IV SA/Wa 383/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. ustanowić w niniejszej sprawie dla K. C. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2. odmówić K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. K. C. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 11 czerwca 2011 r. oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia z dnia 10 sierpnia 2011 r. wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, cierpi na schorzenia układu krążenia, a jedyne źródło jego utrzymania stanowi świadczenie rentowe w wysokości 1.746,75 zł netto. Jako posiadane nieruchomości wnioskodawca wskazał mieszkanie o powierzchni 38 m2 oraz działkę o powierzchni 6 arów, stanowiące wspólny majątek skarżącego i jego byłej żony. Wnioskodawca przebywa obecnie w budynku na wskazanej działce, zaś mieszkanie zajmowane jest przez jego żonę i dwoje dzieci. Koszty zakupu niezbędnych skarżącemu leków wynoszą około 200 zł miesięcznie, opłaty za telefon około 55 zł miesięcznie, a składka ubezpieczenia na życie 48,90 zł kwartalnie. Podatek od nieruchomości za 2011 rok ustalono na kwotę 150 zł. Skarżący płaci alimenty na rzecz córki w wysokości 600 zł miesięcznie. W okresie od 1 do 31 lipca bieżącego roku jedyny wpływ na rachunek bankowy wnioskodawcy stanowiło świadczenie rentowe. Na rachunku odnotowano m.in. przelew kwoty 135,40 zł na rzecz PGE Obrót S.A., przelew kwoty 600 zł tytułem alimentów dla K. C., przelew kwoty 38,83 zł tytułem opłaty za garaż, a także przelew kwoty 116,94 zł tytułem spłaty raty za sprzęt gospodarstwa domowego. K. C. nie ma oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Stosownie do treści art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Jak wynika z treści powołanego przepisu, instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący uiścił w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w kwocie 100 zł. Opłacił również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku opłatą kancelaryjną w kwocie 100 zł. Wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej wyniesie 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Także wysokość ewentualnych wpisów od zażaleń jednorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia). K. C. uzyskuje regularny dochód w wysokości 1.746,75 zł miesięcznie. Alimenty na rzecz córki pomniejszają tę kwotę o 600 zł miesięcznie. Do dyspozycji skarżącego pozostaje zatem 1.146,75 zł miesięcznie. Łączna kwota wykazanych przez skarżącego niezbędnych wydatków w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym wynosi około 575 zł średnio miesięcznie. Na wydatki te składają się koszty zakupu niezbędnych leków, opłaty zawiązane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, opłaty za telefon, podatek i ubezpieczenie. Po odliczeniu tych opłat skarżącemu zostaje około 572 zł miesięcznie. W dniu poprzedzającym wpływ świadczenia rentowego na rachunku bankowym wnioskodawcy zdeponowana była kwota 266,50 zł. Powyższe wskazuje, że także po poczynieniu niewykazanych przez skarżącego, koniecznych wydatków w gospodarstwie domowym, jak koszty zakupu żywności i ubrania, do jego dyspozycji pozostaje kwota, która pozawala wygospodarować 100 zł niezbędne do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, czy też wpisów od zażaleń. Potwierdza to także dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie ze skargi K. C.. Skarżący był bowiem w stanie wygospodarować 100 zł na wpis od skargi, a także 100 zł na opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroków z uzasadnieniem. Nie bez znaczenia jest również fakt, że ewentualne uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej i wpisów od zażaleń nie będzie się wiązać się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie. Brak jest zatem podstaw do ustalenia, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec stwierdzenia, że K. C. nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, rozważenia wymaga, czy spełnia warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które określono w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Kluczowe dla prawidłowego zastosowania przesłanki wskazanej w tym przepisie jest ustalenie, jaką część kosztów skarżący może ponieść, aby nastąpiło to bez uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Jak wskazano analizując dopuszczalność przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w przedmiotowej sprawie wysokość opłat sądowych, jak wpis od skargi kasacyjnej, czy też wpisy od zażaleń, jednorazowo nie przekroczy 100 zł. Ustalono też, że sytuacja materialna K. C. umożliwia mu poczynienie oszczędności niezbędnych do uiszczenia wskazanych opłat. Jak ustalono, po zapłaceniu alimentów na rzecz córki, do dyspozycji skarżącego pozostaje 1.146,75 zł miesięcznie. Z kolei po poczynieniu wydatków na zakupy niezbędnych leków, opłaty zawiązane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, opłaty za telefon, podatek i ubezpieczenie, skarżącemu pozostaje około 572 zł miesięcznie. Przy aktualnym poziomie cen dóbr i usług koniecznych do zaspokojenia takich potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie, wskazana kwota nie pozwala na poczynienie oszczędności, które wystarczyłyby na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Mając przy tym na uwadze, że skarżący nie dysponuje jakimikolwiek oszczędnościami, ani wartościowymi przedmiotami należy stwierdzić, że wykazał on, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.