IV SA/Wa 415/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uprawy leśnej - oddala skargę - Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] września 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w wyniku rozpoznania odwołania J. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., stwierdzającej prowadzenie uprawy leśnej na działkach wyżej wymienionego nr [...] o powierzchni 0,54 ha, nr [...] o powierzchni 0,22 ha i [...] o powierzchni 0,19 ha położonych we wsi N. i odmawiającej przyznania ekwiwalentu z tego tytułu - - uchyliło decyzję Starosty [...] i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podniosło, iż ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764 ze zm.), na której regulacjach oparła się decyzja organu pierwszej instancji utraciła moc z dniem 15 stycznia 2004 r. w świetle art. 15 i 16 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz.2273 ze zm.). Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż powołana ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. nie zawiera przepisów przejściowym - mogących uzasadnić rozstrzyganie w sprawie w oparciu o wskazaną przez Starostę [...] podstawę prawną. Skoro zatem decyzja organu pierwszej instancji wydana została bez podstawy prawnej, to należy określić ją jako bezprzedmiotową i w konsekwencji orzec o jej uchyleniu połączonym z umorzeniem postępowania. W złożonej skardze J. G. zwrócił się o przyznanie mu ekwiwalentu z tytułu prowadzenia uprawy leśnej założonej "[...] kwietnia 2004 r." Podniósł przy tym, że przedmiotowe grunty przekazali mu rodzice darowizną (akt notarialny z dnia [...] marca 2004 r.). Skarżący odwołał się w celu uzasadnienia swych racji do zapisów § 11 "rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r." wskazując, iż daje on podstawę do płatności na rzecz producenta rolnego "w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy". Jest on bowiem "młodym rolnikiem" i nie jest w stanie pokrywać kosztów pielęgnacji uprawy leśnej z własnych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. odpowiada prawu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na charakter rozstrzygnięcia organu odwoławczego, którego istoty - jak się wydaje - nie dostrzega skarżący. Znaczenie kwestionowanego orzeczenia organu drugiej instancji sprawdza się jedynie do tego, iż skasował on ("uchylił") decyzję Starosty [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji wobec tego, iż organ ten orzekł na podstawie przepisów, które już nie obowiązywały, a zatem bez podstawy prawnej. Wskazany rodzaj rozstrzygnięcia organu odwoławczego ma oparcie w art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa, wprowadzającym wyjątek od zasady ponownego orzekania, co do istoty sprawy (merytorycznie) w drugiej instancji - polegający na wyeliminowaniu (skasowaniu) decyzji organu pierwszej instancji. Taka konieczność zachodzi właśnie w sytuacji wydania decyzji organu pierwszej instancji bez podstawy prawnej - wtedy bowiem postępowanie jest bezprzedmiotowe i winno być umorzone. Starosta [...] orzekając w pierwszej instancji wypowiedział się w sprawie dotyczącej "stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej" na działkach skarżącego i w kwestii przyznania mu ekwiwalentu z tego tytułu (tu. negatywnie). Jako podstawę prawną rozstrzygania organ ten powołał się na art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 7 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764 ze zm.). Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w zaskarżonej decyzji słusznie zwróciło uwagę, iż zgodnie z art. 15 i 16 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) - ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (jej normy organ I instancji powołał jako podstawę prawną orzekania) utraciła moc z dniem15 stycznia 2004 r. Organ odwoławczy zauważył też trafnie, że w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. nie zawarto przepisów przejściowych, umożliwiających rozstrzyganie na podstawie przepisów dotychczasowych w kwestiach, które stanowiły przedmiot orzekania w niniejszej sprawie. Za tego rodzaju przepisy przejściowe nie mogą być uznane - co należy podkreślić - regulacje zawarte w art. 14 ust. 2 i 3 omawianej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Ust. 2 art. 14 tej ustawy mówi bowiem, iż do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenia uprawy leśnej, przyznanego przed jej wejściem w życie (tzn. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.) na podstawie ustawy, o której mowa w art. 15 (tzn. ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r.) stosuje się zasady dotychczasowe. W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się zaś dopiero o przyznanie ekwiwalentu. Nie zachodziła więc sytuacja określona w analizowanym przepisie, którego celem było zagwarantowanie praw do wcześniej nabytego już ekwiwalentu. Z kolei art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. odnosi się wyłącznie do rozstrzygania spraw w zakresie "wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia" objętych przepisami ustawy, o której mowa w art. 15 (tzn. ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r.) wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwaranci Rolnej. Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia przewidywała wydawanie decyzji w odrębnych sprawach, co do wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia (art. 3), jak też o stwierdzeniu prowadzenia przez właściciela uprawy leśnej (art. 6). Dla porządku dodać trzeba, że zagadnienia dotyczące wypłaty ekwiwalentu uregulowano oddzielnie w art. 7 (ust. 6a, 7 i 8 tego artykułu określają przypadki wydawania decyzji) i w art. 11. Skoro zatem w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nie było wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia (orzekano w niej bowiem w kwestii stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej i ekwiwalentu), to nie mogła mieć w niej też zastosowanie reguła intertemporalna z art. 14 ust. 3 omawianej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. W świetle całości powyższych wywodów należało zatem zaakceptować pogląd zaprezentowany w zaskarżonej decyzji o konieczności skasowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. i potrzebie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego, skoro nie było podstawy prawnej do orzekania, w ramach których rozstrzygał ten organ. Podkreślenia wymaga, iż uchylenie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. i wprowadzenie do porządku prawnego ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. wynikało z konieczności przejścia z dotychczasowego (tzn. krajowego) systemu wsparcia (również w zakresie zalesienia gruntów) na system dostosowany do reguł wiążących w Unii Europejskiej (por. str. 5 uzasadnienia projektu rządowego ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.). Systemy te różnią się od siebie. W niniejszej sprawie nie orzekano w żadnym zakresie o sytuacji skarżącego w świetle nowego systemu wsparcia wynikającego z ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - stąd też powoływanie się w skardze na argumentację opartą na treści § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej we wskazanej ustawie, potraktować należy jako nieporozumienie. Kwestia istnienia uprawnień skarżącego na podstawie nowego systemu wsparcia może być przedmiotem ocen właściwych organów administracji publicznej w ramach odrębnej sprawy, jeżeli o to zwróci się skarżący. Na marginesie należy dodać, iż wbrew oczekiwaniom skarżącego Sąd jedynie kontroluje (i to tylko pod względem zgodności z prawem) decyzje organów administracji publicznej. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).