IV SA/Wa 385/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 roku, Nr [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. zatwierdził projekt wymiany gruntów położonych na terenie wsi P. i K. Decyzją z dnia [...] czerwca 1993 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku W. S. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1968 roku, Nr [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 1995 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej po rozpoznaniu odwołania W. S. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku, Nr [...]. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 1996 roku, sygn. akt II SA 1222/95 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku, Nr [...]. Pismem z dnia 21 maja 2008 roku W. S. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o zmianę w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca stwierdził, że odnalezione zostały nowe dokumenty, które wskazują na wielkość przekazanego jego ojcu gospodarstwa rolnego. Dokumenty te, zdaniem wnioskodawcy wskazują, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku są błędne i naruszają jego słuszny interes. Zdaniem wnioskodawcy, gdyby dokumenty zostały odnalezione wcześniej to decyzja, której dotyczy wniosek zostałaby przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylona. Decyzją z dnia [...] września 2008 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił zmiany Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku, Nr [...]. Sygn. akt IV SA/Wa 385/09 W uzasadnieniu decyzji Minister przedstawił argumenty, które jego zdaniem przemawiają za tym, że postępowanie wymienne w stosunku do gruntów W. S. (ojca wnioskodawcy) nie naruszyło przepisów obowiązującego prawa. Zdaniem Ministra brak jest podstaw do zmiany decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku w trybie art. 154 k.p.a. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył W. S. podnosząc zarzut, że ważny jest tylko wstępny protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] kwietnia 1957 roku, który wprowadzał jego rodzinę do P., aby zacząć uprawiać pole zaś inne dokumenty są zafałszowane. Odwołujący się stwierdził, że jego rodzice zostali oszukani, okradzieni i pobici i źle traktowani. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2008 roku, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. S. W skardze skarżący stwierdził, że jego rodzice posiadali w P. w latach 1957 - 1962 gospodarstwo rolne o powierzchni 14,80 ha. W tym też roku Gromadzka Rada Narodowa w Z. pod ochroną rzekomego prawa zabrała 6,73 ha i przekazała O. S. Skarżący stwierdził również, że jego ojciec działał pod presją, gdyż miał małe dzieci i chorą psychicznie żonę. Grożono mu, że jak nie wyrazi zgody, to wywiozą go do PGR - u do C. Do akt sprawy wpłynęło również pismo pełnomocnika skarżącego, w którym podniesione zostały w stosunku do zaskarżonej decyzji następujące zarzuty: 1. naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez brak odniesienia się przez organ administracji do protokołu z posiedzenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] maja 1957 roku, nr [...] oraz uchwały tegoż organu nr [...] z tego samego dnia, które jednoznacznie wskazują, że wielkość przekazanego gospodarstwa w P. wynosi 14,85 ha, 2. naruszenia art. 7 k.p.a. - poprzez przyjęcie nieuzasadnionego w materiale dowodowym domniemania faktycznego, polegającego na przyjęciu, iż gospodarstwo o powierzchni 8,07 ha w P. odpowiada wartości i powierzchni gospodarstwa rolnego w K., podlegającego wymianie 3. Sygn. akt IV SA/Wa 385/09 jako ekwiwalent za wywłaszczone gospodarstwo rolne, w przypadku nieokreślenia przez organ administracji rzeczywistej powierzchni przyjętego przez W. S. gospodarstwa rolnego, 3. naruszenia art. 77 k.p.a. - poprzez przyjęcie do rozstrzygnięcia protokołów z dnia [...] kwietnia 1957 roku oraz protokołu z dnia [...] lutego 1968 roku – bez jakiejkolwiek analizy tych dokumentów, w szczególności sprawdzenia ich legalności oraz bez przeprowadzenia w postępowaniu przed organem pierwszej instancji dowodu z oryginału tych dokumentów, 4. naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wymaganych elementów zaskarżonej decyzji, w szczególności brak wskazania dowodów na których oparł się organ administracji oraz analizy postępowania dowodowego wraz z subsumcją stanu prawnego do ustalonego stanu faktycznego, 5. naruszenia art. 154 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przez organ administracji przesłanek, którymi się kierował, nie uwzględniając wniosku skarżącego z dnia 21 maja 2008 roku. W piśmie z dnia 4 maja 2009 roku pełnomocnik skarżącego podniósł kolejne zarzuty, to jest: 1. naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zupełne pominiecie zgłoszonych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniosków dowodowych dotyczących istotnych okoliczności stanu faktycznego stanowiącego podstawę stanu faktycznego zaskarżonego rozstrzygnięcia, 2. naruszenia art.76 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie mocy dowodowej dokumentu urzędowego, to jest treści uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] maja 1957 roku, nr [...] pozostającej w oczywistej sprzeczności z treścią fizycznie przerobionego protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] kwietnia 1957 roku. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1996 roku, sygn. akt II SA 1222/95 na okoliczność zakresu wcześniejszej weryfikacji sądowej sprawy W. S. oraz zakresu powagi rzeczy osądzonej wynikającej z tego wyroku. W odpowiedzi na skargę Minister rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Sygn. akt IV SA/Wa 385/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, nie narusza prawa. Zarówno z treści wniosku skarżącego o zmianę w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku, Nr [...] jak i z treści odwołania oraz skargi wynika, że skarżący kwestionuje zgodność z prawem decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1968 roku, Nr [...] oraz decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Co więcej skarżący kwestionuje również prawidłowość wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił wniesioną przez niego skargę na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania nieważnościowego. Wniosek skarżącego o zmianę decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania nieważnościowego w trybie art. 154 § 1 k.p.a. zmierza w istocie rzeczy do podważenia prawomocnego wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1996 roku, sygn. akt II SA 1222/95. Do tego sprowadziłoby się bowiem uwzględnienie żądania skarżącego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uwzględniając wniosek skarżącego, by zmienić, jego zdaniem wadliwą, decyzję o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego musiałby uchylić własną decyzję dnia [...] stycznia 1995 roku, Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku, Nr [...]. Tym samym musiałby uznać, że decyzje te były wadliwe, chociaż Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie naruszają one prawa. Podważenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i jego wyeliminowanie z obrotu prawnego możliwe jest tylko w trybie przewidzianym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Przewidziana w tej ustawie możliwość wzruszenia prawomocnych orzeczeń sądów jest instytucją wyjątkową i nadzwyczajną. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalił się również pogląd, że dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją poddaną ocenie sądu, jeśli podstawą wznowienia są okoliczności, które nie mogły być wzięte pod uwagę przez sąd. Sygn. akt IV SA/Wa 385/09 W wyroku z dnia 30 września 1985 roku, sygn. akt SA/Wr 358/85 (OSP 1987/2/27) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "Jeżeli po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny (uprawomocnienie się decyzji) zostaną ujawnione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w czasie wydawania decyzji i jej kontroli przez NSA, a nie znane zarówno organowi, który wydał decyzję, jak i sądowi, to zgodnie z zasadami ekonomii procesowej należy wznowić postępowanie administracyjne z mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. bez potrzeby wznawiania postępowania sądowego". Powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zdaniem Sądu, należy w pełni podzielić. We wniosku o zmianę decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku w trybie art. 154 § 1 k.p.a. skarżący stwierdził, że odnalezione zostały nowe dokumenty, które wskazują wielkość przekazanego jego ojcu gospodarstwa rolnego. Dokumenty te, zdaniem wnioskodawcy wskazują, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia 25 czerwca 1993 roku są błędne i naruszają jego słuszny interes. Nadto zdaniem wnioskodawcy, gdyby dokumenty zostały odnalezione wcześniej, to decyzja, której dotyczy wniosek, zostałaby przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylona. Argumenty przedstawiane przez skarżącego to argumenty, które mogą ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku, a nie podstawę do zmiany tej decyzji. W wyroku z dnia 25 stycznia 2000 roku, sygn. akt I SA 286/99 (LEX nr 55756) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Na system weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej składa się nie tylko postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, ale również postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, a to oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Zważyć również należy, że naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące Sygn. akt IV SA/Wa 385/09 naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.". Pogląd zaprezentowany w wymienionym wyżej wyroku, zdaniem Sądu, należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Zarzuty skarżącego podniesione w skardze nie odnoszą się do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Tego rodzaju argumenty nie mogą być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącego wymienione w pkt 1 - 3, to w istocie zarzuty, że organy administracji nie wzięły pod uwagę nowych dowodów przy rozstrzyganiu wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Argumenty przemawiające za tym, iż stanowisko to jest błędne zostały już przez Sąd wskazane. Ponowne ich przytaczanie jest niecelowe. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca rozstrzygały zagadnienia o charakterze prawnym, a nie faktycznym. Stąd też organ administracji nie dokonywał oceny materiału dowodowego, tylko oceny prawnej dopuszczalności uwzględnienia żądania skarżącego. Zarzut opisany w pkt 4 pisma pełnomocnika skarżącego jest więc, zdaniem Sądu, nieuzasadniony. Za nieuzasadniony uznać należy również zarzut naruszenia art. 154 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Zdaniem Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi należycie uzasadnił powody wydanego przez siebie rozstrzygnięcia. Odnosząc się do wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego stwierdzić należy, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1996 roku, sygn. akt II SA 1222/95 znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Z treści wyroku wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonywał oceny zgodności z prawem decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] stycznia 1995 roku, Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku, Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1968 roku, Nr [...]. To właśnie opisane wyżej rozstrzygnięcie jest objęte powagą rzeczy osądzonej w wyniku wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 14 czerwca 1996 roku, sygn. akt II SA 1222/95. Sygn. akt IV SA/Wa 385/09 Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny miałby obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.