IV SA/Wa 397/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1998 r., orzekającą o wymeldowaniu P. D. (obecnie K.) z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu Minister podniósł, że pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Pan P. K. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej jego wymeldowania. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezydent Miasta K. odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r. uchylił w całości tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta K. w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. uznał, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie przed organem I instancji uznając, że Prezydent Miasta K. nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania decyzją z dnia [...] października 2009 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, z uwagi na uchybienie przez zainteresowanego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku oraz z uwagi na brak przesłanek formalnych, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa, za które Wojewoda uznał nie przedstawienie przez P. K. prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego fakt sfałszowania dowodu lub popełnienie przestępstwa. W ocenie Ministra, przeprowadzone przez niego postępowanie odwoławcze wykazało, że Wojewoda [...] dokonał oceny możliwości wznowienia postępowania pod kątem przesłanek wyszczególnionych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 Kpa. Tymczasem P. K. występował o wznowienie postępowania na podstawie wszystkich przesłanek określonych w art. 145 § 1 oraz 145a Kpa. Minister zauważył, że Wojewoda [...] nie wezwał skarżącego do Sygn. akt lv SA/Wa 397/10 doprecyzowania podania, jednakże P. K. wzywany był wielokrotnie do doprecyzowania swojego wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. przez Prezydenta Miasta K.. W ocenie Ministra pomimo, że Prezydent Miasta K. ustalał wskazane kwestie nie będąc organem właściwym do rozpatrzenia sprawy, złożone wówczas wyjaśnienia wnioskodawcy mogły być wykorzystane przez Wojewodę [...], ze względu na zasadę wyrażoną w art. 75 § 1 Kpa. Te wyjaśnienia P. K., pozwoliły zatem na prawidłowe zakwalifikowanie jego żądania. Uchybienie Wojewody polegało, zdaniem Ministra, wyłącznie na tym, iż nie powinien rozpatrywać przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 z uwagi na fakt, iż strona nie wykazała, kiedy dowiedziała się o przyczynach wznowienia postępowania, na których opiera swoje żądanie. Przy żądaniu wznowienia postępowania strona musi bowiem przedstawić dowody potwierdzające datę powzięcia wiadomości o przyczynie wznowienia. Niepodanie tej daty stanowi przeszkodę w ustaleniu, od kiedy należy liczyć bieg terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Z tej to przyczyny Wojewoda winien był, w ocenie organu II instancji, odmówić wznowienia postępowania, nie zaś z uwagi na niedostarczenie przez wnioskodawcę prawomocnych wyroków sądu o sfałszowaniu dowodu lub popełnieniu przestępstwa. Zdaniem organu odwoławczego P. K. nie wykazał również, kiedy dowiedział się o przyczynach wznowienia postępowania wyszczególnionych w art. 145 § 1 pkt 3, 5, 6, 7 i 8 Kpa, pomimo, że został do tego wezwany. Niemniej, w ocenie Ministra, Wojewoda [...] prawidłowo ocenił, iż wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, złożono z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 Kpa, gdyż P. K. decyzję orzekającą o wymeldowaniu go z pobytu stałego odebrał w dniu [...] grudnia 1998 r. W tym stanie rzeczy przedmiotowy wniosek zainteresowany powinien złożyć do dnia [...] stycznia 1999 r. Oceniając możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145 a Kpa, z uwagi na uchylenie wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. przez Trybunał Konstytucyjny art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodów (sygn. akt. K 20/01, LEX 54068) organ zaznaczył, że wniosek w tym zakresie również został wniesiony z uchybieniem terminu, skoro orzeczenie to zapadło w 2002 r. Podsumowując Minister stwierdził, że nie jest możliwe wszczęcie postępowania w trybie wznowienia z uwagi na przesłanki określone wart, 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8 Sygn. akt lv SA/Wa 397/10 Kpa, z uwagi na to, iż strona nie doprecyzowała przedmiotowego wniosku i nie określiła daty, w której dowiedziała się o przyczynach wznowienia oraz w art. 145 § 1 pkt 4 i 145a Kpa, co prowadziło do zasadnego stwierdzenia uchybienia terminu. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. K.. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie zgadza się z treścią decyzji, w dodatku uważa, że organ przesyłał mu zawiłe informacje dotyczące przebiegu postępowania administracyjnego, wykorzystując przepisy w sposób dla niego niekorzystny. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że poza zarzutami przedstawionymi w skardze Sąd z urzędu bada, czy zaskarżone orzeczenie nie jest dotknięte naruszeniem prawa powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania P. K. (poprzednio D.) z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K., zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. w przedmiocie wymeldowania. Z uwagi na to, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego określone w art. 145 § 1 i 145a Kodeksu postępowania administracyjnego wskazać należy, iż w literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą "na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna". Konieczność Sygn. akt lv SA/Wa 397/10 istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (Komentarz do art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II). Jak wynika z akt sprawy P.K. pismem z dnia [...] lipca 2008 r. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. w przedmiocie wymeldowania, podając jako podstawę wznowienia wszystkie przesłanki określone w art. 145 § 1 Kpa oraz przesłankę określoną w art. 145a Kpa. Mimo wielokrotnego wzywania do sprecyzowania, kiedy skarżący dowiedział się o przesłankach wznowieniowych i na jakie konkretnie przesłanki się powołuje organy nie otrzymały jednoznacznej odpowiedzi. Sam skarżący podtrzymywał, iż chodzi o wszystkie przesłanki określone w art. 145 i 145a Kpa. Co prawda o wyjaśnienie tych okoliczności zwracał się Prezydent Miasta K., który nie był organem właściwym w sprawie, jednakże w ocenie Sądu, wykorzystanie tych dowodów przez Wojewodę [...], który orzekał wówczas w II instancji, a zgodnie z właściwością jest organem I instancji, nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto należy wspomnieć, iż na dalszym etapie postępowania, w tym we wniesionym odwołaniu, skarżący w dalszym ciągu nie sprecyzował przesłanek, na podstawie których żądał wznowienia postępowania. W ocenie Sądu organy zasadnie zatem przyjęły, że chodzi o wszystkie przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 - 8, oraz przesłankę określoną w art. 145a Kpa. Do sprecyzowania takiego nie doszło nadto w wywiedzonej skardze oraz podczas rozprawy przed Sądem z udziałem profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego skarżącego z urzędu. Podzielić należy stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że skarżący nie wykazał, kiedy dowiedział się o przesłankach wznowieniowych określonych w art. 145 § 1 Kpa. Organ zatem nie mógł ustalić, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, Sygn. akt lv SA/Wa 397/10 zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie mniej jednak z akt sprawy wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta miasta K. z dnia [...] września 1998 r. w przedmiocie wymeldowania skarżącego z lokalu przy ul. [...] w K., została doręczona P. D. (K.) w dniu [...] grudnia 1998 r. Nadto w postępowaniu tym wnosił on odwołanie. Na marginesie należy zaznaczyć jedynie, że ze względu na upływ terminu, nawet powołanie się na przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 3 - 8 nie może skutkować uchyleniem decyzji Wojewody [...]. Odmiennie sytuacja przedstawia się odnośnie przesłanki, o której mowa w art. 145a Kpa. Zgodnie bowiem tym przepisem można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, zaś skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wskazać należy, iż w dniu 27 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189): a) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) nie jest niezgodny z art. 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Urzędowym z 2002 r. Nr 78. poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem wszedł w życie. Wobec tego, termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145a Kpa upłynął w dniu 19 lipca 2002 r. Wniosek P. K. został jednak wniesiony również ze znacznym uchybieniem wskazanego terminu. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się innych naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.