IV SA/Wa 392/14

WyrokWSA w Warszawie2014-06-10

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, obywatel N., może liczyć na nadanie statusu uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zgodę na pobyt tolerowany w Polsce, biorąc pod uwagę jego twierdzenia o prześladowaniach w kraju pochodzenia sprzed ponad 12 lat oraz jego motywacje migracyjne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy prześladowania w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Wydarzenia, na które się powoływał, miały miejsce ponad 12 lat temu i nie można wykazać związku przyczynowo-skutkowego z obecnymi obawami. Motywacją skarżącego była przede wszystkim chęć podjęcia pracy, co wskazuje na migrację ekonomiczną, a nie uchodźstwo.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel N., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na pobicie i prześladowania ze strony mieszkańców rodzinnej miejscowości w 2001 r., związane z rzekomym donosem na policję. Organy I i II instancji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, uznając, że skarżący jest migrantem ekonomicznym, a jego obawy nie są uzasadnione. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat,, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców (dalej: organ II instancji, Rada), nr: [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. wydana na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst. jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm., dalej: ustawa o udzieleniu cudzoziemcom ochrony) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu w dniu [...] grudnia 2013 r. odwołania Pana B.S. (dalej: cudzoziemiec, strona, wnioskodawca, skarżący) obywatela N., od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: organ I instancji, Szef Urzędu), od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w której organ I instancji: 1. odmówił nadania statusu uchodźcy, 2. odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, 3) nie udzielił zgody na pobyt tolerowany, 4. orzekł o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz 5. zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. W decyzji z dnia [...] grudnia organ II instancji w części dotyczącej pkt 1-4 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a w części dotyczącej pkt 5 uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Stan sprawy przestawiał się następująco: Skarżący w dniu [...] lutego 2012 r., za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, złożył wniosek do organu I instancji o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemiec został zatrzymany przez Straż Graniczną i na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. został umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. Szef Urzędu stwierdził, że skarżący urodzony [...] września 1977 r. we wsi P. jest obywatelem N., a krajem pochodzenia wnioskodawcy w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony jest N. Od dnia [...] lutego 2012 r. skarżący został skierowany do leczenia szpitalnego w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym na Oddziale Chorób Płuc i Gruźlicy. W dniu [...] marca 2012 r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. nr [...] cudzoziemiec został zwolniony z ośrodka detencyjnego ze względu na stan zdrowia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca opuścił kraj pochodzenia w 2001 r., wyjeżdżając autobusem do I. Tam pracował i mieszkał do 2006 r., kiedy to wyjechał w celach zarobkowych na 4 lata do M. Następnie w 2010 r. wrócił do I. i przebywał na terenie tego państwa przez rok. Po powrocie z M. do I. w 2010 r. cudzoziemiec wyjechał na kilka dni do N., by spotkać się z rodzicami. Nie udało mu się jednak wówczas dotrzeć do położonej wysoko w górach rodzinnej wioski, dlatego powrócił do I. i przebywał tam do grudnia 2011 r. W dniu [...] grudnia 2011 r. skarżący samolotem wyleciał z D. do M. Po 17 dniach spędzonych w M. wyruszył samochodem wraz z innymi przewożonymi osobami na zachód. W