesoryjnego a nadto sama przyznała, że 9 czerwca 2013 r. opuściła lokal w którym była zameldowania i dotychczas do niego nie powróciła. Zamieszkała u przyjaciółki. Organy uznały zatem prawidłowo, że opuszczenie przez nią tego lokalu, skoncentrowanie spraw życiowych w innym miejscu, przy ulicy [...] m. [...] w W. i nie podjęcie stosownych kroków prawnych aby do domu powrócić świadczą o tym, że opuszczenie dotychczasowego miejsca zameldowania miało charakter dobrowolny i trwały. Organ zasadnie przyjął, że brak aktywności w zakresie przywrócenia posiadania mieszkania w którym niewątpliwie skarżąca była zameldowania uzasadnia twierdzenie, że jej decyzja co do chęci tam zamieszkiwania jest negatywna (nie ma woli dalszego zamieszkiwania w tym domu). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy w sposób wystarczający zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie prawidłowo uznały, że skarżąca spełnia warunki do jej wymeldowania. Bez żadnego znaczenia w tej sprawie jest trwający konflikt rodzinny, ponieważ okoliczności z tym związane nie przekładają się na podstawy prawne do wymeldowania, skoro skarżąca nie wykazała nawet woli powrotu do tego mieszkania. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut skargi sprowadzający się do błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów. Fakt naruszenia przez organ przepisu art. 79 K.p.a. poprzez nie zawiadomienie skarżącej o czynnościach przesłuchania R. R. i R. K. nie miał istotnego wpływu na treść decyzji skoro skarżąca, zapoznała się z zebranymi dowodami, co wynika z protokołu jej przesłuchania z 29 kwietnia 2014 r. i nie zgłosiła żądania powtórzenia tych czynności, przyznała fakt opuszczenia lokalu i nie przedstawiła dowodów świadczących o braku dobrowolności i trwałości. Okoliczności będące podstawą ustalenia stanu faktycznego wynikały więc przede wszystkim z twierdzeń samej skarżącej a dowody przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego fakty te tylko uzupełniająco potwierdzały. Stan zdrowia skarżącej pozostaje bez istotnego wpływu na trafność rozstrzygnięcia ponieważ nie może być, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych przyczyną uzasadniającą odmowę wymeldowania. Przepis ten nie ma charakteru uznaniowego bo nakłada na organ obowiązek wymeldowania osoby z pobytu stałego gdy stwierdzi, że osoba zameldowania opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Sąd administracyjny bada jedynie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma kompetencji do zobowiązania właściciela lokalu do ustalenia spłaty z tytułu praw do spadku. W tym zakresie kompetencja przysługuje sądowi powszechnemu o ile strona będąca spadkobiercą wystąpi z żądaniem działu spadku (art. 680 i następne kodeksu postępowania cywilnego). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.