IV SA/Wa 386/15
WyrokWSA w Warszawie2015-04-21
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której część została przeznaczona pod drogę wewnętrzną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ma prawo do odszkodowania w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami lub art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do przyznania odszkodowania w postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy nieruchomość została przeznaczona pod drogę wewnętrzną, a właściciel nie został pozbawiony prawa własności w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenia z tytułu faktycznego ograniczenia prawa własności mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem cywilnym. Powołany art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter procesowy i nie stanowi samoistnej podstawy do ustalenia odszkodowania, a art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC nie może być podstawą do ustalenia odszkodowania w postępowaniu administracyjnym w tej konkretnej sprawie.Stan faktyczny
Spółka Budowlano-Mieszkaniowa "E." Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, która stanowiła drogę wewnętrzną i została częściowo przeznaczona pod drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Prezydent odmówił przyznania odszkodowania, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących odszkodowań, Konstytucji RP i EKPC.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki Budowlano-Mieszkaniowej "E." Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...] z siedzibą w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. odmawiającą przyznania odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 uregulowany w księdze wieczystej KW [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] przedstawił następujący stan sprawy.
Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnioskiem z dnia 15 lipca 2011 r. wystąpiła do Prezydenta W. o ustalenie odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa do korzystania na cele publiczne z nieruchomości, będącej własnością spółki, położonej w W., [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr [...] na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wyznacza granice ingerencji państw w prawo własności.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za powyżej opisany grunt. Rozstrzygnięcie uzasadnił stwierdzeniem, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ Spółka [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. jest właścicielem przedmiotowej działki nr [...], a także z uwagi na fakt, że nieruchomość ta nie jest przeznaczona na cel publiczny, stanowi bowiem drogę wewnętrzną.
Rozpatrując odwołanie złożone przez Spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Wojewoda [...] wskazał, że przepis art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu:
1/ w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126 tej ustawy;
2/ na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;
3/ gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Organ odwoławczy wskazał, że dla zaistniałego w rozpatrywanej sprawie stanu faktycznego, właśnie pkt 3 tego przepisu ma zasadnicze znaczenie. Wypłacenie odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego nastąpić powinno na podstawie przepisów o wywłaszczeniu. Instytucja wywłaszczenia również aktualnie występuje w ustawodawstwie i przewiduje obowiązek ustalenia za wywłaszczenie odszkodowania. Ponadto, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wywłaszczenie jest dopuszczalne tylko za słusznym odszkodowaniem.
Stosownie do art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
Odrębną decyzję administracyjną o ustaleniu odszkodowania starosta wydaje tylko w przypadkach określonych w art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Organ drugiej instancji wskazał, że dotyczy to przede wszystkim sytuacji określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jak również w odrębnych aktach prawnych, o ile na podstawie tych aktów nastąpiło przejęcie praw do nieruchomości z określeniem w nich prawa do odszkodowania nawet, gdyby określenie tego prawa nie polegało na literalnym odesłaniu do ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Jak wskazał Wojewoda [...] art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Nie jest on bowiem samoistną podstawą do ustalania odszkodowania. Materialnoprawny obowiązek ustalenia odszkodowania musi wynikać z odrębnych i obowiązujących podstaw prawnych zwłaszcza w przypadkach ujętych w art. 129 ust. 5 pkt 3.
Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustalenie odszkodowania przez starostę odrębną decyzją może nastąpić tylko w sytuacji gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt spraw, nie nastąpiło pozbawienie właściciela praw do nieruchomości. Z księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, iż właścicielem działki nr ew. [...] jest Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.
Powyższa nieruchomość nie została również przejęta z mocy prawa na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] wskazanej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 położonej w Gminie W. przy ul. [...] w obrębie [...]. Jak wynika bowiem z powyższej decyzji oraz z postanowienia Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. pozytywnie opiniującego projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], działka nr [...] została wprawdzie wymieniona w ww. decyzji podziałowej, nie uległa jednakże podziałowi i nie została wydzielona pod drogę publiczną.
Wskazując na powyższe okoliczności Wojewoda [...] wskazał, że Spółka [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. nie została pozbawiona prawa własności do działki nr [...].
Nawiązując do odwołania i kwestii pozbawienia strony prawa do korzystania z działki nr [...], organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 10 w związku z § 19 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] uchwalonego uchwałą Nr [...], Rada Gminy W. z dnia [...] grudnia 2000 r., stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm.) jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy:
1/ odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo
2/ wykupienia nieruchomości lub jej części.
Wojewoda [...] zaznaczył, iż roszczenia wynikające z art. 36 ust. 1 ww. ustawy mają charakter cywilnoprawny.
Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wyznacza granice ingerencji państw w prawo własności.
Powołany przepis konstytucyjny wskazuje jedynie na jakie cele wywłaszczenie może być dokonane i postanawia, że musi być ono połączone ze słusznym odszkodowaniem. Nie precyzuje już jednak tych pojęć, jak również nie wskazuje, czy stanowią one elementy składające się na istotę wywłaszczenia czy też tylko przesłanki (warunki), które powinny towarzyszyć zgodnemu z prawem wywłaszczeniu (por. T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wyd. 3, Warszawa 2007 r.).
