IV SA/Wa 3855/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-24
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca gospodarstwo rolne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej dochody, wydatki oraz sytuację rodzinną?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jej dochody z działalności gospodarczej i gospodarstwa rolnego, łącznie ok. 595 zł, nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb pięcioosobowej rodziny, co potwierdza korzystanie z zasiłków rodzinnych i okresowych. W związku z tym, poniesienie kosztów sądowych przekracza jej możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżąca F.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1410 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawiła informacje o swojej sytuacji materialnej, wskazując na dochody z działalności gospodarczej i gospodarstwa rolnego, posiadany dom, kredyt hipoteczny oraz zasiłki rodzinne i okresowe.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić F.M. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F.M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia zwolnić F.M. od kosztów sądowych
F.M. (dalej: "skarżąca") zaskarżyła do Sądu decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu w wysokości 1. 410 zł, w terminie do dokonania tej czynności skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z informacji nadesłanych w dniu 26 stycznia 2016 r. oraz zawartych na urzędowym formularzu PPF z dnia 16 lutego 2016 r. wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i trójką małoletnich dzieci. Posiada dom o pow. 90 m2 , na budowę którego zaciągnęła kredyt hipoteczny w wys. 32000 fraków szwajcarskich, działkę pod domem o pow. 0,30 ha, nieruchomość rolną o pow. 1, 5 ha przeliczeniowego oraz las o pow. 2,65 ha. Dochód z gospodarstwa stanowi ok. 395,10 zł skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód wynosi ok. 200 zł, skarżąca i jej rodzina otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 386 zł, a ponadto mężowi skarżącej przyznano zasiłek okresowy do dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 stycznia 2016 r. w wysokości 951, 92 zł.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Dochody uzyskiwane z działalności prowadzonej przez skarżącą oraz z uzyskiwane z gospodarstwa rolnego ( łącznie ok. 595 zł), nie wystarczają na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb pięcioosobowej rodziny. O trudnej sytuacji materialnej świadczy choćby to, że rodzina korzysta z pomocy państwa, przyznawanej osobom i rodzinom znajdujących się w trudnej, określonej stosownymi przepisami, sytuacji materialnej - w postaci zasiłku rodzinnego czy zasiłku okresowego.
W tej sytuacji uznano, że poniesienie kosztów sądowych (co najmniej 1.410 zł – wpis od skargi), przekracza możliwości finansowe skarżącej.
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło