IV SA/Wa 389/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Zwykłego "P." z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "P." z siedzibą w M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie Zwykłe "P." z siedzibą w M. w piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2010 r., zatytułowanym "zażalenie", złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r. Wobec tego, iż przedmiotowy wniosek nie został złożony w przewidzianej prawem formie, pismem Sądu z dnia 13 stycznia 2011 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Następnie pismem Sądu z dnia 21 lutego 2011 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do uzupełnienia przedmiotowego wniosku, w terminie 14 dni, poprzez nadesłanie następujących dokumentów źródłowych: 1) odpisów bilansu, rachunku wyników oraz informacji dodatkowych składających się na sprawozdanie finansowe Stowarzyszenia za ostatni rok obrotowy, 2) wyszczególnienia oraz udokumentowania wydatków poniesionych na działalność statutową w III i IV kwartale 2010 r. oraz I kwartale 2011 r. 3) uchwały określającej wysokość składek członkowskich stowarzyszenia oraz informacji o liczbie członków stowarzyszenia, 4) oświadczenia o aktualnym stanie środków finansowych w kasie Stowarzyszenia Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu Stowarzyszeniu w dniu 15 marca 2011 r. (k. 87 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 29 marca 2011 r., natomiast wnioskodawca do dnia dzisiejszego nie udzieliła odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis od skargi, wpis od skargi kasacyjnej, wpis od zażalenia, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołane we wniosku okoliczności powinny uzasadniać to wyjątkowe traktowanie, bowiem instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 powołanej ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Nie można jednak odmówić prawa pomocy, jeżeli wiązałoby się to z ograniczeniem prawa do sądu, gdy na skutek braku środków finansowych (w tym wypadku na koszty sądowe), strona nie miałaby możliwości dochodzenia swych praw. Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca zatem musi przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający informacje o wszelkich posiadanych przez stronę aktywach jest warunkiem koniecznym do dokonania prawidłowej oceny, iż strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Stowarzyszenie Zwykłe "P." zawarło co prawda w formularzu informacje o braku kapitału zakładowego, środków trwałych oraz kont bankowych, jednak nie przedstawiło jakichkolwiek informacji o wydatkach poniesionych na swoją działalność statutową. Ponadto powołując się na trudną sytuację majątkową Stowarzyszenia nie udokumentowało w żaden sposób tego faktu, w szczególności nie przedstawiło bilansu oraz rachunków zysków i strat, wskazujących na stan majątkowy i podejmowane przez Stowarzyszenie operacje finansowe w ubiegłym oraz I kwartale roku 2011. Przedłożenie przez stronę skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby na pełną ocenę sytuacji materialnej, w jakiej Stowarzyszenie się znajduje. Wnioskodawca, pomimo upływu terminu zakreślonego w piśmie Sądu z dnia 22 lutego 2011 r. nie uzupełnił wniosku o dokumenty oraz oświadczenia w nim wymienione. W konsekwencji należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące stanu majątkowego wnioskującego Stowarzyszenia oraz jego możliwości finansowych, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeśli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji-do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Skoro skarżące Stowarzyszenie nie wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej je do skorzystania z pomocy państwa, na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.