Organ odwoławczy wskazał, że znaczenie tego przepisu przejawia się w tym, że narzuca on kierunek wykładni przepisów regulujących instytucję wywłaszczenia, zawartych w ustawach zwykłych. Należy więc przyjąć, że stanowi on pewnego rodzaju zabezpieczenie dla właścicieli wywłaszczonych nieruchomości przed władczą ingerencją podmiotów publicznoprawnych, mogącą przejawiać się między innymi w dowolnym ustalaniu wysokości odszkodowania.
W związku z powyższym szczegółowe kwestie dotyczące odszkodowań, bądź zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zostały pozostawione do uregulowania ustawodawcy zwykłemu, który to uczynił w powołanej ustawie o gospodarce nieruchomościami. Natomiast art. 129 ust. 5 powyższej ustawy nie ma zastosowania do niniejszej sprawy.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...] z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wyznacza granice ingerencji państwa w prawo własności (Dz.U. Nr 36, poz. 175) oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP - poprzez ich niezastosowanie do przedmiotowej sprawie i uznanie, że skarżąca nie została pozbawiona prawa własności działki nr [...], a tym samym nie istnieją przesłanki do wypłaty odszkodowania podczas gdy skarżąca została pozbawiona prawa do korzystania z działki nr [...] wyłącznie na cele publiczne, drogę ul. [...], zgodnie z postanowieniem § 10 w zw. z § 19 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] uchwalonego uchwałą nr [...], Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2000 r., opublikowanego w Dzienniku Województwa [...] w dniu [...] marca 2001 r. (Nr [...], poz. [...]), której działka nr [...] stanowi "część składową",
2. art. 104 kpa w zw. z art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wyznacza granice ingerencji państwa w prawo własności - poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i uznanie, że kwestie dotyczące odszkodowań zostały określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a art. 129 ust. 5 powołanej ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy art. 129 ust. 5 pkt 3 powyższej ustawy oraz art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wyznacza granice ingerencji państwa w prawo własności był przepisem, który powinien mieć zastosowanie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy co do jej istoty,
3. art. 6 kpa w zw. z art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wyznacza granice ingerencji państwa w prawo własności – poprzez nie zastosowanie powołanego art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji podczas gdy w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w tym również na podstawie ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej jaka jest wskazana powyżej Konwencja, która tym samym stała się źródłem obowiązującego prawa,
4. art. 77 § 4 kpa poprzez pominięcie faktu znanego zarówno Wojewodzie [...], jak Prezydentowi W. z urzędu, jakim jest istnienie ogólnodostępnej utwardzonej drogi mającej charakter publiczny, ul. [...], której "częścią składową" jest działka [...],
5. art. 12 kpa w zw. z art. 35 kpa – poprzez rażąco przewlekłe prowadzenie zarówno przez Wojewodę [...], a zwłaszcza przez Prezydenta W. postepowanie w niniejszej sprawie i naruszania terminów załatwienia niniejszej sprawy, gdyż wniosek wniesiony przez skarżącą w dniu 15 lipca 2011 r. został rozpoznany po upływie trzech lat,
6. art. 11 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 kpa - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przyczyn dla których zarówno Wojewoda [...], jak i Prezydent W. pewne dowody dopuszcza jako dowód w sprawie, inne zaś mimo wiedzy o nich pomija,
7. art. 8 i art. 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez odniesienia się w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącej przedstawionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta W., co powoduje istotne naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej i zasady przekonywania,
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki opisał stan faktyczny i prawny sprawy, rozwijając szczegółowo wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.
W sprawie bezspornym jest, że prawo własności do działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] przysługuje Spółce [...] z siedzibą w W. Powyższa nieruchomość nie została przejęta z mocy prawa na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Działka nr [...] została wymieniona w powyższej decyzji podziałowej, nie uległa jednakże podziałowi i nie została wydzielona pod drogę publiczną. Powyższego nie kwestionuje skarżąca spółka.
W aktach administracyjnych znajduje się informacja z Wydziału Infrastruktury [...] z dnia 15 kwietnia 2013 r., z której wynika, że ul. [...] na całym odcinku, tj. ul. [...] stanowi drogę wewnętrzną, zarządzaną i utrzymywaną przez Burmistrza [...] W.
Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2000 r. wynika, że częściowo działka o numerze [...] przeznaczona jest pod drogę wewnętrzną. Działka ta znajduje się bowiem w jednostce planistycznej o oznaczeniu [...] o przeznaczeniu terenu ulica dojazdowa. Ustalenia planistyczne są w tym zakresie jednoznaczne, nie budzą wątpliwości i nie dopuszczają żadnych odmiennych interpretacji - § 19 powyższego planu.
W przepisach prawa przewidziana jest, co do zasady, możliwość istnienia dróg wewnętrznych. Brak jest podstaw do uznania, iż gmina winna nabywać nieruchomości, które nie służą celom publicznym i wydatkować środki publiczne na nabycie wszystkich dróg, w tym niemających charakteru dróg gminnych.
Niewątpliwie brak jest podstawy prawnej, która uzasadniałaby przejście na rzecz gminy, powiatu, województwa bądź Skarbu Państwa własności działek gruntu wydzielonych pod drogi o charakterze wewnętrznym i powstanie roszczenia o wypłatę odszkodowania z tego tytułu w trybie przepisów prawa administracyjnego. W sytuacji, gdy skutkiem danego unormowania jest de facto wywłaszczenie nieruchomości polegające na pozbawieniu właściciela prawa własności na rzecz skarbu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, to przesłanki tego wywłaszczenia powinny jasno wynikać z przepisów prawa, a wywłaszczenia tego nie można domniemywać.
W przypadku niezasadnego zaliczenia drogi w planie zagospodarowania przestrzennego do dróg wewnętrznych zamiast do dróg publicznych, stronie zainteresowanej przysługuje prawo wniesienia skargi na uchwałę w sprawie z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 100 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Kwalifikacja drogi w planie zagospodarowania przestrzennego nie ma bowiem charakteru uznaniowego i nie może abstrahować od rzeczywistego przeznaczenia tej drogi. Jeżeli zatem z okoliczności faktycznych danej sprawy wynika, że droga przeznaczona jest do powszechnego użytku i nie ma charakteru drogi wewnętrznej, oznaczenie jej w planie, jako drogi wewnętrznej, jest sprzeczne z prawem. Stwierdzenie nieważności takiego uregulowania nie może być jednak dokonane w indywidualnej sprawie o ustalenie odszkodowania, lecz winno nastąpić w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W niniejszej sprawie rozważenia wymagało czy wypłata odszkodowania mogła w niniejszej sprawie nastąpić na podstawie art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm., sporządzonego w Paryżu 20 marca 1952 r., Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175), który stanowi, że każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia i nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego. W związku z wyrokiem Europejskiego Trybunał Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce (nr 22531/05), w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano na taką możliwość.
W wyroku Europejskiego Trybunał Praw Człowieka stwierdzono, że Polska odmawiając wypłaty odszkodowania za korzystanie z dróg wewnętrznych powstałych na terenie prywatnym w wyniku podziału naruszyła art. 1 Protokołu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i zasądzono na rzecz skarżących odszkodowanie od Państwa Polskiego. Trybunał wyraził stanowisko, że pozbawienie właściciela prawa własności lub znaczne ograniczenie go w wykonywaniu tego prawa, zarówno gdy zostało dokonane na podstawie orzeczenia właściwego organu, jak i wówczas, gdy ma ono charakter jedynie faktyczny, powinno wiązać się z odpowiednią rekompensatą. Z tych względów, niezależnie od tego, jaki prawny charakter mają drogi, pod które dokonano podziału, zasadne było przyznanie odszkodowania właścicielom, którzy utracili możliwość wykonywania prawa własności na wydzielonych działkach.
Wskazać należy, że w przepisach prawa administracyjnego brak jest normy uzasadniającej wypłatę odszkodowania w przypadku, gdy ograniczenie wykonywania prawa własności nieruchomości przeznaczonej po drogę ma charakter jedynie faktyczny. W szczególności przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawierają podstawy do wypłaty takiego odszkodowania, w tym kontekście nie zasadny jest zarzut naruszenia art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jak wskazał organ jest przepisem procesowym. Wbrew stanowisku skarżącej spółki art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, nie może być w niniejszej sprawie podstawą do ustalenia odszkodowania.
Zapłata odszkodowania przewidziana jest w ustawie w przypadku wywłaszczenia polegającego, zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy, na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Ustawa nie normuje natomiast przypadku faktycznego ograniczenia prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod drogę i wypłaty odszkodowania w takiej sytuacji.
W przepisach prawa administracyjnego uregulowana jest jedynie sytuacja utraty przez właścicieli nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod drogę, przewidziana w art. 98 § 1 ustawy.
W ocenie Sądu, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym odszkodowanie za faktyczne ograniczenie prawa własności, może być dochodzone jedynie przed sądem cywilnym. W sytuacji zaistnienia ograniczenia możliwości wykonywania prawa własności przez właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod drogi wewnętrzne, które w rzeczywistości pełnią rolę dróg publicznych, właścicielowi przysługiwać będzie zatem jedynie droga cywilna do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w tym zakresie. (vide: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz CH Beck Warszawa 2011 str. 654)
Ocena zasadności cywilnych roszczeń skarżącej spółki z tego tytułu pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy administracyjnej.
Wskazać także należy na zupełnie odmienny stan faktyczny w niniejszej sprawie raz sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce. W tej bowiem sprawie działki zostały oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tzw. drogi wewnętrzne. Przede wszystkim jednak w sprawie organ wydał decyzję o podziale nieruchomości. Tymczasem - jak wskazano powyżej, czego strona skarżąca nie kwestionuje - działka nr [...] nie była objęta decyzją podziałową. Z tych powodów wyrok ten nie może znaleźć zastosowania w powyższej sprawie.
Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło