IV SA/Wa 411/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-04

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o status uchodźcy, nieposiadająca pozwolenia na pracę, majątku i posiadająca jedynie ograniczone świadczenia socjalne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie posiada zasobów pieniężnych ani majątku, a jej środki utrzymania pochodzą wyłącznie z ograniczonych świadczeń socjalnych (w tym przypadku w ramach procedury uchodźczej), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak możliwości poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uzasadnia przyznanie prawa pomocy, aby nie pozbawić strony prawa do sądu.
Stan faktyczny
A. S., cudzoziemiec ubiegający się o status uchodźcy, złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców odmawiającą nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i nakazującą wydalenie z RP. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że nie pracuje, nie posiada majątku, a jego rodzina utrzymuje się z ograniczonych świadczeń socjalnych.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono A. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla A. S. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1) zwolnić A. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla A. S. adwokata. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2012 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Wraz ze skargą skarżący złożył do Sądu wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku podniósł, że nie pracuje, bo nie posiada pozwolenia na pracę. Nie posiada żadnego majątku. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i czworgiem dzieci. Skarżący oraz jego żona otrzymują kwoty po 70 zł a dzieci po 340 zł jako świadczenia na pokrycie środków utrzymania dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuację materialną skarżącego wzięto pod uwagę, że nie posiada zasobów pieniężnych, majątku. Skarżący oraz jego rodzina uzyskują jedynie pomoc od państwa w ramach tzw. procedury uchodźczej w łącznej wysokości 1500 zł miesięcznie (na sześć osób). Opisana sytuacja uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania jest to wpis od skargi w wysokości 300 zł) oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy nieudzielanie skarżącemu prawa pomocy mogłoby wiązać się z pozbawieniem go prawa do sądu. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło