IV SA/Wa 41/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia wysokości należnej opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz A. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) października 2006r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w (...) z dnia (...) sierpnia 2006r. w sprawie ustalenia wysokości należnej opłaty. Organ odwoławczy ustalił następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: (...) sierpnia 2006r. Dyrektor OT ARR w (...) wydał decyzję w sprawie ustalenia wysokości należnej opłaty, na mocy której ustalono w stosunku do strony należną opłatę w wysokości 10 968,05 zł w związku z przekroczeniem przysługującej stronie NR dostaw o 19 675 kg. W związku z niepobraniem przez podmiot skupujący zaliczek z tytułu przekroczenia NR dostaw w przedmiotowej sprawie w stosunku do producenta rolnego została ustalona w/w opłata. We wniesionym odwołaniu strona podniosła, że opłata za przekroczenie IIR dostaw została niewłaściwie naliczona z uwagi na to, że na dzień 31 marca 2006r. strona posiadała NR dostaw w wysokości 69 079 kg. Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy wskazał, że na dzień 31 marca 2006r. skarżący posiadał IIR dostaw wysokości 37 567 kg. W okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. skarżący sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości 57 242 kg po przeliczeniu na mleko o referencyjnej zawartości tłuszczu. W roku kwotowym 2005/2006 przysługująca stronie na dzień 31 marca 2006r. IIR dostaw została przekroczona o 19 675 kg. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych ( Dz.U. z 2005r. nr 244, poz. 2081 z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia przekroczenia krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych albo dla dostawców bezpośrednich producent, który w roku kwotowym wprowadził do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej IIR przysługującą na dany dzień roku wg stanu na ostatni dzień roku kwotowego jest obowiązany do uiszczenia opłaty. Stosownie do art. 36 ust. 2 w/w ustawy dyrektorzy oddziałów terenowych ARR do dnia 15 sierpnia określają dostawcom hurtowym w drodze decyzji wysokość należnych opłat i związanych z tym dopłat albo zwrotu zaliczek. W myśl art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 z 29 września 2003r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (OJL 270 21.10.2003) należna opłata za 100 kg przekroczenia za rok kwotowy 2005/2006 wynosi 30,91 euro natomiast zgodnie z treścią art. 35 w/w ustawy Prezes Agencji ustalił krajowy współczynnik realokacji dla dostawców hurtowych na poziomie 0,542549491. Wobec powyższego opłata za przekroczenie IIR dla producentów hurtowych, którzy przekroczyli posiadane ilości referencyjne dostaw wynosi 55,75 zł za 100 kg przekroczenia. W związku z faktem, że skarżący przekroczył posiadaną ilość referencyjną dostaw o 19 675 kg jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w kwocie 10 968,05 zł. Z uwagi na fakt, że podmiot skupujący nie pobrał od strony zaliczek z tytułu przekroczenia przysługującej IIR skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty we wskazanej wyżej wysokości. A. B. wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) października 2006r. zarzucając: 1. naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu a to art. 10kpa poprzez niezapoznanie skarżącego z materiałami postępowania leżącymi u podstaw wydania decyzji, korygującej decyzję z dnia (...) czerwca 2005r, 2. naruszenie przepisów postępowania - art. 109§1 kpa poprzez niedoręczenie skarżącemu decyzji korygującej decyzję z dnia (...) czerwca 2005r.; 3. naruszenie art. 127§1 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu wniesienie odwołania od decyzji korygującej decyzję z dnia (...) czerwca 2005r. W uzasadnieniu skargi A. B. podkreślił, że dopiero po zakończeniu roku kwotowego 2005/2006 otrzymał informację, że została mu zmniejszona IIR dostaw do kwoty 37 567 kg. Przez cały w/w rok kwotowy posiadał IIR w wysokości 69 075 kg, a zatem nie można mówić o przekroczeniu przez niego limitów wyprodukowanego mleka. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo - odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, iż z posiadanych przez organ informacji wynika, iż na dzień 31 marzec 2006r. skarżący posiadał IIR w wysokości 37 567 kg. Powyższe wynika z: - decyzji dyrektora OT ARR w (...) z dnia (...).02.2004 r. ( IIR dostaw w wysokości 6 693kg) - decyzji dyrektora OT ARR w (...) z dnia (...).06.2004r. (IIR dostaw w wysokości 12 408 kg mleka); -decyzji dyrektora OT ARR z dnia (...).02.2004r. ( IIR sprzedaży bezpośredniej w wysokości 18 466 kg mleka); Decyzją z dnia (...) 06.2005r. działając na podstawie art. 24 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych organ terenowy dokonał konwersji przysługującej stronie IIR sprzedaży bezpośredniej w wysokości 18 466 kg mleka na IIR dostaw. W decyzji tej ustalono, że po konwersji stronie przysługuje IIR dostaw w wysokości 69 079 kg mleka. Jest to oczywisty błąd rachunkowy. Konwersja ilości referencyjnej nie prowadzi do jej zwiększenia a jedynie przekształcenia jednego prawa na inne. Z zsumowania posiadanych przez stronę ilości referencyjnych wynika, iż po konwersji powinna ona posiadać prawo do IIR w wysokości 37 567 kg a nie 69 079kg. Decyzja wymagała więc uchylenia. Organ nie uwzględnił także twierdzeń strony, iż A. B. w dobrej wierze przyjął wskazaną w decyzji z dnia (...).06.2005r. IIR dostaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r.r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych ( Dz.U. z 2005r. nr 244, poz. 2081 z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku przekroczenia krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych albo dla dostawców bezpośrednich producent, który w roku kwotowym wprowadził do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej indywidualną ilość referencyjną przysługującą na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego, jest obowiązany do uiszczenia określonej opłaty. A zatem dla nałożenia opłaty na podstawie w/w artykułu niezbędne jest spełnienie 1 przesłanki: stwierdzenie przez organ przekroczenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw przysługującej na ostatni dzień roku obrachunkowego. W okolicznościach niniejszej sprawy organ administracji nieprawidłowo ocenił, że skarżący przekroczył posiadaną na dzień 31 marca 2006r. IIR dostaw, czego konsekwencją było nieprawidłowe nałożenie na niego opłaty na podstawie art.33 w/w ustawy. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego a co przyznaje organ w odpowiedzi na skargę decyzją z dnia (...).02.2004r. A. B. przyznano IIR dostaw w wysokości 6 693 kg), decyzją z dnia (...).06.2004r. - w wysokości 12 408 kg mleka zaś decyzją z dnia (...).02.2004r. – 18 466 kg. Jednocześnie decyzją z dnia (...).06.2005r. - na wniosek skarżącego dokonano konwersji IIR dla dostawców bezpośrednich na IIR dostaw. W decyzji tej wskazano, że po konwersji stronie przysługuje IIR dostaw 69 079 kg. Zgodnie treścią art. 110 kpa organ administracji, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia a związanie organu własną decyzją trwa aż do ustania jej mocy obowiązującej to jest do czasu gdy zostanie ona uchylona, zmieniona lub wygaśnie. Organ administracji w niniejszej sprawie związany był zatem treścią decyzji z dnia (...) czerwca 2005r. aż do dnia uostatecznienia się decyzji o stwierdzeniu jej nieważności, z dnia (...) listopada 2006r. Nie negując faktu, że stwierdzenie nieważności decyzji wywiera skutki ex tunc wskazać należy, że zarówno w dacie 31 marca 2006r. ( a więc ostatniego dnia okresu rozliczeniowego) jak i w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji w niniejszej sprawie ( to jest ustalającej obowiązek i wysokość uiszczenia opłaty) omawiana decyzja pozostawała w obrocie prawnym a zatem wiązała organy administracji. Sąd nie podzielił argumentów organu administracji co do tego, że wskazana w decyzji z dnia (...).06.2005r. IIR dostaw 69 079 kg stanowi oczywisty błąd rachunkowy. Po pierwsze wskazać wszak należy, że gdyby faktycznie organ potraktował ten zapis jako błąd rachunkowy to jego następstwem byłoby wydanie stosownego postanowienia na podstawie art. 113 kpa, organ natomiast uznał, że zawarty w decyzji błąd należy do błędów kwalifikowanych skutkujących nieważnością decyzji. Powyższe stoi w sprzeczności z twierdzeniami pełnomocnika organu w tym zakresie. Reasumując zatem wskazać należy, że -jak trafnie wskazał skarżący -pozostawał on w dobrej wierze co do posiadanej przez niego IIR dostaw w roku kwotowym 2005/206. Zgodnie natomiast z wyrażoną w art. 8 kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa organy te zobowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób aby pogłębiać to zaufanie. Jednocześnie nie może się ostać argument przedstawiony przez pełnomocnika organu, że skoro skarżący we wniosku o konwersję wskazał konwertowaną ilość na 18 466 kg mleka to nie może teraz zarzucać, że nie znał przysługującej mu faktycznie ilości referencyjnej tegoż mleka. Jak wynika z oświadczenia skarżącego czynił on starania o przyznanie mu dodatkowej IIR a zatem mógł przypuszczać, że wskazana w decyzji IIR zawiera jakieś dodatkowo przyznane ilości. Innymi słowy rację ma skarżący co do tego, że nie może ponosić odpowiedzialności za błędy organu administracji zwłaszcza w sytuacji gdy wiąże się to z odpowiedzialnością majątkową. Nie można wszak wykluczyć, że gdyby skarżący liczył się z możliwością nałożenia na niego opłaty na podstawie art. 33 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych mógłby - 2:większając produkcję mleka jednocześnie zwiększyć IIR poprzez jej nabycie na rynku wtórnym. A zatem skoro bezspornym jest w niniejszej sprawie, że skarżący wprowadził w w/w roku kwotowym 52 242 kg mleka w przeliczeniu na zawartości w nim tłuszczu wg wielkości wskazanej w IIR a więc nie przekroczył posiadanej w dacie 31 marca 2006r. IIR dostaw. Brak było zatem podstaw do nałożenia na niego obowiązku uiszczenia odpowiedniej opłaty. Innymi słowy - Sąd nie stwierdził ażeby w okolicznościach niniejszej sprawy zostały spełnione warunki określone w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r.r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych . Nie zasługują natomiast na uwzględnienie pozostałe zarzuty zawarte w skardze, w ocenie Sądu mogą się one odnosić do decyzji z dnia (...) listopada 2006r. stwierdzającej nieważność decyzji z dnia (...).06.2005r. co jednak nie może być przedmiotem badania w tym postępowaniu, nawet w oparciu o treść art. 135 ustawy P.p.s.a. Natomiast nie może ujść uwadze, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada warunkom określonym w art. 107§3 kpa. Nie wskazuje ono wszak podstawy faktycznej decyzji a w szczególności okoliczności związanych z wysokością IIR., a opisane wyżej okoliczności zostały przedstawione przez organ dopiero w odpowiedzi na skargę. Zgodnie natomiast z przyjętym w tym zakresie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź organu administracji państwowej na skargę (art. 200 § 5 k.p.a.) nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. (tak m.in. wyrok NSA z dnia 27.04.1992. III SA 1838/91ONSA 1992/2/45). W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego - jak wyżej oraz wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy a zatem należało wyeliminować je z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji weźmie pod uwagę wskazaną wyżej argumentację i rozważy wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 105 kpa. Z tych wszystkich względów - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygniecie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.