trakcie podróży kilkakrotnie zmieniali pojazdy. Cudzoziemiec był przekonany, że jedzie do B., gdyż dojazd tam i legalną pracę obiecał mu przemytnik. Poza tym Wnioskodawca ma tam znajomego, do którego chciał dołączyć. W nocy [...] stycznia 2012 r. skarżący został dowieziony do W. i tutaj pozostawiony przez przewodnika. Dzięki spotkanej na ulicy osobie trafił do placówki Straży Granicznej w W. Uzasadniając chęć ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy, Cudzoziemiec powołał się na prześladowania, jakich doznać miał ze strony mieszkańców rodzinnej miejscowości. Wnioskodawca zeznał, iż prowadząc wraz z rodzicami gospodarstwo utrzymywał się ze sprzedaży płodów rolnych zarówno ludziom ze wsi, jak i policji. Gdy podczas wiecu [...], na którym zgromadzili się mieszkańcy wioski, wojsko zaczęło strzelać do ludzi, skarżący miał zostać oskarżony o to, że doniósł władzom o mającym się odbyć zgromadzeniu. Podczas zamieszek, jakie miały wówczas wyniknąć, zginąć miały 22-23 osoby. Następnego dnia rodziny ofiar miały oskarżyć Wnioskodawcę o sprzyjanie i donoszenie władzom oraz, że za jego sprawą zginąć mieli niewinni ludzie. Skarżący został przez nich pobity i trafił do szpitala. Dodał, iż nie zgłaszał tego zajścia i pobicia policji, gdyż bał się wracać do wsi, w której mieszkał. Od znajomych ludzi miał dowiedzieć się, że sprawcy pobicia donieśli na niego policji i że policja go szukała. Nie otrzymał jednak żadnego wezwania na policję ani innego dokumentu mogącego wskazywać, iż jest poszukiwany. Po 9-10 dniach spędzonych w szpitalu zdecydował się na wyjazd do I. Jak wynika z zeznań, cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymany, aresztowany ani skazany w N. wyrokiem sądu. Nie należał również do żadnej partii ani organizacji religijnej, etnicznej czy społecznej. Z zeznań cudzoziemca wynika także, że nie interesował się on polityką i nie był zaangażowany w działalność o tym charakterze. Cudzoziemiec zapytany o stosunek do walk o wpływy toczących się w tym czasie pomiędzy [...] a władzami centralnymi oświadczył, iż nie był po żadnej ze stron. Wnioskodawca wyraził przekonanie, iż grożące mu w N. niebezpieczeństwo nie minęło i nie może wrócić do kraju pochodzenia. Ponadto skarżący dodał, że w I. nie miał dobrej pracy. Cudzoziemiec podniósł, iż w Polsce otrzymał od poznanych ludzi wiele wsparcia i bardzo mu się tu podoba oraz chciałby tu zamieszkać. Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku cudzoziemca złożonego w dniu [...] lutego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r.: 1. odmówił nadania statusu uchodźcy, 2. odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, 3. nie udzielił zgody na pobyt tolerowany, 4. orzekł o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP) oraz 5. zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. Organ I instancji uznał, że nie można wywnioskować aby cudzoziemiec mógł w sposób rzeczywisty i zasadny obawiać się prześladowania w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też aby w kraju pochodzenia zaistniały okoliczności mogące stanowić przyczynę prześladowania lub doznania przez cudzoziemca poważnej krzywdy. W dniu [...] kwietnia 2013 r. cudzoziemiec wniósł od powyższej decyzji odwołanie do organu II instancji. W dniu [...] maja 2013 r. skarżący wniósł uzupełnienie odwołania. Wnioskodawca domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i objęcia jedną z form ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Strona zarzuciła także decyzji wydanej przez organ I instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności: art. 13 ust. 1, art. 15, art. 16 ust. 1 pkt 3 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony, jak również naruszenie prawa proceduralnego: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemca w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. w części dotyczącej pkt: 1-4 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a w części dotyczącej pkt 5 uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W ocenie organu II instancji odwołanie nie jest zasadne, a podniesione w nim zarzuty wobec działania organu I instancji są nietrafne. Według organu II instancji, w rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wnioskodawcy oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organ I instancji przy rozpatrywaniu wniosku cudzoziemca z dnia [...] lutego 2012 r. nie wykazały, że może on żywić rzeczywistą obawę przed prześladowaniami. Uwzględniając oświadczenia złożone przez cudzoziemca w trakcie procedury uchodźczej, w szczególności zaś zeznania złożone w trakcie przesłuchania statusowego, organ uznał za słuszne ustalenia powzięte przez organ I instancji, które prowadziły do wyrażenia stanowiska przez ten organ w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., iż cudzoziemiec nie był prześladowany w kraju pochodzenia, jak również, że nie istnieją żadne podstawy mogące uprawdopodobnić rzeczywiste doznawanie prześladowań po powrocie do kraju pochodzenia. Organ II instancji, podzielając stanowisko wyrażone przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyraził przekonanie, iż analiza sytuacji skarżącego prowadzić musi do konkluzji, iż cudzoziemiec jest migrantem, a nie uchodźcą, a w związku z tym nie spełnia przesłanek do objęcia konwencyjną ochroną międzynarodową. Zdaniem Rady, rzeczywistą obawą wnioskodawcy są przyczyny natury prywatnej, które należy w pełni rozumieć, lecz które to nie stanowią przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową. Organ II instancji wyraził także przekonanie, iż należy podzielić ocenę organu I instancji, że w okolicznościach w jakich znajduje się wnioskodawca trudno dopatrzeć się czynników uzasadniających doznawanie prześladowań czy realną obawę przed jakimkolwiek prześladowaniami po powrocie do kraju. Rada odrzuca zarzut naruszenia art. 13 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony. Na powyższą decyzję organu II instancji w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj. art. 15 oraz art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony; 2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8. art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji. W uzasadnieniu skargi skarżący skupił się głównie na wskazaniu argumentacji przemawiającej jego zdaniem, za naruszeniem wskazanych przepisów. Skarżący uważa, że organ II instancji nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie swojego stanowiska o braku zaistnienia przesłanek ochronnych, wyrażają jednocześnie przekonanie, że uprawdopodobnił ich spełnienie. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 10 czerwca 2014 r. skarżący oświadczył, iż w prawdzie atak na niego do którego doszło w jego rodzinnym regionie miał miejsce 13 lat temu, niemniej jest on przeświadczony o tym, że pomimo upływu tak znacznego okresu czasu, jego powrót do rodzinnego regionu rodziłby daleko idące niebezpieczeństwo w tym niebezpieczeństwo utraty życia. Skarżący mieszkał w górzystym regionie T., mieszczącym się w północno wschodniej części N. Cudzoziemiec ma także wątpliwości czy mógłby bezpiecznie żyć w innej części kraju. Podniósł jednocześnie, że od 13 lat nie był w N., natomiast przebywając w I. w K. spotykał [...] pochodzących z jego regionu. Ludzie Ci informowali go, że w jego rodzinnym regionie nadal giną ludzie i, że taki sam los może spotkać również skarżącego. Atak na skarżącego, który jego zdaniem, miał miejsce 13 lat temu był związany z tym że mieszkańcy regionu podejrzewali skarżącego o to, że był on współpracownikiem policji w prześladowaniach sympatyków partii [...] i ludzi, których podejrzewano o takie sympatie w krwawych prześladowaniach. Skarżący został zaatakowany jako domniemany konfident policji. Skarżący wyjaśnił, że bezpośrednio po staniu się ofiarą ataku został wywieziony do I., gdzie leczył się w przygranicznej prowincji D. w miejscowości S. Cudzoziemiec oświadczył, że nie dysponuje w tej chwili dokumentacją medyczną leczenia, niemniej dokumentacja taka była sporządzona po zakończeniu leczenia. Skarżący nie potrafi powiedzieć co się z nią stało. Jego zdaniem, nie toczyło się żadne postępowanie policyjne oraz prokuratorskie przeciwko sprawcom napaści na niego. Ludzie, którzy go zaatakowali nie byli ścigani ani nie zostali ukarani. Skarżący nie miał szczegółowej orientacji na temat prawnych uwarunkowań pobytu w Polce inaczej niż w oparciu o status uchodźcy. Skarżący wyjaśnił, że chciałby uporządkować swoją sytuację w Polsce. Skarżący oświadczył, że nie może wylegitymować się żadnymi dokumentami, zaświadczeniami, świadectwami wystawionymi w N., albowiem utracił torbę z tymi dokumentami podczas podróży z R. do Polski. Cudzoziemiec podniósł, że ludzie którzy przywieźli go do Polski odjechali z jego rzeczami, a on został na miejscu. Skarżący stwierdził również, że ludzie którzy uczestniczyli w jego pobiciu i prześladowaniu w 2001r. są wpływowi, mają powiazania na terenie całego N. w związku z czym, nie może się czuć bezpiecznie gdziekolwiek w N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy orzekające w niniejszej sprawie na podstawie prawidłowo przyjętego stanu faktycznego zasadnie uznały, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą okoliczności, które pozwalałby na uznanie, że spełnia on przesłanki do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, czy wyrażenia zgody na pobyt tolerowany oraz, że nie jest możliwe jego wydalenie z terytorium RP. Przy ustalaniu statusu uchodźcy należy uwzględnić istnienie związku między przestrzeganiem praw cywilnych i politycznych a rozwojem ekonomicznym. Często uchodźcy wywodzą się z najbiedniejszych obszarów świata. Jednym z ważnych czynników zapobiegających migracji ekonomicznej powinna być zrównoważona polityka gospodarcza i pomoc dla mieszkańców najbiedniejszych państw świata. Podstawy współczesnej ochrony uchodźców tworzą dwa podstawowe prawa człowieka, określane jako swoboda (wolność) przemieszczania się i prawo do powrotu. Międzynarodowa ochrona uchodźców zastrzeżona jest dla tych, którzy opuścili kraje ojczyste tracąc przy tym ochronę udzielaną obywatelom i w związku z tym ich zasadniczą potrzebą jest uzyskanie ochrony ze strony innego podmiotu. W systemie ochrony prawnej uchodźców brak ochrony ze strony państwa ojczystego połączony jest ponadto z "uzasadnioną obawą prześladowania". Ochrona międzynarodowa nie przysługuje mimo poważnego zakłócenia porządku publicznego w kraju pochodzenia, w przypadku braku dostatecznie zindywidualizowanej obawy prześladowania. W literaturze przyjmuje się, że uchodźców charakteryzuje wspólne doświadczenie zerwania normalnych więzi zaufania i wierności między obywatelem a rządem i zastąpienie ich przez stosunki oparte na obawie i alienacji (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 21). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Zauważyć należy, że pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim przeprowadzenie oceny oświadczeń ubiegającego się o tą ochronę. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W myśl z art. 15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Ponadto organy obowiązane są do oceny przesłanek pozwalających na zastosowanie w sprawie art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, zgodnie z którymi cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP gdy jego wydalenie: -mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; -naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; -jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. W niniejszej sprawie organy przeanalizowały sytuację skarżącego pod kątem każdej z powyższych przesłanek. Z ustalonego przez organy i przyjętego przez Sąd stanu fatycznego wynika, że N. nie jest zaangażowany w żaden międzynarodowy ani wewnętrzny konflikt zbrojny. Informacje o kraju pochodzenia cudzoziemca nie wskazują również, by w N. dochodziło do prześladowań z powodu rasy, religii, narodowości, poglądów politycznych bądź przynależności do określonej grupy społecznej. N. pozostaje jednak jednym z najbiedniejszych krajów świata, a trwające w latach dziewięćdziesiątych i na początku lat dwutysięcznych walki pomiędzy wojskami rządowymi a [...] partyzantką, dążącą do obalenia króla i wprowadzenia ustroju [...], spowodowały śmierć ok. 12 000 osób i skutkowały przesiedleniem kolejnych 100 000. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że Rada w bardzo ograniczonym zakresie zbadała sytuację w kraju pochodzenia. Analizując sytuację w N. Rada uzasadniła swoje stanowisko w sprawie na podstawie następujących dokumentów: informacje Biura Spraw Konsularnych Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych z 2012 r. i 2013 r., Raport Amnesty International z roku 2012 odnośnie stanu przestrzegania praw człowieka w N. - "N. - Amnesty International Report 2012. Human Rights in [...] N.", Raport Amnesty International z 2013 r. odnośnie stanu przestrzegania praw człowieka w N. - "N. - Amnesty International Raport 2013. Humań Rights in [...] N.", informacje Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdsC odnośnie N. - raport z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. Z dokumentów poddanych analizie przez organ II instancji wynika, iż stan przestrzegania praw człowieka w N. uległ polepszeniu, choć nadal dochodzi do wymuszeń, zastraszania oraz nadużywania władzy przez różne bojówki, gangi, ale także wojsko i policję [...]. W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia skarżącego oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organy obu instancji przy rozpatrywaniu wniosku cudzoziemca z [...] lutego 2012 r., nie wykazały, że może on żywić rzeczywistą obawę przed tymi prześladowaniami. Skarżący przy składaniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy w R.P. nie składał żadnych wyjaśnień, a także w żaden inny sposób nie podnosił, iż był poddany prześladowaniom w rozumieniu konwencyjnym kształtującym przesłanki dla ubiegania się o status uchodźcy. W szczególności, skarżący nie był nigdy poszukiwany, zatrzymany, aresztowany, poddany działaniom o charakterze szykan, prześladowań fizycznych, jak i psychicznych. Cudzoziemiec, przedstawiając wyjaśnienia dotyczące przyczyn i okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP wskazał, iż był poddany prześladowaniom w kraju pochodzenia ze strony osób trzecich (sympatyków zbrojnych ugrupowań [...]) w związku z rzekomym "donosem", który miał zostać uczyniony przez cudzoziemca na policję, a w wyniku którego dojść miało do zbrojnego starcia. Uwzględniając oświadczenia złożone przez skarżącego w trakcie procedury uchodźczej, w szczególności zaś zeznania złożone w czasie przesłuchania statusowego w dniu [...] września 2012 r., w ocenie Sądu, za słuszne uznać należy ustalenia powzięte przez organy w niniejszej sprawie, które prowadziły do opinii, że skarżący nie był prześladowany w kraju pochodzenia, jak również nie istnieją żadne podstawy mogące uprawdopodobnić rzeczywiste doznawanie prześladowań po powrocie do kraju pochodzenia. W literaturze przyjmuje się, że "jeśli jakaś osoba ma zostać zakwalifikowana jako uchodźca, to konieczne jest stwierdzenie rozbratu pomiędzy nią a władzami kraju ojczystego. Jednakże sami opozycja czy niezgadzanie się z rządem sprawującym władzę nie wystarczają. Musi istnieć ryzyko poważnego uszczerbku dla tej osoby, stanowiące konsekwencję politycznych wypadków lub okoliczności. Wynika to wyraźnie z powiązania (...) faktu przebywania za granicą z obawą prześladowania. Oznacza to, po pierwsze, że akt lub akty stanowiące prześladowanie albo muszą być podejmowane przez same władze państwowe, albo przez inne ciała lub osoby prywatne, jeśli władze państwowe nie są w stanie lub nie chcą interweniować na rzecz jednostki" (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 37). Nie wystarcza wykazanie uzasadnionej obawy prześladowania, wymaga się dodatkowo, aby takie prześladowanie miało za podstawę rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne uchodźcy. Obawę prześladowania uznaje się za uzasadnioną, jeśli z całokształtu okoliczności w danej sprawie wynika, iż życie, wolność, pozycja społeczna lub warunki bytu jednostki zostały zagrożone lub poniosą uszczerbek oraz jeśli z tych samych powodów nie może ona korzystać z innych podstawowych praw i wolności człowiek. Definicja uchodźcy zawarta w konwencji wymaga indywidualnego identyfikowania uchodźcy. W niniejszej sprawie organy obu instancji przy ustaleniu stanu faktycznego uwzględniły indywidualną sytuację cudzoziemca w N. Należy podkreślić, iż cudzoziemiec wyjechał z kraju pochodzenia w 2001 r., następnie przemieścił się do M., gdzie przebywał nieprzerwanie w okresie od 2006 r. do 2010 r., a następnie powrócił do I. na około 9-10 miesięcy, skąd, w końcu, udał się do Polski poprzez R. Należy podkreślić, że celem podróży skarżącego była B., gdzie chciał podjąć pracę. W czasie przesłuchania w dniu [...] września 2012 r. skarżący wyjaśniając okoliczności, które spowodowały, że znalazł sie w Polsce, zeznał, iż "Kiedy przywiózł mnie tu myślałem, że jestem w B. Tak zapowiedział mi już w I. ten człowiek. Zapewnił mnie, że tam będę miał pracę. W B. mam kolegę, chciałem z nim zamieszkać. Ten człowiek powiedział mi, że B. zarabia się 30 tyś. [...] miesięcznie; zapewnił mnie, że nie będę miał problemów z mieszkaniem. W I. pracowałem na czarno, a on obiecał mi, że B. można pracować legalnie i że będę miał gdzie mieszkać". Zdaniem Sądu, z treści zeznań skarżącego wynika wprost, że jego celem migracyjnym było uzyskanie pracy w B. To państwo było jego celem podróży. Na terenie B. skarżący chciał podjąć pracę. Należy podkreślić, że w celach zarobkowych skarżący podróżuje od 2001 r., kiedy opuścił kraj pochodzenia. W literaturze zwraca się uwagę, że "Powszechnie uważa się, że państwo – jeśli nie dotyczą go szczególne zobowiązania traktatowe - ma prawo decydowania o przebywaniu cudzoziemców na swym terytorium. (...). Państwo może zatem co do zasady odmówić wstępu osobom nie będącym jego obywatelami, może też w stosunku do tych osób zarządzić opuszczenie terytorium. Źródłem tych praw państwa jest jego suwerenność, celem zaś zapewnienie mu warunków dla ochrony jego interesów, nierzadko gospodarczych lub socjalnych (np. ochrona rynku pracy, ograniczenie wydatków socjalnych)" (zob. Z. Kędzia, Prawo cudzoziemca do ochrony przed wydaleniem z kraju legalnego pobytu, [w:] Prawa człowieka. Model prawny, Wrocław, Warszawa, Kraków 1991, s. 485). Wydarzenia, na których opiera swe obawy skarżący, miały miejsce ponad 12 lat temu, wobec czego trudno jest obecnie w sposób obiektywny zidentyfikować jakikolwiek związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy okolicznościami wskazywanymi przez cudzoziemca za przyczyny poszukiwania ochrony międzynarodowej, a wnioskiem uchodźczym złożonym w 2012 r. Z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wynika także, że skarżący nie miał żadnej styczności ze zbrojnymi ugrupowaniami "[...]" w kraju pochodzenia, nie należał do ich ugrupowania politycznego, nie interesował się polityką w ogóle, przez okres kilkunastu lat wiódł życie poza N. bez aktywności w sferze politycznej, społecznej, czy też religijnej. W tym stanie rzeczy hipotetyczne obawy skarżącego w stosunku do grup zbrojnych "[...]" nie mogą zostać uznane jako rzeczywiste podstawy ubiegania się o ochronę międzynarodową, gdyż podmioty takie działają poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia skarżącego. Należy podkreślić, że w grudniu 2013 r. w N. przeprowadzono wybory parlamentarne, które przyniosły porażkę "[...]", przed którymi skarżący żywi obawę. Nie ma też podstaw dla przyjęcia, że kraj pochodzenia ochrony przed hipotetycznymi działaniami takich podmiotów, cudzoziemcowi by nie zapewnił. Problemy ze strony sąsiadów i obcych ludzi nie mogą stanowić wystarczającej przestanki do nadania statusu uchodźcy. Nie mają one charakteru prześladowań ze strony władz, ani prześladowań, przed którymi władze nie byłyby w stanie zapewnić obywatelowi należytej ochrony (por. wyrok NSA z 23 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1648/99). Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez skarżącego w sprawie, nie występował on o ochronę do odpowiednich organów w kraju pochodzenia. W związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw aby uznać, iż ochrona taka nie zostałaby cudzoziemcowi udzielona. W ocenie Sądu w tak ustalonym stanie faktycznym za prawidłowe należało uznać stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że w świetle przesłanek z art. 13 powołanej na wstępnie ustawy nie jest możliwe przyznanie skarżącemu ochrony międzynarodowej w postacie przyznania statusu uchodźcy. Skarżący w kraju pochodzenia nie jest bowiem prześladowany z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że nie był przedmiotem szczególnego zainteresowania jednostek siłowych i nie miał żadnych kontaktów z policją w N. Według Sądu, zeznania skarżącego zostały w sposób prawidłowy ocenione i wyciągnięto z nich logiczne wnioski. Podkreślić należy, że dostępne opracowania na temat aktualnej sytuacji w N. nie pozwalają na przyjęcie, że w razie powrotu skarżącego do kraju pochodzenia władze będą podejmować w stosunku do niego działania krzywdzące na tle rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych. Skarżący, jak trafnie uznały organy orzekające w sprawie, nie jest także uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego. Powyższe okoliczności potwierdzają, że w stosunku do skarżącego nie zachodzi obawa prześladowania. Organy prawidło także uznały, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 powołanej ustawy. Powrót do kraju pochodzenie nie narazi go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. Brak jest także podstaw do uznania, że skarżący może być poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, skoro w kraju pochodzenia nie jest poszukiwany, w dodatku nie brał czynnego udziału w działaniach politycznych i zbrojnych w N. Nie zachodzi także przesłanka poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia dla życia lub zdrowia wynikająca z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy orzekające w sprawie na podstawie materiałów dotyczących sytuacji panującej w N. ustaliły, że sytuacja polityczna, jest niestabilna, jednak fakt przebywania na terenie N. nie naraża osób na doznanie krzywdy, o ile w przypadku danej osoby nie występują okoliczności także zagrożenie zwiększające. Organy orzekające w sprawie przeanalizowały także sytuację skarżącego pod kątem udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Przedstawiona powyżej sytuacja skarżącego, a także sytuacja społeczno-polityczna w N. nie pozwala na przyjęcie że wydalenie w terytorium RP mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Wydalenie skarżącego z Polski nie narusza także prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., ponieważ skarżący przebywa w Polsce sam bez rodziny i może samodzielnie bezpiecznie powrócić do kraju pochodzenia. Ponadto wedle oświadczenia strony w kraju pochodzenia przebywają jego rodzice. W przedmiotowym postępowaniu organ II instancji szczegółowo wyjaśnił w pierwszej części rozstrzygnięcia, dlaczego brak jest podstaw do objęcia skarżącego ochroną wskazując na nieaktualność deklarowanych obaw. Istotne znaczenie ma także brak związku przyczynowo-skutkowego między wydarzeniami, które miały miejsce 12 lat wcześniej, a deklarowanymi obecnie przez skarżącego obawami. Należało także uwzględnić postępującą normalizację sytuacji politycznej w N., a także brak skorzystania z ochrony państwowej w kraju pochodzenia. Wszystkie te okoliczności w sposób prawidłowy zostały uwzględnione przez organ II instancji przy badaniu przesłanek ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. W ocenie Sądu, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119, poz. 515 ze zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119, poz. 517), a także przepisów k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organu II instancji, według którego skarżący jest migrantem ekonomicznym a nie uchodźcą. W literaturze przyjmuje się, że "migracja może być zdefiniowana jako ruch wolnych jednostek z zamiarem spowodowania trwałej zmiany zamieszkania" (zob. Z. Ciopiński, Odmowa powrotu do kraju, Warszawa 1988, s. 185). Głównym motywem emigracji są czynniki ekonomiczne. Wśród tych czynników wyróżnia się: 1. różnice w kosztach utrzymania, 2. Perspektywę przyszłych dochodów i możliwość poczynienia znacznych oszczędności, 3. Możliwość zmiany zawodu i środowiska, 4. Łatwiejszy start życiowy dla posiadających za granicą rodziny i znajomych, od których migrant może oczekiwać pomocy materialnej. W niniejszej sprawie migracja cudzoziemca może być klasyfikowana jako bodźcowa. W ocenie Sądu ma ona ścisły związek z opuszczeniem kraju przez skarżącego ze względu na motywy ekonomiczne. Miały one zdaniem Sądu, wpływ na subiektywne doznania i wyobrażenia skarżącego o możliwościach zatrudnienia na terenie innych państw. Zdaniem Sadu, skarżący wyjeżdżając z N. w 2001 r. kierował się głównie motywami ekonomicznymi. W czasie przesłuchania w dniu [...] września 2012 r. na pytanie: "Czy ludzie słusznie mogli mieć podejrzenia, że współpracował Pan z policją?", skarżący odpowiedział: "Nie nie miałem żadnych kontaktów, tyle że sprzedawałem warzywa także im i niekiedy rozmawialiśmy, ale nic poza tym". Materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dowodowym został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski i dano im wyraz w uzasadnieniu decyzji. W toku prowadzonego postępowania skarżący miał możliwość wypowiedzieć się co do zebranych materiałów, zaś przesłuchania prowadzono w zrozumiałym dla niego języku – języki [...]. Skarżący wyraził zgodę na przesłuchanie w tym języku. Zatem za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia: art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Rada przedstawiła przesłanki odmowy udzielenia form ochrony skarżącego i zebrała w sposób wystarczający materiał dowodowy. Organ II instancji ocenił pełen zakres zeznań wnioskodawcy. Wbrew zarzutom skargi Rada dokonała na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny okoliczności na które powoływał się wnioskodawca. Ponadto w ocenie Sądu, organ II instancji wytłumaczył stronie przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Decyzja organu II instancji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rada wyjaśniła także przesłanki na podstawie, których odmówiła przyznania wnioskodawcy ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Nie można podzielić zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Sąd nie dostrzegł wady polegającej na braku zbadania sytuacji w kraju pochodzenia i oparcia się na fragmentarycznych zeznaniach strony. Naniesienie odręcznych skreśleń i dopisków na wydanej decyzji jest rezultatem wadliwej redakcji i złej organizacji procesu weryfikacji dokonywanej przed wysłaniem decyzji. Nie zmieniły one żadnego konstytutywnego elementu decyzji, ani treści zawartych w uzasadnieniu. Organ II instancji przeanalizował wnikliwie sytuację w N. i wyprowadził z niej prawidłowe wnioski na temat poziomu grożącego skarżącemu niebezpieczeństwa. Sąd po dokonaniu oceny zeznań skarżącego złożonych podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 10 czerwca 2014 r., stwierdza, że ich treść jest zgodna z treścią zeznań złożonych przez cudzoziemca w toku postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu także decyzja organu II instancji uchylająca pkt 4 decyzji organu I instancji zakazującej ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i umarzająca postępowanie organu I instancji jest prawidłowa, ze względu na brak podstawy prawnej do orzekania w tym zakresie. Sąd nie dostrzegł także w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które wymagałoby uchylenia zaskarżonej decyzji z urzędu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło