IV SA/Wa 418/04
WyrokWSA w Warszawie2004-11-19
Skład orzekający: Tadeusz Cysek, Krystyna Napiórkowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, narusza prawo, jeśli podstawą uchylenia jest zmiana stanu prawnego (utrata mocy obowiązującego planu miejscowego) w czasie między wydaniem decyzji organu I instancji a wydaniem decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania swojego rozstrzygnięcia. Jeśli w międzyczasie nastąpiła zmiana stanu prawnego, w szczególności utrata mocy obowiązującego planu miejscowego, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, aby uwzględnić nowy stan prawny. Kontrola legalności decyzji kasacyjnej sprowadza się do oceny, czy organ odwoławczy miał podstawy do jej wydania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta W. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy uznał, że plan miejscowy, na podstawie którego wydano decyzję organu I instancji, utracił moc obowiązującą, co wymagało ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i błędną interpretację przepisów o planowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska( spr.) asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę
Zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W., po rozpatrzeniu odwołania T. J. i J. J. od decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...]z dnia [...] grudnia 2003 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na nadbudowie o jedną kondygnację budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W., na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło tę decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że niezależnie od zarzutów zawartych w odwołaniach, zobowiązany jest rozpoznać sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji. W sprawie niniejszej, w związku z datą wszczęcia postępowania ([...].01.2002 r.) i stosownie do przepisu art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zastosowanie mają przepisy ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.).
Zgodnie z art. 67 ust. 1 i 1a ww. ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie, a jeżeli w terminie tym rada gminy uchwali studium uwarunkowań i warunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpi do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, plan zachowuje ważność, nie dłużej jednak, niż przez 9 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzony był uchwałą Rady W. Nr [...] z dn. [...] września 1992 r. ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...] października 1992 r. poz. [...]. i stosownie do art. 67 ust 1a w/w ustawy plan ten utracił moc z dniem [...] grudnia 2003 r.
Z tego też względu w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego konieczne było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem rozstrzygnięcia sprawy uwzględniającego konsekwencję wywołane utratą mocy obowiązującej ww. planu miejscowego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik J.S. podnosząc zarzuty:
- naruszenia postępowania administracyjnego sprowadzającego się do przyjęcia, że zmiana stanu prawnego jakim była utrata mocy obowiązującego aktu prawa miejscowego uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej na podstawie tego aktu;
- naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa polegającego na tym, że wydając zaskarżoną decyzję kasacyjną organ odstąpił od przekonywującego uzasadnienia zastosowania art. 138 § 2 jak również niezastosowania art. 136 kpa, a w szczególności niedokonania oceny, czy na podstawie nowych przepisów, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, istnieje możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ;
- naruszenie interesu prawnego skarżącego, który nie miał wpływu na termin wydania decyzji przez organ I instancji;
- naruszenie art. 85 ust. 1 i art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że organ I instancji nie mógł wydać decyzji na podstawie obowiązującego do dnia [...] grudnia 2003 r. miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego.
Wskazując na powyższe naruszenie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi uznając zarzuty zawarte w skardze w całości za bezzasadne i podtrzymało swoje stanowisko i argumenty zawarte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. W ocenie Sądu nie można bowiem podzielić poglądu skarżącego o niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, a tylko naruszenie prawa mogłoby być podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego w postępowaniu sądowym aktu wydanego przez organ administracji publicznej.
Zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny, podjęta bowiem została w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W konsekwencji, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja kasacyjna, kontrola legalności sprowadzać się będzie przede wszystkim do oceny, czy organ odwoławczy miał podstawy do wydania takiej decyzji.
Taki stan rzeczy zachodzi właśnie w rozpoznawanej sprawie.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w czasie, gdy zmienił się stan prawny w stosunku do stanu prawnego, jaki istniał w chwili wydawania decyzji organu I instancji. Zmianą tą była utrata mocy przepisu prawa miejscowego tj. planu zagospodarowania przestrzennego, w oparciu, o który wydano decyzję organu I instancji.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę powinien ocenić ją według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego uległy zmianie w czasie między wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji rozpoznawaniem odwołania, organ odwoławczy – zachowując tożsamość sprawy – wydając rozstrzygnięcie obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny i ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2079/97, lex nr 48734, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r. V SA 3872/00 lex nr 78936).
W tym miejscu należy wskazać, że Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę bada zaskarżony akt pod względem zgodności ze stanem prawnym obowiązującym w dacie jego wydania (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozpoznał sprawę w dn. [...] marca 2004 r. i miał obowiązek uwzględnić zmianę stanu prawnego, która nastąpiła od dnia 1 stycznia 2004 r.
Zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawie przedmiotowej wniosek inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu strona złożyła w dniu 4 stycznia 2002r. i stosownie do ww. normy prawnej w sprawie mniejszej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W myśl art. 67 ust. 1a tej ustawy plan ogólnego zagospodarowaniu przestrzennego W. zatwierdzony uchwałą Nr [...]Rady Miasta W. z dn. [...] września 1992 r. wyekspirował z dniem [...] 2003 r.
W takim przypadku postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu będzie toczyło się na nowo na zasadach określonych w art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Przepis ten określa procedurę, jaką zobowiązany jest przeprowadzić organ właściwy do wydania decyzji, a m.in. przewiduje wymóg przeprowadzenia przez prezydenta miasta rozprawy, przedstawienia wojewodzie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w celu stwierdzenia ich zgodności z prawem. Oczywistym jest, że w świetle powyższych wymogów ustawowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie byłoby organem właściwym do przeprowadzenia w/w wskazanych czynności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji wskazało na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem zaistniałych zmian stanu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a zatem skarga nie mogła być uwzględniona.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło