IV SA/Wa 392/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-05

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Prezydenta W. o ustaleniu warunków zabudowy, opierając się na naruszeniu przepisów dotyczących doręczeń stron oraz obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło decyzję Prezydenta W. Zarzuty dotyczące braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach były bezzasadne, gdyż ustawa weszła w życie po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a organ odwoławczy powinien zastosować przepisy obowiązujące w dacie swojego rozstrzygania. Ponadto, Kolegium nie wykazało w sposób należyty, które strony postępowania zostały pominięte i dlaczego, co czyni zarzut naruszenia przepisów o doręczeniach niejasnym i nieuzasadnionym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która uchyliła decyzję Prezydenta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków biurowych. SKO uchyliło decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów o doręczeniach stron oraz nieuzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Skarżąca Spółka zarzuciła SKO naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji oraz nieuzasadnione przyjęcie naruszenia przepisów Kpa dotyczących doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].12.2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...].08.2008 r. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezydent W. uchyloną decyzją ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków biurowych z funkcją towarzyszącą (usługową - drobne usługi medyczne, gastronomiczną, mieszkalną i usługowo-handlową) oraz na zmianie sposobu użytkowania i przebudowie istniejącego budynku, wraz z niezbędną infrastrukturą, urządzeniami budowlanymi i elementami zagospodarowania terenu na terenie działek ewidencyjnych o numerach: [...] w obrębie [...] oraz na działce ew. [...] w obrębie [...] i działce ew. [...] w obrębie [...], przy ul. [...], na terenie Dzielnicy W. w W.. We wniesionym odwołaniu współwłaściciel sąsiedniej działki F. C. podniósł kwestię uciążliwości jakie spowoduje, w jego ocenie, zamierzona inwestycja, w tym m. in. natężenie hałasu, zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby. Nadmienił także, iż w kwestionowanej decyzji nie określono wyraźnej koncepcji rozwiązań drogowych między ul. [...] a [...]. Pozostawienie zaś niezmienionego, istniejącego stanu na tym terenie narażać będzie bezpieczeństwo ruchu drogowego. Podniósł nadto, iż teren przeznaczony pod to zainwestowanie częściowo jest objęty ochroną konserwatora zabytków, a zamierzona inwestycja zakłada rozbiórkę budynku z lat 40-tych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zakwestionowaną decyzję. Nie dokonywało jednakże oceny zasadności zarzutów zawartych w odwołaniu uznało bowiem, że przeprowadzona kontrola formalna tego rozstrzygnięcia wyklucza już możliwość pozostawienia go w obrocie prawnym. W ocenie organu odwoławczego uchybienia te dotyczą prawidłowości zawiadomienia stron postępowania oraz nieuprawnionego przyjęcia, iż na tym etapie postępowania inwestycyjnego wnioskodawca nie miał obowiązku posiadania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzonego przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło zatem, iż nie ustalono adresów kilku stron tego postępowania administracyjnego. Posiadając informację o nieaktualności adresów tych osób kierowano do nich pisma, a w aktach sprawy brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru pism przez te osoby. W ocenie SKO pisma te winny być doręczane przedstawicielom osób, których ustalenie adresu nie jest możliwe, wyznaczonym przez sąd w trybie art. 34 w zw. z art. 48 § 1 Kpa. Poprzez zaniechanie tego obowiązku Prezydent W. naruszył art. 61 § 4 i art. 10 § 1 Kpa, pozbawiając te strony ustawowo zagwarantowanego im czynnego udziału w każdej fazie postępowania administracyjnego. W ocenie SKO kontrolowana decyzja została wydana także z naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227), określanej dalej ustawą o udostępnianiu informacji. W myśl tego przepisu inwestycje mogące zawsze znacząco lub mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, do których zalicza się zamierzona inwestycja, wymagają wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach winna zatem stanowić załącznik do wniosku inwestora. We wniesionej skardze D. Sp. z o. o. zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie prawa materialnego w postaci art. 46 ust. 4 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 144 pkt 9 i art. 174 ustawy o udostępnianiu informacji poprzez ich niezastosowanie oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, podczas gdy ten przepis nie obowiązywał w czasie podjęcia decyzji przez Prezydenta W., a obowiązywały wówczas przepisy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska, w tym w szczególności -art. 46 ust. 4. Nadto naruszenie art. 20 ust. 2 pkt 2 i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez ich niezastosowanie i przerzucenie skutków niezaktualizowania danych w ewidencji gruntów i budynków, odnośnie miejsca zamieszkania osób tam wymienionych, na organ administracji publicznej. Skarżąca Spółka zarzuciła także naruszenie prawa procesowego w postaci bezpodstawnego przyjęcia, iż uchybiono art. 61 § 4 oraz art. 10 § 1 Kpa. Wystarczające było bowiem, w jej ocenie, dokonanie doręczeń stronom postępowania na adresy widniejące w ewidencji gruntów i budynków. Stąd, wbrew twierdzeniom SKO istniała możliwość dokonania doręczenia zastępczego w trybie art. 44 § 1 pkt. 1 i 2 Kpa. Nie wskazano jednakże, których stron postępowania zarzut ten dotyczy, ograniczając się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń. Strona skarżąca zarzuciła nadto naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140 Kpa, poprzez niezawarcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz art. 138 § 1 zd. 1 i zd. 2 Kpa poprzez jego nieuprawnione niezastosowanie oraz niewskazanie organowi I instancji jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W skardze podkreślono, że możliwość, którą zastosował organ istnieje jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga została oparta na częściowo uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. naruszyła przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż dopiero z dniem 15.11.2008 r. weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji, stąd bezzasadne są zarzuty Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., niezastosowania przez Prezydenta. W. w swej decyzji z dnia [...].08.2008 r. przepisów tej ustawy. Z dokumentacji akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu wydawania zaskarżonej decyzji inwestor nie posiadał decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzonego przedsięwzięcia. Niewątpliwie organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę w jej całokształcie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 Kpa, winien był zastosować przepisy obowiązujące w dacie swego rozstrzygania. W dniu [...].12.2008 r., a więc wydania zaskarżonej decyzji bezspornie obowiązywała już ustawa o udostępnianiu informacji, stąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było stosować jej przepisy. W myśl art. 72 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji inwestycje mogące zawsze znacząco lub mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagają wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy zobowiązany był zatem ocenić, czy taką inwestycją jest zamierzone przedsięwzięcie. Mając na uwadze, iż dokonanie tej oceny nie wiąże się z koniecznością uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, nie było podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia Prezydenta W. z dnia [...].08.2008 r. z tej przyczyny. Należy nadto zauważyć, iż ustawodawca w uchwalonej ustawie o udostępnianiu informacji nie zawarł w tym zakresie przepisów przejściowych, co oznacza, iż art. 72 znajduje zastosowanie także odnośnie już toczących się postępowań o ustalenie warunków zabudowy. Nadmienić trzeba także, iż z dniem 15.11.2008 r., na mocy art. 144 ustawy o udostępnianiu informacji, wprowadzającym zmiany do ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.), określanej dalej P.o.ś., w pkt. 9 art. 144 w tytule I P.o.ś. uchylił dział V i VI. Oznacza to, iż uchylony został także art. 46 ust. 4 P.o.ś. stanowiący, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m. in. decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc na etapie późniejszym niż obecnie. Podstawy uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia nie mógł również stanowić podniesiony przez SKO zarzut nieustalenia adresów kilku stron tego postępowania administracyjnego. Według SKO, posiadając informację o nieaktualności adresów tych osób Prezydent W. kierował do nich pisma, a w aktach sprawy brak było zwrotnych potwierdzeń odbioru ich przez te osoby. W ocenie SKO pisma te winny być doręczane przedstawicielom osób, których ustalenie adresu nie jest możliwe, wyznaczonym przez sąd w trybie art. 34 w zw. z art. 48 § 1 Kpa. Analizując tę przesłankę uchylenia kontrolowanej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia należy jednakże zauważyć, iż art. 34 Kpa służy, co do zasady, do wyznaczenia przedstawiciela osób fizycznych, a prawnych jedynie w razie braku siedziby w kraju lub niemożności działania z braku organów powołanych do ich reprezentowania. W niniejszym postępowaniu inwestycyjnym jako właściciele sąsiednich nieruchomości potraktowane zostały głównie podmioty prawne. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ogóle nie wskazano, które podmioty zostały pominięte i na jakiej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że są stronami tego postępowania. Brak zawarcia przez organ odwoławczy wyraźnych ustaleń w tym zakresie, konkretyzujących zawarte wskazania, czyni tę podstawę przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia niejasną. Zasadnie zatem we wniesionej skardze D. Sp. z o. o. podniosła niezwykłą lakoniczność uzasadnienia tej podstawy uchylenia decyzji I instancji, z której nie wynika jakie to podmioty zostały pominięte. Reasumując należy stwierdzić, iż w zaskarżonej decyzji nie zostały podniesione i właściwie uzasadnione takie przesłanki uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...].08.2008 r., które pozwalałyby Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu na uprawnione zastosowanie art. 138 § 2 Kpa. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) -orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd nie rozstrzygał z uwagi na brak stosownego wniosku pełnomocnika strony skarżącej zarówno w skardze oraz kolejnych pismach procesowych, jak i do zamknięcia rozprawy. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, przy ponownym rozpatrzeniu odwołania należy zastosować się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu tego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło