IV SA/Wa 413/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-20
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił nadania statusu uchodźcy cudzoziemcowi, który twierdził, że był prześladowany w kraju pochodzenia z powodu działalności politycznej, mimo braku udokumentowania tych twierdzeń i istnienia rozbieżności w jego zeznaniach?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego. Cudzoziemiec nie wykazał obiektywnie uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, a jego zeznania zawierały rozbieżności i brakowało im wiarygodności, co uniemożliwiało nadanie statusu uchodźcy zgodnie z Konwencją Genewską.Stan faktyczny
Cudzoziemiec złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, twierdząc, że był prześladowany w kraju pochodzenia z powodu działalności politycznej, co doprowadziło do zwolnienia z pracy i trudności w znalezieniu zatrudnienia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Rada do Spraw Uchodźców odmówiły nadania statusu, uznając jego zeznania za niewiarygodne i niespójne, a także brak obiektywnego zagrożenia. Cudzoziemiec złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i dowolność w ocenie dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. E. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
R. E., obywatel [...], deklarujący narodowość [...], urodzony w dniu [...] w [...] ([...]), dnia 19 września 2012r. złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T., wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Cudzoziemiec oświadczył, że decyzję o emigracji podjął ze względu na problemy związane z działalnością polityczną. R. E. podał, że wspomniana działalność polityczna stała się przyczyną zwolnienia go z pracy, a także uniemożliwiła późniejsze znalezienie zatrudnienia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 roku decyzją nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania R. E. statusu uchodźcy jednocześnie organ odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, a ponadto orzekł o jego wydaleniu wobec niestwierdzenia przesłanek uzasadniających udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że R. E. nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców i jednocześnie, iż nie może być on objęty żadną formą ochrony międzynarodowej.
R. E., złożył, do Rady do Spraw Uchodźców, odwołanie od ww. decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Strona wystąpiła o objęcie jej ochroną międzynarodową na terytorium RP, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o ponowne zbadanie sprawy. Ponadto decyzji organu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 107 Kpa). Skarżący podniósł także: stosowanie przez organ niezdefiniowanych pojęć, jak np. eskalacja zeznań; wskazanie w decyzji braku dokumentów poświadczających afiliację polityczną; podanie w wątpliwość wystąpienia represji po dwóch dniach przynależności do ugrupowania politycznego [...]; odmowę wiarygodności poprzez nie wyjaśnienie, jakie represje spotkały pozostałych [...] członków [...] w [...].
W dalszej części uzasadnienia odwołania cudzoziemiec nie zgodził się z przyjętą przez organ oceną wiarygodności zgromadzonego materiału – zarzucając organowi dowolność w ocenie; strona oceniła jako sprzeczne ustalenie przez organ, że występują trudności ze zgromadzeniem wiarygodnych dowodów i jednoczesne podważenie wiarygodności jego zeznań, ponieważ nie posiadał dowodów potwierdzających zaangażowanie polityczne. Odwołujący się podał, że w ciągu dwóch dni od zwolnienia z pracy spotykali się z nim funkcjonariusze policji kryminalnej.
R. E. stwierdził też, że nie był zobowiązany do wyjaśniania losu swoich partyjnych towarzyszy, bowiem nie został o nich zapytany. Strona podważyła również zasadność twierdzenia, że zbyt krótko była zaangażowana politycznie, aby osiągać cele polityczne.
W dalszej części odwołania zainteresowany ocenił także sytuację w kraju pochodzenia, wskazując na istotne w jego ocenie procesy polityczne i społeczne niekorzystne dla ludności. Opisując sytuację [...] strona uznała, że może stanowić ona dla niej zagrożenie, bowiem oficjalne wyniki wyborów są kontestowane w [...].
W konkluzji R. E. ocenił, że powyższe wskazane przez niego okoliczności uzasadniają udzielenie mu ochrony międzynarodowej na terytorium RP.
Przed wydaniem decyzji Rada do Spraw Uchodźców, w dniu 20 grudnia 2012 roku, poinformowała R. E. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w postępowaniu materiałem (oraz poinformowała o możliwości ich uzupełnienia). Strona nie skorzystała z tej możliwości.
Po rozpatrzeniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji Rada podała, że cudzoziemcowi może zostać nadany w Polsce status uchodźcy, jeżeli spełnia on warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. W świetle art. 1 A wspomnianej Konwencji, nadanie statusu uchodźcy byłoby uzasadnione w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia osoba ubiegająca się o ten status jest narażona na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłaby zagrożona takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.
Postępowanie w sprawach o nadanie statusu uchodźcy toczy się zgodnie z przepisami KPA, ale z uwagi na jego specyfikę szczególną rolę i znaczenie ma w tym postępowaniu dowód z przesłuchania strony. W postępowaniu tym wiarygodność wnioskodawcy nabiera szczególnego znaczenia, tym bardziej, że weryfikacja przytaczanych w trakcie przesłuchań okoliczności jest utrudniona.
Wnioskodawca szczegółowo opisał okoliczności i zdarzenia, które skłoniły go do przyjazdu do Polski.
Cudzoziemiec zadeklarował narodowość [...]; podał, że jest chrześcijaninem. Jest kawalerem, przed wyjazdem z [...] mieszkał w [...], ukończył studia wyższe; przed wyjazdem pozostawał bez zatrudnienia; w latach 2007-2008 pracował jako [...].
W [...] 2012 roku cudzoziemiec opuścił kraju pochodzenia udając się do Polski; drogą lotniczą dotarł na [...], a następnie przekroczył granicę w B. R. E. wskazał, iż nie miał żadnych trudności z opuszczeniem kraju pochodzenia posługując się paszportem wydanym przez władze [...] w [...] 2012r.
Ponadto R. E., wskazał we wniosku, iż był prześladowany, a także doświadczył przemocy w kraju pochodzenia: był bity i zastraszany. Cudzoziemiec oświadczył ponadto, iż nie brał udziału w działaniach wojennych. (vide k. 15) Nie był zatrzymany lub sądzony w kraju pochodzenia, nie został skazany. Potwierdził przynależność do ugrupowania politycznego – [...].
Przesłuchanie cudzoziemca przeprowadzono w zrozumiałym dla niego języku [...]. Po zakończeniu przesłuchania odczytano protokół w celu wyjaśnienia ewentualnych nieścisłości. Wnioskodawca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń, co do tłumaczenia i przebiegu przesłuchania. R. E. oświadczył, iż treść przekazywanych informacji była dla niego zrozumiała, potwierdzając zgodność zeznań własnoręcznym podpisem. Ponadto zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a.) umożliwiono Stronie zapoznanie się z materiałami dowodowymi oraz ich ocenę przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie.
R. E. oświadczył, iż zamieszkiwał w [...], tam też posiada adres stałego zameldowania. W dalszej części wywiadu Strona zadeklarowała, że zamierzała via Polska dostać się do [...], gdzie kolega posiada pracownię [...] i zobowiązał się zatrudnić cudzoziemca zgodnie z jego kwalifikacjami. Przed wyjazdem do Polski R. E. przebywał na [...] (odwiedziny wuja) i w [...] (turystycznie). Do Polski przybył samodzielnie. Strona opuściła kraj pochodzenia bez żadnych problemów. Żaden krewny wnioskodawcy nie ubiegał się o nadanie statusu uchodźcy na obszarze UE.
Wnioskodawca podał, że dwa ostatnie miesiące przed wyjazdem do Polski zajmował się działalnością polityczną w organizacji [...], a wcześniej wykonywała zawód [...]. Cudzoziemiec oświadczył, że w [...] działały trzy biura organizacji [...] i było [...] członków; wydano im legitymacje ([...]). R. E. zaznaczył, że nie sprzyjano im, starano się utrudniać im możliwość spotkań. Jednocześnie cudzoziemiec znajdował się w trudnej sytuacji materialnej: podał, że za działalność polityczną nie otrzymywał wynagrodzenia. Strona oświadczyła, że zwolnienie jej z pracy nastąpiło po upływie tygodnia od przystąpienia do organizacji [...]. Zwolnienie zostało poprzedzone rozmową dyrektora z funkcjonariuszami policji kryminalnej, którzy postawili ultimatum związane z działalnością polityczną. Już po zwolnieniu [...] R. E. został zatrzymany na ulicy – podczas rozmowy był pytany o cel działalności w [...], a także zapytano go: czy warto było tracić pracę dla działalności politycznej? Podał, że został zatrzymany na [...] dni.
W tym czasie krewni oraz przyjaciele [...] oczekiwali na jakąś wiadomość. Cudzoziemiec oświadczył, że przed zwolnieniem z policji został poinformowany o ewentualnych konsekwencjach dalszego pozostawania w [...] (aresztowanie, osadzenie w więzieniu). R. E. podkreślił, że funkcjonariusze mieli bardzo dobre rozeznanie w sprawie jego krewnych i ich pracy. Następnie Strona wyemigrowała do [...], ale udało się ustalić to funkcjonariuszom; złożyli wizytę w rodzinnym domu R. E. Właśnie po tym zdarzeniu cudzoziemiec wyemigrował do Polski. Strona wykluczyła ewentualność osiedlenia się w innej części kraju pochodzenia. R. E. w przypadku reemigracji obawia się prześladowań, zaś do władz kraju pochodzenia nie zwracał się o pomoc, uznając, że nie miałoby to sensu.
Cudzoziemiec nie wskazał innych przyczyn i okoliczności związanych z wyjazdem z terytorium [...] oraz ubiegania się o ochronę międzynarodową w Rzeczpospolitej Polskiej.
Na podstawie analizy zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym materiałów (stenogram wywiadu, wniosek o nadanie statusu uchodźcy, a także pozostałe materiały), Rada wyraziła pogląd, że R. E. nie może zostać uznany za osobę prześladowaną w kraju pochodzenia.
Rada nie uznała, aby faktycznie cudzoziemiec mógł czuć się zagrożony ze względu na wskazane powyżej okoliczności. Oświadczenia wnioskodawcy dotyczące jego sytuacji w kraju pochodzenia nie stanowią przesłanki ujętej w Konwencji Genewskiej. Opisywane zdarzenia są niewiarygodne i nie dowodzą prześladowania ze względu na przynależność do grupy społecznej lub wyznaniowej w [...].
Rada odmówiła Stronie wiarygodności w zakresie deklaracji związanych z działalnością polityczną – Strona w żaden sposób nie udokumentowała swego politycznego zaangażowania. W niniejszym przypadku cudzoziemiec zadeklarował posiadanie legitymacji partyjnej ([...]).
Kraju pochodzenia nie opuszczał w panice, nie stwarzano mu także przeszkód w emigracji – dodatkowo przy zgodnym z deklaracją w wywiadzie zaangażowaniu politycznym, niejako oczywistym byłoby zabranie legitymacji organizacji do której należał. Trudno także przyjąć za wiarygodne, aby osoba z wyższym wykształceniem opisując program ugrupowania politycznego redukowała go do [...], zaś sprawy poprawy rolnictwa na wsi – ujmowała ogólnikowo. Powyższe oświadczenia Strony – wbrew jej deklaracjom w uzasadnieniu odwołania, nie tyle zaświadczają o przynależności do grupy społecznej, co raczej dowodzą braku orientacji w sprawach politycznych i postrzegania działalności politycznej wyłącznie w perspektywie wąsko rozumianych, partykularnych interesów części lokalnej społeczności. Strona nie była zapytana bezpośrednio o los pozostałych towarzyszy partyjnych, ale w sytuacji, gdy przed komendą policji czuwała (jak podano) grupa krewnych i przyjaciół zasadnym byłoby oczekiwać od cudzoziemca, że on także będzie interesował się losem partyjnych towarzyszy.
W sprawie istotne są także poważne rozbieżności w zeznaniach.
Rada podkreśliła, że R. E. podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy zadeklarowała pracę w [...] w latach 2007-2008 (vide k. 18) i jednocześnie mieszkał cały czas w [...] (vide k. 18). Podczas wywiadu R. E. stwierdził: Przez ostatnie dwa miesiące [przed emigracją do Polski – przyp.] byłem członkiem partii "[...]", wcześniej byłem [...]. (vide k. 72) Cudzoziemiec opuścił kraj pochodzenia [...] 2012 roku. (vide k. 17) Zestawienie powyższych oświadczeń R. E. podważa jego wiarygodność, w nie mniejszym stopniu jak nikła orientacja w sprawach politycznych czy brak udokumentowania przynależności partyjnej. Warto także dodać, że Cudzoziemiec w 2004 i 2008 roku przebywał na [...] i w [...], i o ile (być może) opisane zdarzenia zaistniały w 2008 roku, w [...] mógł czuć się bezpiecznie.
W tych okolicznościach Rada uznała, że zasadnym było zastosowanie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców pojęcia eskalacja zeznań, co oznacza niespójność składanych oświadczeń i jednoczesne przypisywanie sobie przez wnioskodawcę zaangażowania w działania i czynności, w które nie był zaangażowany.
Podkreślono, że Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów poświadczających jej kwalifikacje zawodowe lub okresy zatrudnienia. Są to informacje deklaratywne.
Ponadto podano, że R. E. w dniu 23 września 2012 roku został zatrzymany przez funkcjonariuszy SG (Placówka SG w [...]) podczas nielegalnej próby przekroczenia granicy z [...].
Rada do Spraw Uchodźców podała w wątpliwość deklaracje R. E., który wykluczył możliwość osiedlenia się w innej części [...]. Deklaracje te Rada uznała za bezzasadne. Podobnej natury są oświadczenia dotyczące wykluczenia pomocy ze strony organów państwowych [...] – nie można uznać za wystarczające oświadczenia cudzoziemca, że w jego ocenie takie działanie pozbawione jest sensu.
Reasumując Rada wskazała, że oświadczenia R. E. dotyczące jego problemów, których przesłanką stała się działalność polityczna budzą liczne wątpliwości i są niewiarygodne. Rada zakwestionowała fakt wystąpienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdarzeniami deklarowanymi przez cudzoziemca i działaniami o charakterze prześladowczym ze strony władz [...], a ich wystąpienie byłoby istotne dla ewentualnego udzielenia ochrony międzynarodowej. Informacje na temat rzeczywistej sytuacji społecznej i politycznej w [...] jednoznacznie podważają wiarygodność wypowiedzi cudzoziemca w zakresie występowania podanych przez niego zagrożeń.
W ocenie Rady zasadnicze przesłanki migracyjne uwarunkowane są w przypadku R. E. jego sytuacją materialną i osobistą w kraju pochodzenia. Jednakże ich kontekst nie pozostawia wątpliwości, że w istocie mamy do czynienia z migracją ekonomiczną – Strona wskazywała na zamiar wyjazdu do znajomego [...] we [...], a tym samym nie znajduje uzasadnienia udzielenie Stronie ochrony międzynarodowej.
Na podstawie zgromadzonych w postępowaniu materiałów Rada stwierdziła, że R. E. nie wykazał zasadności obawy przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, co jest niezbędną przesłanką do uznania R. E. za uchodźcę w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. R. E. nie uprawdopodobnił, by rzeczywiście był narażony na poważne trudności w kraju pochodzenia, które uzasadniałby udzielenie mu ochrony międzynarodowej.
Cudzoziemiec przyjął strategię migracyjną opartą na legalizacji pobytu dzięki udzieleniu mu ochrony międzynarodowej na terytorium RP; jednocześnie wskazywane okoliczności nie upoważniają organów do udzielenia takiej ochrony zgodnie z Konwencją Genewską z 1951 roku.
Dostępne informacje na temat sytuacji w kraju pochodzenia Wnioskodawcy pozwalają stwierdzić, że nie istnieje realne zagrożenie bezpieczeństwa R. E. w przypadku reemigracji; nie ma przeszkód w powrocie do kraju pochodzenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] wniósł R. E., zarzucając, iż została ona wydane z naruszeniem prawa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania w sposób prawidłowy i nie wyjaśniły sprawy w sposób umorzliwiający wydanie poprawnej decyzji.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 , art. 80 i 107 § 3 k.p.a. podając, że organy administracji nie dokonały wszechstronnej i kompleksowej oceny materiału dowodowego, zaś dokonana ocena nosi znamiona dowolności i arbitralności. Podkreślono, że organy administracji bezpodstawnie nie dały wiary jego wyjaśnieniom złożonym w toku postępowania, a z wyjaśnień tych wynikało, że był prześladowany i powinien otrzymać status uchodźcy.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji ewemtualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i nadanie mu statusu uchodźcy.
Odpowiadając na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa materialnego i sposób ich zastosowania nie budzi zastrzeżeń Sądu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. statuującym zasadę oficjalności organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasada ta koresponduje z zasadą ogólną prawdy obiektywnej nakładającą na organ obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą tak by stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Stosownie zaś do zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie orzekające organy nie naruszyły powołanych przepisów.
Ponadto w zaskarżonej decyzji zasadnie przyjęto, że okoliczności sprawy, które zostały rzetelnie i wyczerpująco ustalone w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, zostały właściwie ocenione w kontekście prawidłowo zinterpretowanych przepisów prawa materialnego, regulujących przesłanki udzielenia statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany (art. 13, art. 15 i art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony).
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz Protokole dot. statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 515 i 517).
Stosownie do postanowień art. 1 lit. a pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Art. 1 a Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Podkreślenia wymaga, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia.
Pojęcie "uzasadnionej obawy" nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę; przyjmuje się powszechnie, iż w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości panującej w danym kraju).
Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że w przypadku R. E. deklarowana obawa nie jest uzasadniona obiektywnie.
Osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy powinna przedstawić fakty i ewentualnie dowody potwierdzające, że była prześladowana lub że obawia się prześladowania po powrocie do kraju pochodzenia z powodów podanych w cytowanej Konwencji. Inne przyczyny opuszczenia przez cudzoziemca kraju pochodzenia lub powodujące obawę przed powrotem do kraju nie mają znaczenia dla uznania go za uchodźcę.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału opartego w dużej części na wyjaśnieniach samego skarżącego należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Skarżący zarówno we wniosku jak i w toku składania wyjaśnień, wskazywał, że powodem wyjazdu z [...] była groźba i przemoc ze strony osób trzecich oraz członkostwo w partii opozycyjnej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do przywołanej przez skarżącego obawy przed prześladowaniem ze względu na bezprawne groźby kierowane w stosunku do niego należy podzielić w tym względzie stanowisko Rady, że w przypadku zaistnienia bezpośredniego zagrożenia ze strony osób trzecich osoba zagrożona winna w pierwszej kolejności poszukiwać ochrony u władz państwowych. Jeżeli zatem skarżący obawiał się bezprawnego zagrożenia ze strony osób trzecich zobowiązany był do wyjaśnienia tych okoliczności przed władzami kraju swojego pochodzenia. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń samego skarżącego, nie skorzystał z takiej możliwości. O zaistniałych zajściach skarżący nie próbował powiadomić miejscowych organów sprawiedliwości. Należy, zatem uznać, że skarżący nie poszukiwał ochrony przed spotykającymi go atakami u właściwych władz. Cudzoziemiec wskazywał, że obawiał się kontaktu z władzami jednocześnie jednak otrzymał paszport i bez przeszkód mógł opuścić kraj pochodzenia.
Okoliczności przedstawiane przez skarżącego nie dają podstaw aby uznać, że był prześladowany w [...], nie przemawiają również za przyznaniem mu ochrony uzupełniającej.
W odniesieniu do kwestii bezpieczeństwa w [...], należy wskazać, że zgodnie z treścią materiałów znajdujących się w aktach administracyjnych, jest ona określana jako stabilna. Obecnie nie można mówić, o tym by w [...] miało miejsce powszechne naruszanie praw człowieka lub stosowanie przemocy wobec społeczeństwa. Dostępne raporty organizacji międzynarodowych wskazują ponadto, że zwiększyło się bezpieczeństwo w zakresie walki z przestępczością pospolitą.
W kraju tym funkcjonuje prokuratura, policja oraz system sądownictwa powszechnego, przed którym skarżący może dochodzić ochrony swych praw.
Skarżący powoływał się na prześladowania w kraju pochodzenia z powodu przynależności do opozycyjnej partii politycznej. Słuszne jest stanowisko Rady, że wobec braku dowodów, że skarżący był aresztowany, oskarżony o działalność antyrządową lub skazany wyrokiem sądu, nie można uznać, iż mógłby być on kwalifikowany jako uchodźca w świetle obowiązującej ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom.
Ponadto orzekające w niniejszej sprawie organy trafnie przyjęły, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia brak jest podstaw do uznania, że cudzoziemiec w sposób realny mógłby obawiać się orzeczenia kary śmierci czy wykonania egzekucji, byłby torturowany, czy też nieludzko lub poniżająco traktowany albo karany. Brak jest również podstaw ażeby przyjąć, że sytuacja w [...] jest sytuacją kraju, w którym na skutek międzynarodowego czy wewnętrznego konfliktu zbrojnego skarżący w przypadku powrotu do kraju byłby w sposób poważny i indywidualny zagrożony utratą życia czy zdrowia. Należy wskazać, że mimo braku pełnej stabilności politycznej, w opracowaniach na temat [...], nie pojawiają się twierdzenia ażeby kraj ten stanowił zagrożenie życia dla jego mieszkańców.
Sąd ponadto jest zdania, że brak jest podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Należy zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym cudzoziemiec w toku przesłuchania miał możliwość całkowicie swobodnej i zgodnej z rzeczywistością wypowiedzi. Zdaniem Sądu wypowiedzi skarżącego zostały w sposób prawidłowy ocenione przez organy administracji.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa proceduralnego w postaci wskazanych w skardze przepisów k.p.a. nie są uzasadnione.
Zarówno Rada jak i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozważyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceniły wyjaśnienia cudzoziemca jak i potencjalne zagrożenia dla jego sytuacji będące wynikiem stosunków panujących w [...], posługując się w odniesieniu do tej kwestii fachowymi opracowaniami.
Zarzucając organom administracji niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa), cudzoziemiec tak naprawdę nie wykazał ażeby poza zainteresowaniem organów pozostały jakieś istotne, mające znaczenie dla sprawy okoliczności, próbując raczej polemizować z tą oceną w korzystnym dla siebie kierunku. Organ odwoławczy wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego przyjął za organem pierwszej instancji zasadność odmowy nadania statusu uchodźcy. Nadto organ drugiej instancji odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło