IV SA/Wa 393/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-22
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytury i renty ledwo pokrywają bieżące wydatki, a która posiada majątek w postaci nieruchomości i samochodu, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo posiadania dochodów, które w całości pochłaniane są przez bieżące wydatki, w tym raty kredytów i koszty utrzymania samochodu związane z jego niepełnosprawnością, a także wydatki na remont domu, skarżący nie dysponuje majątkiem, który mógłby spieniężyć, ani nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia z powodu niepełnosprawności. Pomoc rodziny jedynie uzupełnia zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący S. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, a jego dochody z emerytury i renty, wraz z dochodami żony, ledwo pokrywają bieżące wydatki gospodarstwa domowego, w tym raty kredytów i koszty utrzymania samochodu. Skarżący wskazał również na znaczne wydatki związane z remontem domu oraz korzysta z pomocy rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie dla S. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W..
S. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 11 maja 2011 r., a także z nadesłanych na wezwanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną – A. G.. Jest osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, niezdolną do zatrudnienia i wymagającą pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Źródła dochodu dwuosobowej rodziny stanowią emerytura i renta z tytułu choroby zawodowej S. G. w łącznej wysokości 1.703,69 zł netto miesięcznie oraz emerytura A. G. w miesięcznej wysokości 1.420,33 zł netto.
Małżonkowie są właścicielami domu o pow. 140 m2. Poza domem, jako posiadany majątek skarżący wskazał: działkę siedliskową o powierzchni 296 m2, 3/8 części nieruchomości o powierzchni 0,14 ha, 3/16 części nieruchomości o powierzchni 0,11 ha, 3/16 części nieruchomości budynkowej o powierzchni 64,80 m2 oraz 3/16 części budynku użytkowego o powierzchni 118 m2, a także samochód osobowy marki Volkswagen Polo z 2006 r., który wykorzystywany jest m.in. na dojazdy do lekarzy i na rehabilitację.
Wnioskodawca nie dysponuje innymi nieruchomościami, wartościowymi przedmiotami, ani zasobami pieniężnymi.
Na stałe wydatki w gospodarstwie domowym S. i A. G. składają się: opłaty za energię elektryczną (około 300 zł w rozliczeniu dwumiesięcznym), opłaty za gaz (około 1.000 zł miesięcznie), opłaty za telefon (około 140 zł miesięcznie), opłaty za wodę i kanalizację (96,41 zł miesięcznie), składki ubezpieczenia na życie (77 zł miesięcznie), koszty zakupu paliwa do samochodu (100-150 zł miesięcznie), abonament RTV (17 zł miesięcznie), opłaty za telewizję i internet (108,13 zł miesięcznie), raty kredytu w Kredyt Banku S.A. (158,35 zł miesięcznie), raty kredytów w Banku Zachodnim WBK S.A. (168,26 zł i 273,11 zł miesięcznie), raty kredytu w Volkswagen Bank Polska S.A. (578,19 zł miesięcznie), ubezpieczenie samochodu (1.288 zł rocznie), koszty zakupu drewna na opał (średnio 500 zł rocznie), podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny (w sumie 848 zł rocznie).
W bieżącym roku małżonkowie ponieśli znaczne wydatki na remont i konieczną modernizację domu. Wykazane fakturami, których kserokopie złożono do akt sprawy, koszty zakupu materiałów budowlanych wyniosły ponad 2.800 zł. Z kolei wedle oświadczenia skarżącego z dnia 9 czerwca 2011 r. koszty robocizny wyniosły 2.500 zł.
Ze złożonych przez stronę do akt sprawy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że jedyne regularne wpływy na konto S. G. stanowią świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W grudniu 2010 r. skarżący otrzymał dodatkowo 252,00 zł świadczenia socjalnego ze szkoły podstawowej w Świebodzinie. Z kolei 8 marca 2011 r. na rachunek bankowy wpłynęła kwota 4.037,50 zł uruchomionego kredytu gotówkowego. Na koniec kwietnia saldo rachunku wyniosło -1.450,97 zł. Świadczenia emerytalne stanowią także jedyne regularne wpływy na rachunek bankowy A. G.. Przez cały okres objęty nadesłanymi wyciągami saldo rachunku bankowego wymienionej było ujemne. W ostatnim dniu ujętym w wyciągu, to jest 10 maja 2011 r. wyniosło -4.380,33 zł, przy dopuszczalnym limicie debetowym -5.000,00 zł.
W utrzymaniu gospodarstwa domowego skarżący i jego żona korzystają także z pomocy rodziny. Pomoc polega na zakupach żywności, leków, środków czystości, bielizny, pościeli, odzieży, czy też finansowaniu opieki nad zwierzętami domowymi. Pomoc finansowa rodziny nie ma charakter pożyczki, a nie darowizny.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Środki uzyskiwane ze świadczeń emerytalnych i rentowych S. G. i A. G. dają małżonkom miesięczny dochód w wysokości 3.124,02 zł. Z kolei średnia miesięczna wysokość wykazanych przez skarżącego regularnych wydatków w dwuosobowym gospodarstwie domowym wynosi około 3.100 zł. Pochłaniają więc one praktycznie całość miesięcznego dochodu rodziny.
Ponieważ skarżący jest osobą niepełnosprawną należy uznać, że koszty utrzymania i eksploatacji samochodu są koniecznymi wydatkami gospodarstwa domowego, podobnie jak koszty spłaty kredytu w Volkswagen Banku. Środki z kredytu bankowego w kwocie 4.250,00 zł, które 8 marca bieżącego roku wpłynęły na rachunek bankowy A. G. zostały całkowicie wykorzystane w ciągu niespełna dwóch miesięcy od jego wypłaty, w czasie kiedy skarżący i jego żona przeprowadzali niezbędny remont domu. Stąd raty pozostałych kredytów spłacanych przez skarżącego i jego żonę także zaliczyć należy do koniecznych wydatków gospodarstwa domowego. Środki z tych kredytów służą wszakże pokryciu konicznych wydatków państwa G..
Pomoc finansowa rodziny oraz możliwość dokonywania wydatków nie znajdujących pokrycia w aktualnie posiadanych środkach umożliwiają państwu G. zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania. Wysokie koszty utrzymania, wiążące się z koniecznością spłaty kredytów i stanem zdrowia skarżącego powodują jednak, że regularnie uzyskiwany dochód nie pozwala na wygospodarowanie jakichkolwiek dodatkowych środków. Jednoczenie skarżący nie jest w stanie pozyskać dodatkowych funduszy, ponieważ nie dysponuje majątkiem, który mógłby spieniężyć, a ze względu na niepełnosprawność nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że S. G. wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło