IV SA/Wa 419/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-18
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie wymeldowania, opierając się na ograniczonym materiale dowodowym i zeznaniach świadków, które nie dawały jednoznacznych podstaw do stwierdzenia opuszczenia miejsca pobytu stałego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do wywiedzenia w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżąca faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Sąd wskazał na konieczność ponownego, rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ, w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o ewidencji ludności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania H. P. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Po dwukrotnym orzeczeniu o wymeldowaniu przez Prezydenta W. i utrzymaniu w mocy przez Wojewodę, H. P. wniosła skargę do sądu administracyjnego. Skarżąca zarzuciła organom nadużycie kompetencji w zakresie analizy materiału dowodowego i brak dowodów na jej niezamieszkanie w spornym lokalu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2005 r., a także orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] października 2005 roku nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postępowanie w sprawie wymeldowania H. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] marca 2004r. Prezydent W. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu [...] lutego 2005r. orzekł o wymeldowaniu H. P. z w/w lokalu.
H. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Wojewoda [...] na skutek wniesionego odwołania w dniu [...] kwietnia 2005r. uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Na podstawie art. 7 i 77 K.p.a. zarzucił organowi I instancji, iż materiał dowodowy jaki zgromadził nie jest wystarczający do podjęcia decyzji o wymeldowaniu zainteresowanej. Zlecił więc przeprowadzenie kontroli meldunkowej zarówno w spornym lokalu jak i w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., w którym zgodnie z informacją z Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] miałaby zamieszkiwać H. P. Ponadto zalecił również przesłuchanie obiektywnych świadków mieszkających w pobliżu obu tych budynków, jak też zlecił ponowne przesłuchanie H. P. w celu wyjaśnienia jaki charakter miało jej przebywanie w S.
Prezydent W. ponownie rozpatrując sprawę uzupełnił materiał dowodowy o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i decyzją z dnia [...] października 2005r. Nr [...] ponownie orzekł o wymeldowaniu H. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazał, iż w trakcie przeprowadzenia kontroli meldunkowej w przedmiotowym lokalu H. P. wskazała rzeczy należące do niej, przy czym odmówiła okazania bielizny osobistej. Organ wyjaśnił, że rzeczy okazane przez H. P. jednoznacznie nie potwierdzają, iż należą do niej, gdyż w spornym lokalu zamieszkuje również obecna żona R. P. W pokoju który użytkuje H. P. znajduje się łóżko. Strona wskazała, iż na tym łóżku śpi, czasami również z drugą żoną R. P. Odwołująca nie wskazała świadków, którzy potwierdziliby jej zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, gdyż nie utrzymuje kontaktów z sąsiadami. Natomiast rozpytani przez pracowników organu I instancji mieszkańcy budynku przy ul. [...] w W. oświadczyli, iż H, P, od dawna nie mieszka w lokalu nr [...] ww. budynku.
Odwołanie od niniejszej decyzji wniosła H. P.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...]i, decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...]działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 Ustawy ewidencyjnej można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby. Oceniając cały materiał dowodowy zebrany w sprawie w oparciu o dyspozycję art. 80 Kpa organ uznał, że H. P. opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w W. nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Jak wynika z materiału dowodowego, przedmiotowy lokal nie jest jej miejscem pobytu stałego. Za miejsce pobytu stałego należy rozumieć miejsce, w którym się skupiają wszystkie codzienne sprawy, miejsce, w którym się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Dla H. P. sporny lokal nie stanowi tak rozumianego centrum spraw życiowych, ponieważ z zeznań jej byłego męża R. P. jednoznacznie wynika, iż odwołująca przebywa w tym mieszkaniu około jednego tygodnia w miesiącu. Nie przyrządza posiłków w przedmiotowym lokalu, czasami tylko pierze. Wymieniony oświadczył również, iż nie wie gdzie była żona spędza resztę czasu. Ponadto mieszkańcy budynku przy ul. [...] w W. oświadczyli, iż Zainteresowana od dawna nie zamieszkuje na stałe w przedmiotowym lokalu. Podczas kontroli meldunkowej H. P. wskazała, iż rzeczy które znajdowały się w szafie i w komodzie należą do niej, przy czym odmówiła okazania rzeczy osobistych. Organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji nie dał wiary temu, iż rzeczy które wskazała Zainteresowana należą do niej, ponieważ w omawianym mieszkaniu zamieszkuje druga żona R. P. tj. A. K. Poza tym zainteresowana podczas kontroli meldunkowej oprócz ubrań nie przedstawiła innych rzeczy czy przedmiotów gospodarstwa domowego należących do niej, które wskazywałyby na fakt, iż prowadzi w spornym lokalu gospodarstwo domowe. Ponadto jak wynika z dołączonej do akt sprawy decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego powierzchnia mieszkalna omawianego lokalu wynosi 12 m2, co zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie wskazuje na fakt, iż w lokalu tym nie jest możliwe zamieszkiwanie dwóch rodzin. Mając zatem na względzie, iż H. P. nie zamieszkuje z zamiarem stałego przebywania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., a jedynie czasami przychodzi do niego należało orzec o jej wymeldowaniu.
Skargę na niniejszą decyzję wniosła H. P., wskazując, iż obowiązkiem organu administracji publicznej jest dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej. W jej ocenie w niniejszej sprawie doszło zaś do nadużycia kompetencji organu w zakresie analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Brak jest bowiem dowodów, które wskazywałyby na jej niezamieszkanie w spornym lokalu, a w konsekwencji brak jest przesłanek do jej wymeldowania. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż czynności, które przeprowadzili pracownicy urzędu pozwoliły na ustalenie, iż zamieszkuje w lokalu. Niemniej jednak wnioski jakie wyprowadzono z tych ustaleń wykroczyły poza granice swobodnej oceny dowodów i zgodnego z logiką rozumowania, a w konsekwencji doprowadziły do błędnych ustaleń faktycznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak również utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji publicznej wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Źródłem powinności organu administracji publicznej jest zatem dokonanie czynności wymeldowania gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu.
Organ winien więc przeprowadzić rzetelnie postępowanie dowodowe celem ustalenia bezspornie, iż spełnione zostały przesłanki opuszczenia przez stronę miejsca zameldowania.
Jak wynika z akt sprawy w spornym lokalu oprócz skarżącej zameldowany jest jej były mąż R. P. wraz z drugą żoną A. K. oraz syn skarżącej D. P. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ dokonał kontroli meldunkowej oraz przeprowadził dowód z zeznań byłego męża skarżącej. W aktach sprawy znajduje się również notatka służbowa z dnia 5 maja 2005r. wskazująca, iż w wyniku przeprowadzonego wywiadu ustalono, że skarżąca od dawna nie zamieszkuje w spornym lokalu, sąsiedzi skarżącej odmówili jednak złożenia wyjaśnień do protokołu, a zatem brak jest podstaw do uznania jej jako dowód w sprawie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się zatem na zeznania R. P., z których wynika, że skarżąca przebywa w lokalu około jednego tygodnia w miesiącu, nie przyrządza jednak w nim żadnych posiłków. Ponadto organ wskazał, iż podobnie jak organ I instancji nie dał wiary, że rzeczy okazane w trakcie kontroli meldunkowej przez skarżącą faktycznie do niej należą, ponieważ w mieszkaniu tym zamieszkuje również druga żona R. P. Skarżąca nie okazała zaś przedmiotów które świadczyłyby , iż prowadzi w spornym lokalu gospodarstwo domowe.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wywiedzenia w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż skarżąca faktycznie opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w W. i nie dokonała czynności wymeldowania.
Wskazać należy, iż były mąż skarżącej potwierdza, że przebywa ona w spornym lokalu około jednego tygodnia w miesiącu. Na rozprawie w dniu 18 maja 2006 roku, skarżąca odnosząc się do czasokresu jej przebywania w spornym lokalu wskazała zaś, iż z uwagi na prowadzony przez nią sklep w Galerii [...] często wyjeżdża za granicę w poszukiwaniu towaru. W toku postępowania wielokrotnie zaś podnosiła, iż z uwagi na długie godziny pracy (rozpoczyna ok. 6-7 rano - kończy ok. 23-24 w nocy) nie widuje się z sąsiadami, z którymi nigdy nie utrzymywała kontaktów. Również w świetle wyjaśnień skarżącej, iż A. K. z którą dzieli pokój jest również byłą żoną R. P., brak jest podstaw do przyjęcia, iż obie te kobiety nie mogą wspólnie zamieszkiwać. Zdaniem Sądu, niepoparte żadnymi dowodami jest również twierdzenie organu, iż rzeczy okazane przez skarżącą w trakcie kontroli meldunkowej nie należą do niej. Jeżeli okoliczność ta budziła jakiekolwiek wątpliwości organu, to w trakcie postępowania winien był ją wyjaśnić. Również to, że organ nie ustalił przybliżonej daty ewentualnego opuszczenia przez nią spornego lokalu, świadczyć może o braku podstaw do uznania , iż skarżąca opuściła swoje dotychczasowe miejsce pobytu.
Mając zatem na uwadze, iż to na organie spoczywa obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego - art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne, celem rzetelnego ustalenia zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czy skarżąca w przedmiotowym lokalu zamieszkuje, czy też nie. W tym celu organ winien rozważyć możliwość ponownego przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej, pod kątem wykazania przez skarżącą, okoliczności stałego przebywania jej w spornym lokalu, a więc nie poprzez okazanie przez nią posiadania w nim rzeczy osobistych, lecz także innych niezbędnych sprzętów codziennego użytku mogących świadczyć o faktycznym jej zamieszkaniu w tym lokalu. Winne także, przeprowadzić dowody z zeznań A. K., znajomych skarżącej, lub osób odwiedzających sporne mieszkanie. Organ powinien także rozważyć zobowiązanie skarżącej do uprawdopodobnienia okoliczności np. ponoszenia opłat za sporny lokal, czy też częstego przebywania jej za granicą.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło