IV SA/Wa 395/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-29

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, jeśli granice działek są sporne i wymagają rozgraniczenia w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny prawidłowo odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, gdy granice działek są sporne i nie można ich jednoznacznie ustalić na gruncie. W takiej sytuacji właściwym trybem do ustalenia przebiegu granic jest postępowanie rozgraniczeniowe, a nie postępowanie ewidencyjne.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się przywrócenia powierzchni działek do stanu sprzed odnowienia ewidencji gruntów w 1996 r. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na zgodność granic z mapami sprzed odnowienia i stanem posiadania na gruncie, a także konieczność przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, wskazując na ustalenia kontroli ewidencji gruntów i niemożność jednoznacznego określenia granic. Skarżący zarzucili niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym nieotrzymanie wezwania do stawienia się na gruncie i niewyjaśnienie przyczyn rozbieżności powierzchni.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. K., D. K. i A. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany w ewidencji gruntów - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów wsi K. gm. D., polegającej na przywróceniu powierzchni działek o numerach ewidencyjnych: [...] i [...] do stanu sprzed odnowienia ewidencji w roku 1996. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż granice przyjęte przy odnowieniu ewidencji gruntów, nie odbiegają od granic uwidocznionych na mapach ewidencyjnych w skali 1:5000 sprzed odnowienia oraz, że są one zgodne z przebiegiem granic na gruncie, które określają stan ostatniego spokojnego posiadania, a określenia przebiegu granic należy dokonać w trybie przepisów o rozgraniczeniu – art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Od wskazanej decyzji odwołanie złożył R. K., pełnomocnik spadkobierców zmarłej J. K. Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję odmawiającą wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian polegających na przywróceniu powierzchni działek o nr nr [...] i [...] do stanu sprzed odnowienia ewidencji gruntów wziął pod uwagę ustalenia zawarte w operacie przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2001 r. za nr [...], który powstał na zlecenie Starostwa w wyniku kontroli ewidencji gruntów obrębu K. na skutek stwierdzenia rozbieżności w powierzchniach działek uwidocznionych w ewidencji gruntów przed i po jej odnowieniu. Okazane w trakcie kontroli granice działek o nr nr [...],[...] i [...] nie zostały przyjęte przez J. K., a jednoznaczne określenie przebiegu granic okazało się niemożliwe ze względu na rozbieżność wskazań zainteresowanych stron. Sprawia to, że zarówno powierzchnia działek, jak i ich granice są aktualnie sporne i nie mogą ulec skorygowaniu w postępowaniu ewidencyjnym, niezależnie od przyczyn zaistniałej sytuacji. Jednoznaczne określenie przebiegu granic może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym. W skardze z dnia 30 października 2003 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. będący pełnomocnikiem skarżących A. N., D. K. i A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. oraz o przywrócenie powierzchni działek nr ew. [...] i [...] we wsi K., gm. D. do stanu sprzed odnowienia ewidencji w 1996 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w wyniku odnowienia w 1996 r. ewidencji gruntów we wsi K. wprowadzone zmiany naruszyły stan spokojnego posiadania gruntów w gospodarstwie rolnym jego zmarłej żony J. K. Dokonaną w ewidencji gruntów zmianą naruszono akt własności ziemi z 1974 r. Organowi drugiej instancji skarżący zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj.: nieotrzymanie przez żonę J. K. wezwania do stawienia się na gruncie celem ustalenia granic działek, niewyjaśnienie przyczyn powstałych rozbieżności w powierzchni działek, oraz na jakiej podstawie został określony stan posiadania, skoro nieruchomość nie jest ogrodzona i nie ma wyraźnej granicy. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na jego obszarze znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że C. K. na podstawie Aktu Własności Ziemi wydanego przez Urząd Powiatowy w W. w dniu [...] stycznia 1974r. nabyła własność nieruchomości składającej się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów wsi K. numerami ewidencyjnymi [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] o powierzchni 4,47 ha, położonych we wsi K. powiat [...]. Następnie umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] maja 1981r. sporządzoną w Urzędzie Gminy w D. przed Naczelnikiem Gminy, C. K. przekazała J. K. własność i posiadanie gospodarstwa rolnego położonego we wsi K. gmina D., składającego się z działek oznaczonych numerami [...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o ogólnej powierzchni 4,47 ha. Zauważyć należy, że umowa nie wymienia działki nr ewid. [...], która wymieniona jest w Akcie Własności Ziemi, mimo zgodności powierzchni przekazanego gospodarstwa rolnego z powierzchnią w Akcie Własności Ziemi. W roku 1996 zostało przeprowadzone odnowienie operatu ewidencji gruntów wsi K. gm. D. Odnowienie ewidencji zostało przeprowadzone na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. Nr 11, poz. 98 ze zm.). Zgodnie z § 10 pkt 1 i 2 tego zarządzenia granice działki określa przebieg linii: według faktycznego stanu władania, stwierdzonego na gruncie, lub według stanu prawnego nieruchomości, ustalonego w postępowaniu uregulowanym odrębnymi przepisami. W trakcie prac związanych z odnowieniem operatu ewidencji gruntów, ustalenie granic działek nastąpiło według stanu posiadania ustalonego na gruncie. Jak wynika z kopii ustalenia i ogłoszenia stanu posiadania z 1996r. J. K. nie wyraziła zgody "na granice ustalone w obecnych planach z działką Z. C." i wnosiła o poprawę zgodnie z planami z 1968r. Jednakże zastrzeżenia J. K. nie zostały uwzględnione przy odnowieniu operatu ewidencji gruntów. W wyniku odnowienia ewidencji gruntów powstały rozbieżności w powierzchni działek nr [...], nr [...] i nr [...] należących do J. K. pomiędzy ewidencją obowiązującą do czasu odnowienia i po odnowieniu. Celem wyjaśnienia tych rozbieżności została przeprowadzona kontrola terenowa ewidencji gruntów wsi K. Jak wynika z opinii technicznej z przeprowadzonej kontroli ewidencji gruntów powierzchnia działki ewid. [...] według odnowionej ewidencji wynosi 7159 m² ,a według starej ewidencji wynosiła 0,76 ha, rozbieżność wynosi 441 m². Okazane w trakcie kontroli granice działki zostały przyjęte przez strony, jedynie J. K. stwierdziła, że granica płd.-zach. działki powinna przebiegać dalej w kierunku zachodnim średnio od 1,50m do 0,50 m od pkt. Nr [...] do pkt. [...]. Z opinii tej wynika także, że powierzchnia działki ewid. [...] według odnowionej ewidencji wynosi 15302 m², a według starej ewidencji wynosiła 1,65 ha, rozbieżność wynosi 1198 m². Również i w tym przypadku J. K. nie przyjęła okazanych granic działki i podniosła, że wschodnia granica działki na odcinku od pkt. 9523 do pkt. 9530 winna być przesunięta o 0,75 m w kierunku wschodnim. W opinii technicznej stwierdzono również, że przebieg granic według nowej ewidencji i ich punkty załamania nie odbiegają od tych przedstawionych na mapie ewidencyjnej w skali 1:5000 sporządzonej przed odnowieniem, jak również są zgodne z przebiegiem granic na gruncie. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, gdy brak możliwości jednoznacznego określenia przebiegu granic a co za tym idzie powierzchni działek, organy słusznie przyjęły, że w przypadku sporu co do przebiegu granic działki nr [...] i działki nr [...] należy przeprowadzić rozgraniczenie. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło