IV SA/Wa 419/04
WyrokWSA w Warszawie2004-11-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawierająca nieprecyzyjne sformułowanie dotyczące zakazu realizacji inwestycji oddziaływujących negatywnie na środowisko, narusza prawo i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli zawiera nieprecyzyjne i ogólnikowe sformułowanie dotyczące zakazu realizacji inwestycji oddziaływujących negatywnie na środowisko. Taki zapis narusza prawo, ponieważ ustalenia planu kształtują sposób wykonywania prawa własności, a nieprecyzyjne sformułowanie może prowadzić do problemów interpretacyjnych i ingerować w prawo własności. Ponadto, brak uzasadnienia prawnego w uchwale narusza art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Rada Gminy W. uchwałą odrzuciła zarzut J. A. do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając m.in. że uwzględniono zarzut dotyczący zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej i ustalono ją na 40%. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały, zarzucając jej nierzetelne rozpatrzenie zarzutu, nieuwzględnienie raportu oddziaływania na środowisko, nieprecyzyjne sformułowanie zakazu inwestycji szkodliwych dla środowiska oraz brak uzasadnienia prawnego. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując na zgodność przepisów z obowiązującym prawem.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia WSA Łukasz Krzycki Asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Małgorzata Sokólska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. i J. A. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Rada Gminy . uchwałą nr [...] z [...] marca 2004 r. odrzuciła zarzut J. A. wniesiony do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy .. W uzasadnieniu tej uchwały Rada Gminy stwierdziła, że uwzględniono zarzut dotyczący zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej i ustalono ją na 40% zamiast 50%. Żądanie J. A. powiększenia obszaru urbanistycznego [...] o działkę [...] nie może być uwzględnione, albowiem taki zarzut może złożyć tylko właściciel działki.
Nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego wykreślenia § 4 pkt 1 projektu planu o treści: "Ustala się zakaz realizacji inwestycji oddziaływujących negatywnie na środowisko", wynika z przeznaczenia terenu pod zabudowę usługowo-produkcyjną z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. Ponadto na tym terenie od wielu lat istnieje zabudowa mieszkaniowa gospodarstw rolnych, którą należy chronić przed negatywnym oddziaływaniem pewnych usług produkcyjnych. Wprowadzenie zapisu ustalającego 40 % powierzchni terenu biologicznie czynnego oraz zakaz lokalizowania na tym obszarze inwestycji szkodliwie oddziaływujących na środowisko, jak również tych, które zostały zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska zmniejszy negatywne oddziaływanie usług produkcyjnych na tereny zabudowy mieszkaniowej oraz zachowanie równowagi przyrodniczej.
W skardze na tę uchwałę J. A. wniósł o stwierdzenie jej nieważności podnosząc, że jego zarzut Rada Gminy rozpatrzyła "w sposób formalny i mało wnikliwie". Rada nie wzięła pod uwagę przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko bazy firmy "[...]", będącej własnością skarżącego. Zakaz realizacji inwestycji oddziaływujących negatywnie na środowisko to sformułowanie nieprecyzyjne, co może zagrozić podstawom prawnym funkcjonowania jego firmy. Bez rozpatrzenia pozostał zarzut dotyczący działki nr [...] przylegającej do działki skarżącego. Rada błędnie przyjęła brak interesu prawnego skarżącego w tym zakresie. Nadto uchwała nie zawiera uzasadnienia prawnego, co narusza art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy . wniosła o jej oddalenie wskazując, że zastosowane w § 4 projektu planu sformułowania wpisane są w aktualnie obowiązującą ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 50 ust. 2 oraz w art. 73 prawa ochrony środowiska. Działka nr [...] włączona została do obszaru U2 z przeznaczeniem pod usługi centrotwórcze, co wynika z położenia przy drodze krajowej nr [...] i projektowanej autostradzie [...] i docelowo wprowadzenia na tym terenie Miejsca Obsługi Podróżnych. Takie przeznaczenie zostało pozytywnie zaopiniowane przez zarządcę dróg - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad - właściciela przedmiotowej działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są uzasadnione. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst. jedn. Dz. U. nr 15 z 1999 r., poz. 135 ze zm.) ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Realizacja tego uprawnienia następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach - art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Uprawnienie to, określone jako władztwo planistyczne gminy, oznacza możliwość m.in. ustalenia dla danego terenu określonych funkcji i zasad jego zagospodarowania, szczególne warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, zasobów wodnych, zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody czy ochrony gruntów rolnych i leśnych - art. 10 ust. 1 ustawy.
Zatem Rada Gminy uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma prawo wprowadzić zakaz zabudowy całkowity, bądź ograniczyć go do zakazu lokalizacji określonych inwestycji bądź przedsięwzięć, ale winna uczynić to w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny. Zapisy takie nie powinny stwarzać problemów przy ich interpretacji zwłaszcza, gdy tak głęboko ingerują w prawo własności.
Zgodnie bowiem z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Z tego właśnie względu nieprecyzyjny zapis planu kształtujący sposób wykonywania prawa własności narusza interes prawny właściciela nieruchomości.
Kwestionowany zapis projektu planu brzmi: "ustala się zakaz realizacji inwestycji oddziaływujących negatywnie na środowisko, zgodnie z interpretacją w przepisach szczególnych". Projekt jednak nie określa tych inwestycji ani nie wskazuje konkretnych przepisów szczególnych. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada pisze już o "przedsięwzięciach szkodliwie oddziaływujących na środowisko jak również tych, które zostały zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Natomiast w odpowiedzi na skargę powołano się na art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27.03.2003 r. (Dz. U. nr 80 poz. 717 ze zm.) oraz art. 73 Prawa ochrony środowiska.
Zwrot "nie oddziałują szkodliwie na środowisko" z art. 50 ust. 2 pkt. 1 ustawy z 27.03.2003 r. został skreślony przez art. 10 pkt 6 lit. b ustawy z 28.11.2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 141 z 2004 r., poz. 1492), a ponadto dotyczył robót budowlanych i był jednym z kilku określeń zawartych w tym przepisie.
Natomiast art. 73 Prawa Ochrony Środowiska zawiera zakaz budowy zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenia poważnych awarii, przy czym zakaz ten dotyczy miast i zwartej zabudowy wsi. Natomiast ustalenie § 4 pkt 1 projektu planu dotyczy całej wsi ., a nie tylko jego zwartej zabudowy.
Już te uzasadnienia wskazują na dużą odmienność interpretacyjną tego zapisu mimo, że dokonał jej ten sam organ. Należy dodać, że zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27.03.2003 r. opracowywany plan będzie podstawą do wydawania pozwoleń na budowę przez organ architektoniczno-budowlany, bez potrzeby uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tego też względu tak istotny jest sposób zapisu tego zakazu realizacji określonych inwestycji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało przyjąć, że nieprecyzyjny, ogólnikowy zakaz realizacji inwestycji zawarty w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo i daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały o odrzuceniu zarzutu.
Należy bowiem podnieść, iż również uzasadnienie tej uchwały nie zawiera uzasadnienia prawnego, a więc narusza również art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Nietrafne są natomiast zarzuty skargi o naruszeniu interesu prawnego skarżącego w odniesieniu do działki nr [...] nie stanowiącej jego własności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym interes prawny w postępowaniu planistycznym ma podmiot mający tytuł prawny do gruntu na obszarze objętym projektowanym planem. Działka nr [...] nie należy do skarżącego, lecz do innego podmiotu. To, że skarżący zamierza w przyszłości ją kupić i z tego powodu interesuje się jej przeznaczeniem w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego stanowi interes faktyczny, a nie prawny. Żądanie to stanowi zatem protest a nie zarzut.
Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło