IV SA/Wa 41/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-15

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, który powinien przedłożyć wszelkie dokumenty źródłowe i przytoczyć okoliczności przemawiające za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. W przypadku trudnej sytuacji materialnej, niskich dochodów i braku środków na pokrycie kosztów, sąd powinien przyznać prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, skarżący przedstawił informacje o niskich dochodach, utrzymywaniu dwóch studiujących synów oraz zadłużeniu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak po wniesieniu sprzeciwu przez skarżącego, sąd rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 czerwca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi wniesionej na decyzję dotyczącą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Po otrzymaniu wezwania, skarżący zwrócił się z prośbą o "uchylenie nakazu zapłaty" wpisu sądowego z uwagi na to, że zarabia miesięcznie 493,83 zł i nie osiąga żadnych innych dochodów. Skarżący wyjaśnił, że na jego utrzymaniu pozostaje dwoje uczących się dzieci, a ponadto przedstawił informację o dochodach oraz o zaliczkach pobranych na podatek dochodowy, z której wynika, że z tytułu pracy w Przedsiębiorstwie "[...]" Sp. z o.o. osiągnął w 2008 r. dochód w wysokości 5833,28 zł. W złożonym następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma studiującymi synami. Posiada mieszkanie spółdzielcze o pow. 63 m2. Pracuje na pół etatu za wynagrodzeniem 638 zł miesięcznie brutto i oprócz działki położonej na terenie B. w W. nie posiada żadnego innego majątku. Oświadczył ponadto, że nie posiada również zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku M. K. podniósł, że ma bardzo niskie dochody i nie posiada środków na zatrudnienie adwokata lub radcy prawnego. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 marca 2009r. skarżący został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym, 7-dniowym terminie, m.in. poprzez: 1) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego, 2) przedłożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne, 3) wyjaśnienie, skąd trzyosobowa rodzina skarżącego czerpie środki na bieżące utrzymanie się w związku z udzieloną informacją, że jedyny jej dochód stanowi wynagrodzenie skarżącego w wysokości 638 zł brutto, 4) wyjaśnienie, w jaki sposób wykorzystywana jest posiadana przez skarżącego działka w W.-B. oraz czy skarżący uzyskuje z niej dochód, a także 5) złożenie oświadczenia, czy wnioskodawca korzysta z pomocy społecznej. Sygn. akt IV SA/Wa 41/09 Wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego skarżącego zostało mu doręczone w dniu 3 kwietnia 2009 r. Wezwanie to do dnia rozpoznania przez referendarza sądowego wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009r. wydanym przez referendarza sądowego odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 20 kwietnia 2009r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 2 maja 2009r. ) skarżący oświadczył, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, w utrzymaniu pomaga mu najbliższa rodzina, posiada zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej. Nie otrzymuje żadnej pomocy od Państwa. Przesłał kopię zmiany umowy o pracę z dnia 1 stycznia 2009r., z której wynika, iż otrzymuje on wynagrodzenie w wysokości 638 złotych. Kpie PIT - 37 za lata 2007 i 2008. Po otrzymaniu w dniu 15 maja 2009r. w/w postanowienia Sądu, skarżący 21 maja 2009r. wniósł sprzeciw od niniejszego postanowienia, wskazując iż nie jest w stanie uiścić należnego w sprawie wpisu, prosi o ewentualne rozłożenie go na raty. Podniósł, że nie otrzymuje żadnego dochodu z nieruchomości znajdującej się na B. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. poz. 153 nr 1270 z późn. zm. zwanej w dalszej części "p.p.s.a") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zatem wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, należy wskazać, iż w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tj. obejmującym zwolnienie od koszów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego), gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanego przepisu wynika zatem, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W interesie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leży więc przedłożenie wszelkich dokumentów źródłowych Sygn. akt IV SA/Wa 41/09 oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Informacje udzielone przez stronę skarżącą w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, oraz w pismach z dnia 28 stycznia 2009r., 20 kwietnia 2009r. i 20 maja 2009r. wskazują, iż skarżący utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości 638 zł brutto. Z przedłożonego przez niego w dniu 28 stycznia 2009r. oświadczenia wynika, iż nie posiada on innych źródeł dochodu. Nie otrzymuje także żadnej pomocy od Państwa. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z dwoma studiującymi synami. Ponadto skarżący wskazał, iż o jego ciężkiej sytuacji materialnej świadczy także to, iż posiada on zadłużenie między innymi w spółdzielni mieszkaniowej, a w bieżącym utrzymaniu rodziny pomaga mu najbliższa rodzina. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opisane powyżej okolicznościach przedstawiają bardzo trudną sytuację materialną skarżącego, co w świetle przesłanek art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadnia konieczność zwolnienia go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu- adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło