IV SA/Wa 4/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2016 r. sprzeciwu G. R. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. G. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Uprzednio Skarżąca uiściła wpis od skargi. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Podała, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 1355,69 zł netto. Jako wydatek wymieniła czynsz za mieszkanie w wysokości 100 zł. Zarządzeniem z 21 maja 2016 r. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, złożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz udokumentowanie wysokości zarobków. 8 czerwca 2016 r. Skarżąca nadesłała oświadczenie, że ponosi następujące miesięczne wydatki: 100 zł za mieszkanie i 200 zł na wyżywienie. Z dołączonego do pisma zaświadczenia z zakładu pracy wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2633,12 zł brutto, tj. 1900,63 zł netto. Ponadto Skarżąca nadesłała wyciąg z konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Postanowieniem z 6 lipca 2016 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, co następuje. Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane ściśle. Jest to bowiem forma wsparcia strony z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, tj. należyte udokumentowanie swojej sytuacji materialnej. Na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd ocenia wniosek pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Skarżąca na formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jak wynika z dołączonego do pisma z 8 czerwca 2016 r. zaświadczenia z zakładu pracy Skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 1900 zł netto. Skarżąca, będąc wezwana do podania wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, w piśmie z 8 czerwca 2016 r. oświadczyła, że jej miesięczne wydatki wynoszą 100 zł za mieszkanie i ok. 200 zł na wyżywienie. W takiej sytuacji nie sposób uznać, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bowiem - biorąc pod uwagę wysokość zarobków oraz kwotę wskazanych przez nią wydatków koniecznych - po zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych do jej dyspozycji pozostaje kwota ok. 1600 zł miesięcznie. Ponadto z wyciągu z konta bankowego z maja 2016 r. wynika, że oprócz przelewów pochodzących od pracodawcy w łącznej wysokości 1900,63 zł, na rachunek skarżącej 5 maja 2016 r. wpłynęła kwota 4200 zł określona jako "[...]". W miesiącu, w którym Skarżąca wystąpiła o prawo pomocy, na jej konto wpłynęły więc środki finansowe w łącznej wysokości 6100,63 zł. Wobec tego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała m. in., że: - kwotę uzyskiwaną z zarobków (1900 zł) musi w całości przeznaczyć na swoje utrzymanie, a wpłata 4200 zł w maju 2016 r. na jej konto była jednorazowa; - potrzebuje pomocy profesjonalnego pełnomocnika, gdyż nie zna języka polskiego ani polskiego prawa, a pomoc taką - w przypadku odmowy jej przyznania - musiałaby uzyskać na własną rękę, co wiązałoby się z kosztami przekraczającymi jej możliwości finansowe; - odmowa przyznania prawa pomocy może skutkować dla niej powrotem do kraju pochodzenia, a zatem utratą pracy w Rzeczypospolitej Polskiej i pozbawieniem środków utrzymania; Skarżąca nie może wszystkich posiadanych środków przeznaczyć na wydatki związane z postępowaniem sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Sąd w całości podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W związku z jego szczegółowym przytoczeniem powtarzanie jego byłoby zbędne. Odnosząc się do argumentów zawartych w sprzeciwie należy wskazać, że: - z dokumentów nadesłanych przez Skarżącą nie wynika, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zawarte w sprzeciwie stwierdzenie, że cały swój zarobek (1900 zł netto) musi ona przeznaczyć na swe utrzymanie nie został poparty żadnymi dokumentami wykazującymi stosowne wydatki; zobowiązana uprzednio do nadesłania takich dokumentów Skarżąca oświadczyła jedynie, że jej miesięczne wydatki wynoszą 100 zł za mieszkanie i ok. 200 zł na wyżywienie; nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, że wpłata 4200 zł w maju 2016 r. na konto Skarżącej była jednorazowa; o możliwościach finansowych strony nie decyduje bowiem częstotliwość, ale wysokość dokonywanych wpłat; - nieznajomość języka polskiego i polskiego prawa nie są przesłankami do przyznania prawa pomocy; Skarżąca może wnieść o ustanowienie tłumacza przysięgłego, natomiast - odnośnie nieznajomości polskiego prawa - biorąc pod uwagę dochody i zadeklarowane przez Skarżącą konkretne wydatki, jest ona w stanie zapewnić sobie pomoc prawną we własnym zakresie; - odmowa przyznania prawa pomocy nie może sama w sobie skutkować dla Skarżącej powrotem do kraju pochodzenia; Skarżąca uiściła wpis od skargi, stąd nie ma przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd; Skarżąca posiadane przez siebie zasoby finansowe może przeznaczyć na pomoc prawną, jeżeli uzna, że jest dla niej konieczna. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.