IV SA/Wa 405/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-23
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Aneta Opyrchał, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną na podstawie art. 163 k.p.a. w związku z art. 60 ust. 2 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie, jeśli stwierdzone nieprawidłowości miały miejsce po upływie terminu określonego w art. 60 ust. 2 Prawa łowieckiego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić lub uchylić ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 163 k.p.a. w związku z art. 60 ust. 2 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie, jeśli stwierdzone nieprawidłowości miały miejsce po upływie terminu określonego w art. 60 ust. 2 Prawa łowieckiego. Przepis art. 60 ust. 2 Prawa łowieckiego ma charakter przejściowy i może stanowić podstawę do badania dostosowania celów obwodu do wymogów ustawowych jedynie w terminie jednego roku od wejścia w życie ustawy. Ponadto, organ ma obowiązek zbadać wszelkie dokumenty, w tym pisma urzędowe, jako dowody w sprawie, nawet jeśli nie stanowią one decyzji administracyjnych, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. zmieniającą decyzję z 1994 r. dotyczącą wyłączenia z wydzierżawienia i przekazania w zarząd 60 obwodów łowieckich na ośrodki hodowli zwierzyny Agencji. Skarżąca Agencja kwestionowała podstawę prawną i sposób zastosowania przepisów, zarzucając m.in. nieuwzględnienie pism z 1997 r. jako decyzji administracyjnych oraz bezzasadność wymogu realizacji wszystkich celów ustawowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2006 r. Zasądził od Ministra Środowiska na rzecz Agencji kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2007r. sprawy ze skargi Agencji [...] w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2006r. [...]; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Agencji [...] w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 405/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] zmieniającą z dniem [...] marca 2007 r. decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. znak [...], dotyczącą wyłączenia z wydzierżawienia i przekazania w zarząd z przeznaczeniem na ośrodki hodowli zwierzyny Agencji [...] 60 obwodów łowieckich.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy:
Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wydał w dniu [...] grudnia 1994 r. decyzję dotyczącą wyłączenia z wydzierżawienia i przekazania w zarząd na ośrodki hodowli zwierzyny Agencji [...] 60 obwodów łowieckich, w tym także obwodów łowieckich nr [...] i [...] w byłym województwie [...], a obecnie nr [...] i [...] w województwie [...], które utworzyły Ośrodek Hodowli Zwierzyny [...]. Pismem z dnia 15 kwietnia 1997 r. a następnie pismem z dnia 26 września 1997 r. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa uznał, że wymienione w pismach ośrodki hodowli zwierzyny, w tym Ośrodek Hodowli Zwierzyny [...], dostosowały realizowane cele do wymogów ustawowych.
W wyniku przeprowadzonej przez Ministra Środowiska kontroli Ośrodka Hodowli Zwierzyny [...] w 2005 r. oraz ponownie w 2006 r. oraz prowadzonej korespondencji w przedmiotowej sprawie z Prezesem Agencji [...], która nie dała gwarancji poprawy stwierdzonego w wyniku kontroli stanu faktycznego OHZ [...], Minister Środowiska wydał w dniu [...] listopada 2006 r. decyzję zmieniającą decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. poprzez skreślenie numerów obwodów łowieckich [...] i [...] w byłym województwie [...]. W wyniku przywołanych wyżej kontroli stwierdzono szereg istotnych nieprawidłowości w zakresie zagospodarowania i zarządzania obwodami łowieckimi tworzącymi OHZ [...], w tym w zakresie realizacji celów określonych w art. 28 ust 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.). Nadto ujawniono rażące nieprawidłowości w prowadzonej dokumentacji, naruszając tym samym obowiązujące przepisy ustawy Prawo łowieckie oraz aktów
IV SA/Wa 405/07
wykonawczych do tej ustawy. Kontrola wykazała również funkcjonowanie, na terenie OHZ [...], ogrodzonej powierzchni ok. 700 ha, w tym ok. 400 ha lasu [...] bez właściwych uregulowań prawnych w tym zakresie, na której prowadzi się gospodarkę łowiecką w odniesieniu do przebywających tam bardzo licznie gatunków zwierząt łownych.
Prezes Agencji [...], pismem z dnia 20 listopada 2006 r., zwrócił się do Ministra Środowiska z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając nieuwzględnienie w sentencji decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. pism Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 15 kwietnia 1997r. i 26 września 1997r. stanowiących, zdaniem Agencji, decyzje administracyjne. Nadto podniesiono bezzasadność wymogu realizacji przez OHZ [...] wszystkich celów określonych w art. 28 ust 2 ustawy Prawo łowieckie. Wskazano na zgodne z prawem przekazywanie w administrowanie Ośrodków Hodowli Zwierzyny osobom fizycznym i prawnym. Wnioskodawca uznał również, że stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości są niewystarczającą przesłanką do pozbawienia Agencji [...] zarządu nad wchodzącymi w skład tego Ośrodka obwodami łowieckimi, a prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowanie, wszczęte wskutek zawiadomienia przez Ministra Środowiska o przestępstwie, zostało umorzone. Jednocześnie wnioskodawca podważył podstawę prawną do wydania przedmiotowej decyzji.
Powołaną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2006 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister podniósł, iż wskazane przez wnioskodawcę pisma z 1997 r. nie stanowiły decyzji administracyjnej wydanej na podstawie stosownego przepisu ustawy Prawo łowieckie, stąd nieuzasadnione byłoby uwzględnienie ich w sentencji decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Jednocześnie organ wskazał, iż to nie wskazane przez wnioskodawcę pisma zmieniły treść decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. lecz art. 60 ustawy - Prawo łowieckie, ustanawiający warunek dalszego funkcjonowania obwodów wyłączonych z wydzierżawienia. Nadto, zdaniem organu, brak realizacji przez OHZ [...] wszystkich celów określonych w art. 28 ust 2 ustawy Prawo łowieckie nie był jedyną przesłanką wydania decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Jedną z kilku przesłanek wydania przedmiotowej decyzji była m. in. dokonana podczas kontroli ocena realizowanych, wg zarządcy, celów wynikających z cytowanego przepisu ustawy. Za niezgodne z prawem uznano także
IV SA/Wa 405/07
przekazywanie przez Agencję [...] ośrodków hodowli zwierzyny przypadkowemu administratorowi nieruchomości w celu prowadzenia gospodarki łowieckiej na podstawie umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 24 ust 1 pkt 4 i art. 25 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128, ze zm.). W związku z przyznaniem uprawnienia do prowadzenia ośrodka hodowli zwierzyny Agencji nie jest możliwa zmiana uprawnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej. Uprawnionym jest wyłącznie Agencja, a nie administrator. Powyższe jest tym bardziej niedopuszczalne, że zgodnie z art. 28 ust 3 powołanej ustawy, prawo do prowadzenia ośrodka hodowli zwierzyny jest niezbywalne. Kontrole OHZ [...] wykazały za każdym razem szereg nieprawidłowości i naruszeń prawa, m. in. licznych przepisów ustawy Prawo łowieckie.
W opinii organu, nie może także stanowić argumentu w przedmiotowej sprawie podnoszone przez wnioskodawcę postępowanie karne. Minister złożył bowiem zażalenie na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G..
Nadto Minister Środowiska podniósł, iż kwestionowana przez wnioskodawcę podstawa prawna decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. nie była dotychczas kwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Na powyższą decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Agencja [...] wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu podniesiono, iż w dniu 19 lutego 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. Nr 147, poz. 713) uchylająca dotychczasowe przepisy w zakresie łowiectwa z 1959 r. Ustawa ta w art. 60 ust 2 stanowi, iż obwody łowieckie wyłączone z wydzierżawienia na podstawie dotychczasowych przepisów stają się ośrodkami hodowli zwierzyny w rozumieniu niniejszej ustawy, pod warunkiem, że w ciągu jednego roku od dnia wejścia w życie dostosują realizowane cele do wymogów określonych w art. 28 ust 2.
Wobec powyższego, w następstwie dokonanej analizy ośrodków hodowli zwierzyny, Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w pismach z dnia 15 kwietnia 1997 r. oraz z dnia 26 września 1997 r. uznał, iż jedynie 16 ośrodków utworzonych na 27 obwodach łowieckich dostosowało cele do ustawowych wymogów. Pisma te, zdaniem skarżącego, są decyzjami
IV SA/Wa 405/07
administracyjnymi. Na mocy tych rozstrzygnięć Agencja została pozbawiona prawa zarządu do 8 obwodów łowieckich, które nie dostosowały swojej działalności do wymagań ustawowych. Nadto skarżący wskazał, iż Minister w piśmie z dnia 19 lipca 1999 r. wyjaśnił, że przepis art. 28 ust 2 ustawy Prawo łowieckie nie nakłada na konkretny ośrodek hodowli zwierzyny, konieczności realizacji łącznie wszystkich wymienionych w nim celów.
Brak jest także podstaw do kwestionowania powierzania przez Agencję ośrodków hodowli zwierzyny w administrowanie osobom fizycznym i prawnym. Administrowanie jest jedną z form zagospodarowania mienia powierzonego Agencji, w tym także obwodów łowieckich. Okoliczność ta była znana Ministerstwu Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa już w roku 1997 r. i nie była kwestionowana. Prowadzenie ośrodków hodowli zwierzyny odbywa się faktycznie przez administratorów z zachowaniem przepisu art. 25 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Oddanie mienia ośrodków w administrowanie nie oznacza oddania prawa zarządu obwodami łowieckimi. Zarząd ten sprawuje nadal Agencja.
Skarżący podniósł nadto, iż stwierdzone w kontrolach nieprawidłowości w ośrodku hodowli zwierzyny [...] nie stanowią wystarczających przesłanek uzasadniających pozbawienie Agencji prawa zarządu do skontrolowanych obwodów łowieckich, tym bardziej, że podjęte zostały zdecydowane działania w zakresie ich usunięcia.
Agencja [...] podkreśliła również, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 163, który nie stanowi samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji. Ocena decyzji powinna być dokonana z uwzględnieniem przepisów szczególnych, którymi w stosunku do przepisów ustawy Prawo łowieckie są przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Dalej w uzasadnieniu podniesiono, iż stosownie do art. 5 ust 1-3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, przekazano Agencji wykonywanie prawa własności i innych prawa rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 powołanej ustawy, w tym także do mienia po zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej, obejmujących także prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych. Dotyczy to także prawa do zarządu ośrodkami hodowli zwierzyny znajdujących się w zlikwidowanych
IV SA/Wa 405/07
przedsiębiorstwach. Z chwilą przejęcia - w latach 1993-1996 - 34 ośrodków hodowli zwierzyny utworzonych na 60 obwodach łowieckich, Agencja dokonała ich zagospodarowania na zasadach i warunkach określonych w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w formie administrowania. Fakt ten był znany resortowi i nie był kwestionowany. W tej sytuacji odmienna ocena prawna tych samych stanów w oparciu o te same przepisy nie powinna stanowić podstawy do rozstrzygnięć negatywnie wpływających na interes Agencji.
Nadto skarżący podtrzymał zarzuty przedstawione w odwołaniu, iż pisma z dnia 15 kwietnia 1997 r. oraz z dnia 26 września 1997 r. stanowią decyzje administracyjne i powinny zostać powołane w sentencji zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta jest, zdaniem skarżącego, o tyle istotna, gdyż decyduje o tym czy Agencja posiada nadal prawo zarządu do obwodów łowieckich nr [...], [...] mimo uchylenia decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. w części dotyczącej tych obwodów łowieckich, czy też nie. Uznanie powyższych pism za decyzje administracyjne i niedokonanie ich zmiany w części dotyczącej spornych obwodów oznacza, w opinii Agencji, iż nadal znajdują się one w jej zarządzie.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 lipca 2007 r. pełnomocnik organu podniósł, iż, w jego ocenie, art. 60 ust 2 ustawy Prawo łowieckie nakazuje dostosowywanie wymogów określonych w art. 28 cytowanej ustawy przez cały czas wyłączenia spod wydzierżawienia, dlatego też minister wskazał taką podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Nadto pełnomocnik organu sprostował do protokołu numer decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją stwierdzając, iż powinien to być numer [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia
IV SA/Wa 405/07
2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona jednakże nie tylko z przyczyn w niej wskazanych. Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. były przepis art. 163 kpa w związku z art. 28 ust 2 i art. 60 ust 2 ustawy Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066).
Stosownie do treści art. 163 kpa organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo (...), o ile przewidują to przepisy szczególne. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie reprezentowany jest jednolity pogląd, że art. 163 kpa nie stanowi samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji. Wzruszenie decyzji w trybie powołanego przepisu wymaga: po pierwsze stwierdzenia, że decyzja tworzy dla stron prawa nabyte, po drugie -ustalenia, że obowiązują przepisy odrębne dopuszczające wprost wzruszenie decyzji, po trzecie wreszcie - rozstrzygnięcia, czy w istniejącym stanie prawnym i faktycznym można zastosować szczególny tryb wzruszenia decyzji, ponieważ są podstawy do zastosowania postanowień przepisów odrębnych (postanowienie NSA z 10 września 1993 r. SA/Wr 1156/93, nie publ.). Podstawą prawną decyzji wydanej w omawianym trybie stanowić będą przepisy ustaw odrębnych, które -jako przepisy prawa materialnego - winny określać przesłanki, które muszą być spełnione dla zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej zaś art. 163kpa jest wyłącznie normą odsyłającą do tych przepisów.
W niniejszej sprawie organ administracji wskazał, że podstawą materialno -prawną rozstrzygnięcia jest art. 60 ust. 2 i 28 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie.
W myśl art.60 ust. 2 tego prawa obwody wyłączone z wydzierżawienia na podstawie dotychczasowych przepisów stają się ośrodkami hodowli zwierzyny w
6
IV SA/Wa 405/07
rozumieniu niniejszej ustawy, pod warunkiem, że w ciągu 1 roku od dnia jej wejścia w życie dostosują realizowane cele do wymogów określonych w art. 28 ust 2.
Art. 28 ust. 2 stanowi natomiast, że Minister właściwy do spraw środowiska, po zasięgnięciu opinii Polskiego Związku Łowieckiego, może w drodze decyzji, wyłączyć obwody łowieckie z wydzierżawienia i przekazać je na czas nie krótszy niż 10 lat w zarząd z przeznaczeniem na ośrodki hodowli zwierzyny, w których -oprócz polowania - realizowane są cele związane w szczególności z prowadzeniem wzorcowego zagospodarowania łowisk, wdrażaniem nowych osiągnięć z zakresu łowiectwa, prowadzeniem badań naukowych, odtwarzaniem populacji zanikających gatunków zwierząt dziko żyjących, hodowlą rodzimych gatunków zwierząt łownych w celu zasiedlenia łowisk, hodowlą zwierząt łownych szczególnie pożytecznych w biocenozach leśnych czy prowadzeniem szkoleń z zakresu łowiectwa.
Analiza przepisu art. 60 ust. 2 wskazuje, że ma on zastosowanie jedynie w ściśle określonych sytuacjach.
Artykuł ten został umieszczony przez ustawodawcę w rozdziale "Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe" Prawa łowieckiego i taki jest właśnie (przejściowy) jego charakter. Przepis ten może zatem stanowić podstawę do badania przez organ administracji czy w dacie 17.02.1997 r. (tj. 1 rok od wejścia w życie omawianej ustawy) obwód wyłączony spod wydzierżawiania dostosował realizowane cele do wymogów określonych w art. 28 ust. 2 ustawy. Innymi słowy - o ile, co do zasady, przepis art. 60 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 2 może stanowić podstawę zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji w warunkach określonych w art. 163 ( takie stanowisko jest też reprezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - m.in. wyrok NSA z dnia 20 marca 1998 r. USA 1545/97 Lex 41801 ), o tyle w niniejszej sprawie organ nie wykazał, że przepis ten może mieć zastosowanie.
Skoro bowiem podstawą prawną rozstrzygnięcia był m.in. art. 60 ust. 2 to znaczy, że obowiązkiem organu było wykazanie czy w dniu 17.02.1997r. (rok od wejścia w życie ustawy) obwody łowieckie wyłączone spod wydzierżawiania spełniały warunki określone w art. 28 ust. 2.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej, wg której organ ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy
IV SA/Wa 405/07
mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77§1 i 80 kpa nakazuje natomiast oceniać okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem w/w zasad. Nie może wszak ujść uwadze, że Minister Środowiska badając dostosowanie realizowanych celów wziął pod uwagę wynik kontroli z 2005 i 2006r., które w żaden sposób nie mogły stanowić podstawy do oceny wyników pracy obwodów w 1997r. Brak jest natomiast oceny - jako dowodu pisma Ministra z dnia 15 kwietnia 1997r. Organy ograniczyły się do stwierdzenia, iż przedmiotowe pismo, wbrew temu co podnosi skarżący, nie stanowi decyzji administracyjnej wobec tego nie mogło być wzięte pod uwagę w toku postępowania administracyjnego. Podzielić należy stanowisko Ministra, iż powołane pismo nie stanowi decyzji administracyjnej jednakże uznać je należy również za dowód w sprawie. W myśl bowiem art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Należy mieć na uwadze, że kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustalaniu istnienia danego faktu. Nie ma zatem podstaw do wprowadzenia zróżnicowania środków dowodowych. Fakt zatem, iż pismo z dnia 15 kwietnia 1997 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, nie zwalnia organu z obowiązku badania go jako dowodu w sprawie.
Zaistnienia tej okoliczności organ rozpoznający sprawę nie wziął pod uwagę, czym naruszył zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa.
Podsumowując wskazać należy, iż organ nie wykazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy ma zastosowanie art. 163 kpa w związku z art. 28 ust 2 oraz art. 60 ust 2 ustawy Prawo łowieckie.
Natomiast - w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - wskazana podstawa prawna (w oparciu o art. 163 kpa) nie może stanowić podstawy do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w okolicznościach innych niż wskazane wyżej. Na rozprawie dnia 23 lipca 2007r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że organ podając jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 60 ust. 2 i 28 ust. 2 stanął na stanowisku, że dla utrzymania podstawy do wyłączenia obwodu z wydzierżawienia niezbędne
IV SA/Wa 405/07
jest, aby obwód przez cały ten okres spełniał wymogi określone w art. 28 ust. 2 ustawy.
Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że zgodnie z treścią art. 107§3 kpa uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej. "Uzasadnienie" zatem wydanej decyzji po zakończeniu postępowania administracyjnego np. w odpowiedzi na skargę lub tym bardziej do protokołu rozprawy nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107§3 kpa. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pismo procesowe (a tym bardziej ustna wypowiedź) nie może uzupełniać rozważań i ocen, które powinny się znaleźć w uzasadnieniu faktycznym i prawnym (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2006r. VSA/Wa 22905/05 Lex 209713).
Innymi słowy - ten istotny element uzasadnienia prawnego decyzji winien znaleźć się w jej uzasadnieniu.
Niezależnie jednak od powyższego wskazać należy, że Sąd nie podzielił stanowiska organu, co do tego, że w przypadku wykazania nieprawidłowości i naruszenia art. 28 ust. 2 w okresie oddania obwodu łowieckiego wyłączonego spod wydzierżawiania w zarząd organ administracji uprawniony jest - na podstawie art. 60 ust. 2 i art. 28 ust. 2 zmienić (uchylić) ostateczną decyzję administracyjną w przedmiocie wyłączenie spod wydzierżawiania.
Skoro zasada trwałości decyzji ostatecznej wyrażona w art. 16 kpa wskazuje, że zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie i przepisach szczególnych a przepis art. 163 zezwala na taką zmianę "o ile przewidują to przepisy szczególne" to obowiązkiem organu było wskazanie przepisu szczególnego, który wprost zezwala na zmianę takiej decyzji. Ani art. 60 ust. 2, ani 28 ust. 2 w sytuacji przedstawionej przez organ, tj. stwierdzenia naruszeń po upływie okresu wskazanego w przepisie art. 60 ust 2, nie może stanowić podstawy do zmiany ostatecznej decyzji.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że w/w ocena nie jest sprzeczna z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, na które powołuje się organ administracyjny. Powołane orzeczenie NSA z dnia 20 marca 1998 r. USA 1545/97 niezależnie od tego, że nie wiąże Sądu w niniejszej sprawie - zostało wydane w zupełnie innym stanie faktycznym.
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa
IV SA/Wa 405/07
materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do zarzutów zawartych w skardze a odnoszących się do stwierdzonych w protokołach kontroli z dnia [...] kwietnia 2005r. i [...] lipca 2006r. nieprawidłowości w Ośrodku Zwierzyny Hodowlanej [...].
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną.
Wspomnieć również należy, że zgodnie z treścią art. 113 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste pomyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Tymczasem pełnomocnik organu sprostował niewłaściwy numer decyzji organu I instancji dopiero na rozprawie w dniu 23 lipca 2007 r. i 23 maja 2007r, w formie oświadczenia złożonego do protokołu. Sprostowania takiego nie można uznać za prawnie skutecznego skoro kpa wyraźnie wskazuje, że prostowanie oczywistych omyłek następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie ( art. 113§3 kpa). Biorąc jednak pod uwagę, że z treści uzasadnienia jednoznacznie wynika, że omyłka ta ma oczywisty charakter wskazane naruszenie prawa procesowego pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd - na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 135 i 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło