IV SA/Wa 417/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy Z na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2004 r.; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Gminy Z kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2004 r., po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy Z o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. odmawiającą wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 11,36 ha gruntów rolnych klasy III, położonych na terenie wsi K. Gmina Ż., w granicach lokalizacji oznaczonej na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część wniosku konturami koloru czerwonego i numerem "1". W uzasadnieniu decyzji podano, że Wójt Gminy Z wnioskiem z dnia 4 grudnia 2003 r. wystąpił na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266) o wyrażeniu zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 11,36 ha gruntów rolnych klasy III, położonej we wsi K., z przeznaczeniem na cele zieleni ochronnej i izolacyjnej. Grunty rolne objęte wnioskiem położone są w granicach utworzonej strefy ochrony Huty Miedzi "G.", dla której decyzją z dnia [...] listopada 1990 r. Wojewoda [...] i ustalił sposób zagospodarowania gruntów i w większości grunty w strefie zalesiono. Zdaniem organu naczelnego, nie ma powodu zmiany przeznaczenia wnioskowanych gruntów dobrej jakości na cele nierolniczee, pod zieleń ochronną i izolacyjną, bowiem przyległy do tych gruntów las będzie wystarczająco pełnił funkcję ochronną. Przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowią, że na cele nierolnicze i nieleśnie powinny być przeznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Tylko w wyjątkowym przypadku można wyrazić zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów lepszej jakości. Natomiast jeżeli leśne zagospodarowanie strefy ochronnej ustalone przez Wojewodę nie zostało zakończone to na dokończenie zalesienia tych gruntów zgoda nie jest wymagalna, o czym stanowią art. 4 pkt 6; art. 11 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skargę na powyższą decyzję wniósł Wójt Gminy Z, podnosząc zarzut naruszeń: art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, art. 15 ust. 2 pkt 1, 3 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) art. 6, 7 i 16 kpa oraz zapisów decyzji Wojewody L. z dnia [...] listopada 1990 r. w sprawie sposobu zagospodarowania strefy ochronnej H.M. "G.". W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ponieważ wniosek o przeznaczenie przedmiotowych gruntów na realizację zieleni ochronnej i izolacyjnej jest zgodny z ustaleniami decyzji z dnia [...].11.1990 r. Wojewody L. o sposobie zagospodarowania strefy ochronnej H.M. "G.". Decyzja ta nie określa zagospodarowania strefy ochronnej w kierunku leśnym, jak stwierdza zaskarżona decyzja, lecz z projektu [...], stanowiącego załącznik do decyzji Wojewody wynika, że na większości gruntów w strefie ochronnej ma być realizowana zieleń ochronna. Wniosek o uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia .... gruntów został złożony w związku z tym, że art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązał Wójta do określenia w miejscowym planie obrębu K. terenów, dla których ustanowiono szczególne warunki zagospodarowania. W poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania, Rada Gminy występując w 1995 roku o zmiany do planu obejmujących nie uwzględniła wniosku H.M. "G." o przeznaczenie części gruntów położonych w strefie ochronnej pod zalesienie z uwagi na brak zgody Wojewody L.. Obowiązkiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi było zgodnie z art. 6 i 7 kpa podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokładnie rozeznać charakter gruntów, objętych wnioskiem i możliwy w zgodny z prawem sposób ich zagospodarowania wynikający z ww. ostatecznej decyzji Wojewody L.. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawę prawną. Oznacza to, obowiązek Sądu badania legalności zaskarżonego orzeczenia niezależnie od zarzutów skargi. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia ... o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) postępowanie o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia określonych gruntów rolnych na cele nierolnicze wszczyna się na wniosek wójta/burmistrza/ prezydenta miasta. Jednak przymiot strony w tym postępowaniu mają także właściciele poszczególnych działek wchodzących w skład obszaru objętego wnioskiem, gdyż dotyczy to ich interesu prawnego związanego z wykonywaniem własności nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 24.11.1990 r. II SA 995/99, ONSA 2000, Nr 4, poz. 173). W rozpatrywanej sprawie wniosek Wójta Gminy Z dotyczy wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klasy III o pow. 11,36 ha, położonych na terenie wsi K., z przeznaczeniem na cele zieleni ochronnej i izolacyjnej. Wskazane grunty położone są na terenie strefy ochronnej H.M. "G." W aktach sprawy znajduje się wniosek z dnia 26.04.2004 r. K. S.A. Oddziału Huty Miedzi "G." skierowany do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o dopuszczeniu do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Z wniosku tego wynika, że wniosek gminy dotyczy działek, z których część stanowi własność Huty Miedzi G., a część z nich jest własnością Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu renty. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo każdy kto żąda czynności organu ze względu na swój interes sprawy lub obowiązek. Przepis art. 10 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Rozumieć przez to należy nie jakieś bliżej nie określone prawo do "wypowiadania się", "wysłuchania", czy też "obrony", lecz właśnie regułę, zgodnie z którą stroną ma wespół z organem możliwość kształtowania całego postępowania i wszystkich zapadających w nim rozstrzygnięć (por. Z. Jakowicz - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa, 1999 PWCI s. 86). Pozbawienie strony przez organ administracji publicznej możliwości realizacji zasady czynnego udziału w postępowaniu musi być zawsze traktowane, jako działanie bezprawne, sprzeczne z zasadą praworządności (art. 6 kpa). Brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, por. 1270 ze zm.) Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku.