IV SA/Wa 404/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia NSA Otylia Wierzbicka, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nieodpłatnie wartości działki gruntu - oddala skargę - Decyzją z dn. [...].11.2002 r. Starosta P. na podstawie art. 118 ust. 2, 2a i 4 ustawy z dn. 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) odmówił przyznania nieodpłatnie na rzecz J. W. własności działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,45 ha położonej we wsi J., gm. P., będącej własnością Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją Naczelnika Gminy P. z dn. [...].10.1980 r. przejęto na własność Skarbu Państwa, za emeryturę, gospodarstwo rolne M. M. Przejęcie nastąpiło bez budynków. W związku z pozostawieniem odrębności budynków ustanowiono służebność gruntową polegającą na wydzieleniu z działki nr [...] siedliska rolniczego. Jednakże faktycznie z działki ewid. nr [...] wydzielona została działka nr [...] o pow. 0,45 ha jako działka rolna, do której przysługiwało M. M. prawo bezpłatnego użytkowania oraz działka nr [...], na której znajdowały się zabudowania. Działka nr [...] została w dniu [...].01.1982 r. zbyta G. i S. B., natomiast działka nr [...] jest od 1982 r. wydzierżawiana W. B. Obecnie działka nr [...] odpowiada działce nr [...]. Na mocy art. 13 ustawy z dn. 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. Dz. U. z 1995 r., Nr 57, poz. 299 ze zm.) działka nr 118 z dniem 1 lipca 2001 r. stała się z mocy prawa własnością Gminy P. Stanowi ona działkę niezabudowaną, użytkowaną rolniczo przez W. B. na zasadzie umów dzierżawy, natomiast działka nr [...] stanowiąca własność małżeństwa B. jest zabudowana. Zgodnie z art. 118 ust. 2a ustawy z dn. 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki może wystąpić zstępny osoby uprawnionej, który po jej śmierci faktycznie włada nieruchomością. Postępowanie wyjaśniające wskazuje, że J. W. nie włada przedmiotową działką. Wskutek odwołania wniesionego przez J. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dn. [...].05.2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że organ I instancji zasadnie wskazał, iż J. W. nie włada przedmiotową nieruchomością, a zatem nie może skutecznie wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa własności. W skardze do sądu administracyjnego J. W. zarzucił, iż zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji przedstawiają fakty niezgodne z prawdą. Zdaniem skarżącego gmina sprzedała gospodarstwo z działką siedliskową wraz z budynkami, natomiast niesprzedaną pozostawiła tę działkę, co do której M. M. miała "dożywotnie prawo". Skarżący podnosi, iż jest spadkobiercą M. M., opiekował się zmarłą na wiele lat przed śmiercią, faktycznie władał gospodarstwem i ponosił nakłady finansowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, aczkolwiek jej uzasadnienie nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie bowiem rozstrzygnięcia organu II instancji jest ogólnikowe, lakoniczne i nie zawiera wszystkich elementów ustawowo wymaganych. Uchybienie to jednakże nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i w konsekwencji nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu. Decyzja wydana przez Starostę P. i utrzymana w mocy przez SKO w W. jest prawidłowa. Podstawą prawną roszczenia J. W. jest art. 118 ust. 2a (w zaskarżonych aktach powołano się na art. 2a) ustawy z dn. 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 z zm.) Zgodnie z tą normą z wnioskiem o przyznanie własności działki, która była użytkowana przez właściciela gospodarstwa rolnego z tytułu przekazania tego gospodarstwa na rzecz Państwa, może wystąpić również zstępny właściciela, który po jego śmierci włada daną nieruchomością w takim samym zakresie, jak władał były właściciel. Aby skutecznie domagać się przyznania prawa własności niezbędne jest wykazanie łącznie określonego stosunku pokrewieństwa (zstępny) oraz faktycznego władania działką po śmierci użytkownika (byłego właściciela) w zakresie odpowiadającym uprawnieniom tego użytkownika. Organy ustaliły, że działka, której przyznania domaga się skarżący pozostaje od 1982 r. w dzierżawie osoby trzeciej. Użytkowana zatem przez M. M. działka nr [...] została przekazana po jej śmierci we władanie innej osoby, co oznacza, iż nie mógł korzystać z niej skarżący. Zasadnie przyjęto, iż nie została spełniona ustawowa przesłanka do nieodpłatnego przekazania nieruchomości na rzecz J. W. Niezależnie od powyższego, co nie było przedmiotem rozważań organów, J. W. nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 118 ust. 2a powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten wymaga bowiem, aby działką władał zstępny użytkownika. Zstępnym zaś jest krewny w linii prostej w dół tj. dzieci, wnuki, prawnuki itd. Skarżący jest zaś siostrzeńcem właścicielki gospodarstwa, a zatem nie mieści się w kręgu osób uprawnionych. Również z tego powodu nie może skutecznie domagać się przyznania nieodpłatnie działki, która pozostawała w użytkowaniu jego ciotki. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na zasadzie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.