IV SA/Wa 400/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-28

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym wspólnikiem jest Skarb Państwa, wykazuje brak wystarczających środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, jeśli posiada aktywa w postaci maszyn i nieruchomości, a jej rachunki bankowe wykazują okresowo salda pozwalające na pokrycie kosztów sądowych, mimo poniesienia straty i restrukturyzacji?
Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym wspólnikiem jest Skarb Państwa, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ analiza wyciągów bankowych wykazała, że posiada ona środki pieniężne pozwalające na wygospodarowanie kwoty należnego wpisu od skargi oraz innych ewentualnych opłat sądowych. Pomimo poniesienia straty i procesu restrukturyzacji, dostępne środki na rachunkach bieżących były wystarczające do pokrycia kosztów sądowych, a ich poniesienie nie wpłynęłoby negatywnie na dalszą restrukturyzację ani na realizację zobowiązań.
Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. z siedzibą w T., której jedynym wspólnikiem jest Skarb Państwa, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie kary pieniężnej. Spółka wykazała stratę za 2009 r., proces restrukturyzacji, zmniejszenie zatrudnienia oraz znaczące zobowiązania handlowe i podatkowe. Analiza jej rachunków bankowych wykazała jednak okresowo dostępne środki, które sąd uznał za wystarczające do pokrycia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie warunków odprowadzania ścieków do środowiska postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. E. sp. z o.o. z siedzibą w T. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego do akt sprawy odpisu aktualnego na dzień 3 listopada 2009 r. z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że E. z siedzibą w T. jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym wspólnikiem jest Skarb Państwa. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 3.500.000,00 zł. Według rachunku zysków i strat, strata Spółki za 2009 r. wyniosła 1.586.015,38 zł. Zgodnie z bilansem, wartość środków trwałych wnioskodawczyni na 31 grudnia 2009 r. wynosiła 2.624.682,33 zł. Wedle oświadczenia zawartego w rubryce nr 10 formularza wniosku, majątek Spółki stanowią stare, całkowicie zamortyzowane maszyny oraz nieruchomości, na których znajdują się hale fabryczne i budynki. Zgodnie z uzasadnieniem wniosku oraz dodatkowym oświadczeniem wnioskodawczyni zawartym w piśmie z dnia 14 kwietnia 2010 r., Spółka przechodzi obecnie proces restrukturyzacji, który polega na utworzeniu spółek córek i przeniesieniu do nich części przedsiębiorstwa w postaci kilku wydziałów wraz częścią pracowników. W Spółce nastąpiło znaczne zmniejszenie zatrudnienia. Ponieważ Spółka przynosi stratę, zmuszona była zawiesić część płatności. Suma wymagalnych a niezapłaconych zobowiązań handlowych wynosi 1.459.849,00 zł, a zobowiązań z tytułu podatków 498.662,00 zł. Spółka jest w trakcie zawierania układu ratalnego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawie spłaty zaległych należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Jak wynika ze złożonej do akt sprawy umowy zawartej w dniu [...] października 2009 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. a skarżącą wierzyciel rozłożył na raty należności z tytułu składek według stanu na dzień 7 października 2009 r. w ogólnej kwocie 229.999,54 zł. Zgodnie z wiedzą Spółki, na dzień 14 kwietnia 2010 r. nie toczyło się przeciwko niej postępowanie egzekucyjne. Skarżąca złożyła do akt sprawy wyciągi z rachunków bankowych w [...] oraz [...]. Jak wynika z wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawczyni w [...]: na dzień 5 stycznia 2010 r. saldo dostępnych środków wyniosło 1.331,54 zł, na dzień 30 stycznia 2010 r. 1.464,64 zł, na dzień 27 lutego 2010 r. 1.117,67 zł, a na dzień 31 marca 2010 r. 614,26 zł. Z kolei wedle wyciągów z rachunku bankowego w [...]: na dzień 5 stycznia 2010 r. Spółka dysponowała wolnymi środkami w kwocie 63.730,40 zł, na dzień 16 stycznia 2010 r. nie dysponowała wolnymi środkami, na dzień 30 stycznia 2010 r. dysponowała środkami w kwocie 39.390,88 zł, na dzień 16 lutego 2010 r. środkami w kwocie 37.081,27 zł, na dzień 27 lutego 2010 r. środkami w kwocie 876,48 zł, na dzień 16 marca 2010 r. środkami w kwocie 12.637,95 zł, a na dzień 1 kwietnia 2010 r. środkami w kwocie 3.275,12 zł. We wszystkich okresach objętych nadesłanymi wyciągami z rachunku bankowego w [...], poczynając od 4 stycznia 2010 r., a kończąc na 1 kwietnia 2010 r., suma uznań była równa sumie obciążeń. Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wysokość wpisu od skargi wynosi w przedmiotowej sprawie 620 (słownie: sześćset dwadzieścia) złotych (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to najwyższa opłata sądowa w tej sprawie. Wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej wyniesie 310 (słownie: trzysta dziesięć) złotych (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei wysokość ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy też ewentualnych wpisów od zażaleń wyniesie jednorazowo 100 (słownie: sto) złotych (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uwzględniając wskazaną wysokość wpisu od skargi oraz pozostałych, ewentualnie należnych opłat sądowych nie można stwierdzić, że E. sp. z o.o. z siedzibą w T. nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec Spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie ogłoszono jej upadłości. Chociaż Spółka odnotowała w ubiegłym roku stratę w wysokości 1.586.015,38 zł, przechodzi proces restrukturyzacji i realizuje układ ratalny w zakresie płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a wszelkie bieżące wpływy przeznacza na spłatę wymagalnych zobowiązań, to analiza wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawczyni pozawala stwierdzić, że posiada ona środki pieniężne, pozwalające na wygospodarowanie kwoty 620 zł należnej tytułem wpisu od skargi, a także środki niezbędne do uiszczenia pozostałych, ewentualnie należnych opłat sądowych. Jak wskazano powyżej, na dzień 1 kwietnia 2010 r. na rachunku bankowym w [...] Spółka dysponowała wolnymi środkami w kwocie 3.275,12 zł. Od stycznia do kwietnia bieżącego roku, na koniec okresów za które wystawiono wyciągi bankowe, wnioskodawczyni dysponowała zwykle wolnymi środkami w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę należnego wpisu od skargi. Także na rachunku bankowym w [...], do marca bieżącego roku skarżąca dysponowała środkami około dwukrotnie przekraczającymi wysokość wpisu od skargi. Na koniec marca dostępne saldo na rachunku wnioskodawczyni w tym banku wyniosło 614,25 zł. Biorąc przy tym pod uwagę, że wysokość obciążeń Spółki dokonywanych w ramach rachunku bankowego w [...] równa jest wysokości uznań dokonywanych w ramach tego rachunku oraz uwzględniając wielkość kwot dokonywanych operacji bankowych, nie sposób przyjąć, że skarżąca nie posiada środków niezbędnych do zapłaty 620 zł wpisu od skargi oraz ewentualnie należnych, dalszych opłat sądowych. Podkreślić trzeba, że obowiązek uiszczenia wpisu od skargi oraz ewentualnych, dalszych opłat sądowych nie będzie spoczywać na skarżącej jednorazowo. Spółka będzie zatem miała możliwość wcześniejszego zaplanowania wydatków na te cele. Chociaż skarżąca przechodzi proces restrukturyzacji, który wymaga ponoszenia dodatkowych kosztów, chociażby na odprawy wynikające z redukcji zatrudniania, to relacja wielkości kwot pozostających do dyspozycji Spółki w ramach posiadanych rachunków bankowych do ustalonej powyżej wysokości wpisu oraz innych ewentualnie należnych opłat sądowych wyklucza twierdzenie, że koszty restrukturyzacji uniemożliwiają poniesienie kosztów postępowania przed Sądem oraz twierdzenie, że poniesienie kosztów postępowania może negatywnie wpłynąć na restrukturyzację Spółki. Z tych samych względów brak jest podstaw do przyjęcia, że wygospodarowanie kwoty należnej tytułem wpisu od skargi i pozostałych opłat sądowych mogłoby negatywnie wpłynąć na możliwość wywiązywania się przez Spółkę ze zobowiązań wobec kontrahentów oraz organów podatkowych, czy też mogłoby utrudnić realizację układu ratalnego, zawartego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Należy jedynie nadmienić, że złożony do akt sprawy wykaz środków trwałych Spółki na koniec marca 2010 r. potwierdza zawarte w przedmiotowym wniosku oświadczenie Skarżącej, że jej majtek stanowią właściwie wyłącznie maszyny oraz hale fabryczne i budynki. Pozyskanie dodatkowych środków finansowych poprzez spieniężenie majątku Spółki w czasie umożliwiającym terminowe uiszczenie należnych kosztów sądowych byłoby zatem znaczenie utrudnione, także ze względu na fakt, iż skarżąca - jako spółka Skarbu Państwa - pozbawiona jest pełnej swobody w rozporządzeniu należącym do niej mieniem. Jak jednak wywiedziono powyżej, poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie umożliwiają Skarżącej środki dostępne w ramach bankowych rachunków bieżących. Zatem brak jest potrzeby przedsiębrania kroków mających na celu spieniężenie majątku Spółki w celu pozyskania środków na koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło