IV SA/Wa 408/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi L. H. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia (...) lutego 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez L. B. reprezentowaną przez pełnomocnika L. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) stycznia 2008 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia (...) grudnia 1980 r. dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieodpłatnie z prawem do emerytury, gospodarstwa rolnego, położonego na terenie L. o powierzchni 0,6680 ha, stanowiącego własność A. i L. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia (...) stycznia 2008 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia (...) grudnia 1980 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyżej opisanej decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła L. B. reprezentowana przez pełnomocnika L. B.. Rozpatrując ten wniosek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że podstawę przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa stanowiła ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz.140). Stosownie do treści art. 45 powyższej ustawy w razie braku następców lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmuje Państwo. Minister Rolnictwa wskazał, że gospodarstwo rolne położone na terenie L. zostało przejęte zgodnie z przesłankami określonymi w art. 45 powyższej ustawy. Z akt sprawy wynika, że A. i L. S. dobrowolnie zrzekli się omawianego gospodarstwa w zamian za emeryturę. W dniu (...) marca 1980 r. złożyli wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenie emerytalne. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że ze względu na wiek i stan zdrowia nie są w stanie należycie uprawiać gospodarstwa, jak również nie mają możliwości przekazania gospodarstwa swoim następcom prawnym bowiem nie posiadają oni kwalifikacji rolniczych. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) lutego 1981 r. A. i L. S. została przyznana oraz ustalona emerytura w wysokości 1500 złotych. Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1972 r., Nr 31, poz. 215 z późn.zm.), dowodem stwierdzającym posiadanie kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego jest świadectwo ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego. W konsekwencji powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że badane orzeczenie nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 45 w/w ustawy oraz w/w rozporządzeniem. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L. B. reprezentowana przez pełnomocnika L. B.. Skarżąca kwestionuje zaskarżoną decyzję, a przede wszystkim decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia (...) grudnia 1980 r. i domaga się zwrotu działek objętych tą decyzją. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 134 § 2 ww. ustawy). Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy badana decyzja jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie, że wadliwość taka ma miejsce musi wynikać z przeprowadzonego postępowania dowodowego. Organ nadzoru dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, przede wszystkim obowiązany jest ustalić, w sposób niepozostawiający wątpliwości, stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Ustaleń tych organ dokonuje na podstawie materiału dowodowego pozwalającego na wyczerpujące wyjaśnienie stanu sprawy oraz na ostateczne jej rozstrzygnięcie. Niezależnie od tego należy podkreślić, iż orzekając w sprawie nieważności organ obowiązany jest z jednej strony mieć na względzie zasadę stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, z drugiej zaś wagę zarzutów odnoszących się do legalności wydanej decyzji W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia (...) grudnia 1980 r. dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieodpłatnie z prawem do emerytury gospodarstwa rolnego, położonego na terenie L. o powierzchni 0,6680 ha, stanowiącego własność A. i L. S., organ nadzoru miał obowiązek zbadania, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W sprawie tej jako podstawę prawną w/w decyzji powołano przepis art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz.140). Stosownie do brzmienia art. 45 ww. ustawy "w razie braku następców lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne, na wniosek rolnika, przejmuje Państwo". Tak więc wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa poprzedzało: po pierwsze - złożenie stosownego wniosku przez rolnika oraz po drugie ustalenie, że rolnik nie posiada następców, lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia. Jest poza sporem, że A. i L. S. posiadali następców w rozumieniu art. 75 w/w ustawy. Jednakże treść wniosku złożonego przez A. i L. S. jest jednoznaczna "Jesteśmy oboje poważnie chorzy, ja mam lat 80, żona 75 i nie jesteśmy w stanie dalej pracować, nikt też nie chce od nas tej ziemi przejąć ponieważ nie ma uprawnień rolniczych". W aktach administracyjnych sprawy znajduje się również "oświadczenie rolnika" z dnia (...) kwietnia 1980 r. podpisane w obecności urzędnika przez L. S. (po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań lub zatajanie prawdy), że nie ma on uprawnionego następcy prawnego określonego w art. 75 ust. 1 pkt w/w ustawy, który mógłby przejąć gospodarstwo rolne. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydana w dniu (...) lutego 1981 r. przyznająca emeryturę obydwojgu małżonkom za przekazane na własność Państwa gospodarstwo rolne. Wprawdzie rolą organu nadzoru nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty tak jak w postępowaniu zwykłym - a tylko weryfikacja decyzji w nim zapadłych, w nadzwyczajnym trybie - pod kątem wadliwości kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 kpa, ale nie zwalnia to organu nadzoru z przestrzegania uniwersalnych wymogów procedury administracyjnej, zwłaszcza zaś zasad ogólnych kpa. W niniejszej sprawie analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosował przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.